Íbúar í Reykjavík skipta máli ‒ endurreisum íbúaráðin Sigfús Ómar Höskuldsson skrifar 16. janúar 2026 13:00 Í borg ‒ í samfélagi hafa allir hlutverk ‒ misstórt, mismikið, en öll berum við ábyrgð á okkur sjálfum og nærsamfélaginu. Í sveitarstjórnarkosningum er fólk valið til frekari ábyrgðar. Þá kjósum við fulltrúa sem hafa það hlutverk að reka samfélagið, sveitina, borgina og allt þar á milli, á því kjörtímabili. En eru þá íbúarnir stikkfrí eftir að hafa valið sér sína fulltrúa ? Svarið er nei, síður en svo. Um alla Reykjavíkurborg er fullt af grasrótarsamtökum sem vilja betra samfélag, betri borg. Auðvitað á mismunandi forsendum. Hér mætti nefna ein samtök sem hafa haft sig í frammi að undanförnu ‒ samtökin Hljóðmörk sem vilja minna ónæði af flugvellinum, vilja búa í sátt við áætlunar- og sjúkraflug, að minnsta kosti að sinni, að en forðast óþarfa hávaða, óþarfa flug. Og er það ekki bara ágætt? Að grasrótarsamtökin sjái um að koma fram með málin og kynna þau? Svarið er aftur nei. Það þarf meira til. Íbúaráðin ‒ endurreisum þau Síðustu ár hefur Reykjavíkurborg haldið úti svokölluðum íbúaráðum í gegnum Mannréttindaskrifstofu borgarinnar. Þessi ráð voru illu heilli lögð niður við myndun síðasta meirihluta að kröfu eins af flokkunum sem nú stýra borginni. Hver var svo tilgangur þessara íbúaráða ? Hafa þau raunverulega rödd ? Svarið er já. Þau hafa tilgang og rödd, sé til þess pólitískur vilji, raunverulegur. Íbúaráðin geta verið ventill í hverfunum fyrir íbúana, sá staður þar sem íbúar geta mætt, þar sem allir fundir hafa verið og eiga að vera opnir til að íbúarnir geti fylgst með breytingum í nærumhverfinu, svo sem í skipulagi, einstökum breytingum á götum og gatnamótum og öllu öðru sem íbúar í hverfunum eiga að geta kynnt sér og tjáð sig um. Samfylkingin stendur heils hugar með íbúum og hefur lagt sig fram við að halda úti íbúaráðunum og hvetja þau til dáða. Ég hef sjálfur setið í svona ráði ‒ starfaði þar í fimm ár sem fulltrúi íbúasamtaka 3. hverfis, það er að segja í Hlíðum, Mýrum og Holtum. Þar sat ég ásamt pólitískt kjörnum fulltrúum bæði frá bæði meirihluta og minnihluta, og fólki frá öðrum íbúasamtökum og foreldrafélögum í skólunum í hverfinu. Styrkur ráðanna ‒ og veikleikar Í starfinu með fólkinu í íbúaráði kynntist ég bæði styrkleikum slíkra ráða og veikleikum. Styrkleikarnir felast í því að þar var oft upphafspunkturinn fyrir þau mál sem íbúar komu með til ráðsins. Eins komu í ráðið mál sem voru umdeild, og máttu þá þola umræðu og gagnrýni sem var svo aftur skilað til sviðanna í borginfi sem voru að vinna málin. Hér er það sem má gera svo miklu betur. Ef íbúar vilja hafa áhrif á sín mál og bera ábyrgð, þá þarf meira til. Það þarf að fá íbúaráðunum mun meira vægi en tíðkaðist innan borgarkerfisins, þannig að raddir íbúa og alls kyns athugasemdir fái að heyrast og berast þangað sem þær skipta máli. Ég hef talað fyrir auknu vægi íbúaráða, bæði sem grasrótarmaður innan Samfylkingarinnar í Reykjavík og sem fulltrúi íbúasamtaka. Það þarf að skilgreina vægi ráðanna, og fjölga snertiflötum við fulltrúa sviðanna innan borgarinnar. Eins þarf að athuga mögulega lagastoð slíkra ráða þannig að umsagnir þeirra hafi ákveðið gildi, þá þannig að raddir íbúa heyrist raunverulega þangað sem máli skiptir. Sá böggull fylgir skammrifi að meira lýðræði af þessu tagi fylgir kostnaður, umstang og eftirrekstur. Það ætti ekki að koma í veg fyrir að íbúar geti komið beint fram með sínar athugasemdir í gegnum þann ventil sem íbúaráðin í Reykjavík eiga að vera. Komist ég í þá stöðu að fylgja eftir jafnaðarstefnu Samfylkingarinnar eftir kosningarnar í maí, þá ætla ég að fylgja þessu máli eftir. Það er mín ábyrgð og minn vilji. Því íbúar Reykjavíkur skipta máli. Sigfús í sexuna ! Höfundur er formaður Samfylkingarfélagsins í Reykjavík og sækist eftir 6. sæti í forvali jafnaðarmanna laugardaginn 24. janúar. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Einfalt er best Linda Jónsdóttir Skoðun Börnin okkar eiga skilið nýeldaðan mat, ekki verksmiðjumat Sigrún Elísabet Unnsteinsdóttir Skoðun Sjálfstæðisflokkur sem er ekki hægt að taka alvarlega Þórður Snær Júlíusson Skoðun Sósíalistar skila ekki auðu í húsnæðismálum Kópavogs Markús Candi Skoðun Það sést hvar Sjálfstæðisflokkurinn stjórnar Guðni Freyr Öfjörð Úlfarsson Skoðun Hafró fer yfir eigin lokapróf og fær glimrandi einkunn Kjartan Sveinsson Skoðun Menningarhús og framtíð safna í Skagafirði – um hvað snýst málið í raun? Berglind Þorsteinsdóttir Skoðun Góð áminning um „Birkenstock-liðið“ sem heldur samfélaginu gangandi Helga Rósa Másdóttir,Magnús Þór Jónsson,Sonja Ýr Þorbergsdóttir Skoðun Íslensk útgerð í hættu vegna olíu – en lausnin gæti vaxið á ökrum Sigurpáll Ingibergsson Skoðun Af hverju skipta félagasamtök máli – og langtíma fjármögnunin öllu? Eva Rós Ólafsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Hver er stefna sveitarfélaga í menningar- og safnamálum? Dagrún Ósk Jónsdóttir skrifar Skoðun Menningarhús og framtíð safna í Skagafirði – um hvað snýst málið í raun? Berglind Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Hver er málsvari dýranna? Hrönn Ólína Jörundsdóttir skrifar Skoðun Það sést hvar Sjálfstæðisflokkurinn stjórnar Guðni Freyr Öfjörð Úlfarsson skrifar Skoðun Hefðu bændur riðið í bæinn til að mótmæla Borgarlínunni? Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Forgangsröðun í öldrunarþjónustu Margrét Guðnadóttir skrifar Skoðun Af hverju skipta félagasamtök máli – og langtíma fjármögnunin öllu? Eva Rós Ólafsdóttir skrifar Skoðun Af hverju eiga Íslendingar að vera stikkfrí í eigin vörnum Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkur sem er ekki hægt að taka alvarlega Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun Hafró fer yfir eigin lokapróf og fær glimrandi einkunn Kjartan Sveinsson skrifar Skoðun Kvótinn: Þriðji valkosturinn Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Hamingja og fjármálalæsi haldast í hendur Gústaf Steingrímsson skrifar Skoðun Íslenskt menningarlíf og RIFF Starfsfólk RIFF skrifar Skoðun Bókasöfn gegn einmanaleika Unnar Geir Unnarsson skrifar Skoðun Sósíalistar skila ekki auðu í húsnæðismálum Kópavogs Markús Candi skrifar Skoðun Heilbrigðiskerfi framtíðarinnar Ólafur Eysteinn Sigurjónsson skrifar Skoðun Gervigreind leysir ekki mannlega þjónustu af hólmi – hún gerir hana verðmætari Ingibjörg Valdimarsdóttir skrifar Skoðun Dánaraðstoð – byggð á fótfestu eða á hálum ís? Svanur Sigurbjörnsson skrifar Skoðun Íslensk útgerð í hættu vegna olíu – en lausnin gæti vaxið á ökrum Sigurpáll Ingibergsson skrifar Skoðun Glansmynd eða staðreyndir: um loftslagsárangur Svíþjóðar Eyþór Eðvarðsson skrifar Skoðun Þegar biðlistinn víkur fyrir tímabundnum lausnum Eva Þorsteinsdóttir,Katrín Haukdal Magnúsdóttir skrifar Skoðun Börnin okkar eiga skilið nýeldaðan mat, ekki verksmiðjumat Sigrún Elísabet Unnsteinsdóttir skrifar Skoðun Valdið færi annars til Brussel Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Hlustað á Bítlakynslóðina Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Einfalt er best Linda Jónsdóttir skrifar Skoðun Spekileki og ástríða í Kópavogi Ómar Stefánsson skrifar Skoðun Góð áminning um „Birkenstock-liðið“ sem heldur samfélaginu gangandi Helga Rósa Másdóttir,Magnús Þór Jónsson,Sonja Ýr Þorbergsdóttir skrifar Skoðun Nýju fötin keisarans og „óráð“ forsetans Ágúst Kvaran skrifar Skoðun Að breyta lofti í stein Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Niðurlæging Íslensku Hamingjuþjóðarinnar Sigurður Sigurðsson skrifar Sjá meira
Í borg ‒ í samfélagi hafa allir hlutverk ‒ misstórt, mismikið, en öll berum við ábyrgð á okkur sjálfum og nærsamfélaginu. Í sveitarstjórnarkosningum er fólk valið til frekari ábyrgðar. Þá kjósum við fulltrúa sem hafa það hlutverk að reka samfélagið, sveitina, borgina og allt þar á milli, á því kjörtímabili. En eru þá íbúarnir stikkfrí eftir að hafa valið sér sína fulltrúa ? Svarið er nei, síður en svo. Um alla Reykjavíkurborg er fullt af grasrótarsamtökum sem vilja betra samfélag, betri borg. Auðvitað á mismunandi forsendum. Hér mætti nefna ein samtök sem hafa haft sig í frammi að undanförnu ‒ samtökin Hljóðmörk sem vilja minna ónæði af flugvellinum, vilja búa í sátt við áætlunar- og sjúkraflug, að minnsta kosti að sinni, að en forðast óþarfa hávaða, óþarfa flug. Og er það ekki bara ágætt? Að grasrótarsamtökin sjái um að koma fram með málin og kynna þau? Svarið er aftur nei. Það þarf meira til. Íbúaráðin ‒ endurreisum þau Síðustu ár hefur Reykjavíkurborg haldið úti svokölluðum íbúaráðum í gegnum Mannréttindaskrifstofu borgarinnar. Þessi ráð voru illu heilli lögð niður við myndun síðasta meirihluta að kröfu eins af flokkunum sem nú stýra borginni. Hver var svo tilgangur þessara íbúaráða ? Hafa þau raunverulega rödd ? Svarið er já. Þau hafa tilgang og rödd, sé til þess pólitískur vilji, raunverulegur. Íbúaráðin geta verið ventill í hverfunum fyrir íbúana, sá staður þar sem íbúar geta mætt, þar sem allir fundir hafa verið og eiga að vera opnir til að íbúarnir geti fylgst með breytingum í nærumhverfinu, svo sem í skipulagi, einstökum breytingum á götum og gatnamótum og öllu öðru sem íbúar í hverfunum eiga að geta kynnt sér og tjáð sig um. Samfylkingin stendur heils hugar með íbúum og hefur lagt sig fram við að halda úti íbúaráðunum og hvetja þau til dáða. Ég hef sjálfur setið í svona ráði ‒ starfaði þar í fimm ár sem fulltrúi íbúasamtaka 3. hverfis, það er að segja í Hlíðum, Mýrum og Holtum. Þar sat ég ásamt pólitískt kjörnum fulltrúum bæði frá bæði meirihluta og minnihluta, og fólki frá öðrum íbúasamtökum og foreldrafélögum í skólunum í hverfinu. Styrkur ráðanna ‒ og veikleikar Í starfinu með fólkinu í íbúaráði kynntist ég bæði styrkleikum slíkra ráða og veikleikum. Styrkleikarnir felast í því að þar var oft upphafspunkturinn fyrir þau mál sem íbúar komu með til ráðsins. Eins komu í ráðið mál sem voru umdeild, og máttu þá þola umræðu og gagnrýni sem var svo aftur skilað til sviðanna í borginfi sem voru að vinna málin. Hér er það sem má gera svo miklu betur. Ef íbúar vilja hafa áhrif á sín mál og bera ábyrgð, þá þarf meira til. Það þarf að fá íbúaráðunum mun meira vægi en tíðkaðist innan borgarkerfisins, þannig að raddir íbúa og alls kyns athugasemdir fái að heyrast og berast þangað sem þær skipta máli. Ég hef talað fyrir auknu vægi íbúaráða, bæði sem grasrótarmaður innan Samfylkingarinnar í Reykjavík og sem fulltrúi íbúasamtaka. Það þarf að skilgreina vægi ráðanna, og fjölga snertiflötum við fulltrúa sviðanna innan borgarinnar. Eins þarf að athuga mögulega lagastoð slíkra ráða þannig að umsagnir þeirra hafi ákveðið gildi, þá þannig að raddir íbúa heyrist raunverulega þangað sem máli skiptir. Sá böggull fylgir skammrifi að meira lýðræði af þessu tagi fylgir kostnaður, umstang og eftirrekstur. Það ætti ekki að koma í veg fyrir að íbúar geti komið beint fram með sínar athugasemdir í gegnum þann ventil sem íbúaráðin í Reykjavík eiga að vera. Komist ég í þá stöðu að fylgja eftir jafnaðarstefnu Samfylkingarinnar eftir kosningarnar í maí, þá ætla ég að fylgja þessu máli eftir. Það er mín ábyrgð og minn vilji. Því íbúar Reykjavíkur skipta máli. Sigfús í sexuna ! Höfundur er formaður Samfylkingarfélagsins í Reykjavík og sækist eftir 6. sæti í forvali jafnaðarmanna laugardaginn 24. janúar.
Menningarhús og framtíð safna í Skagafirði – um hvað snýst málið í raun? Berglind Þorsteinsdóttir Skoðun
Góð áminning um „Birkenstock-liðið“ sem heldur samfélaginu gangandi Helga Rósa Másdóttir,Magnús Þór Jónsson,Sonja Ýr Þorbergsdóttir Skoðun
Skoðun Menningarhús og framtíð safna í Skagafirði – um hvað snýst málið í raun? Berglind Þorsteinsdóttir skrifar
Skoðun Af hverju skipta félagasamtök máli – og langtíma fjármögnunin öllu? Eva Rós Ólafsdóttir skrifar
Skoðun Gervigreind leysir ekki mannlega þjónustu af hólmi – hún gerir hana verðmætari Ingibjörg Valdimarsdóttir skrifar
Skoðun Íslensk útgerð í hættu vegna olíu – en lausnin gæti vaxið á ökrum Sigurpáll Ingibergsson skrifar
Skoðun Þegar biðlistinn víkur fyrir tímabundnum lausnum Eva Þorsteinsdóttir,Katrín Haukdal Magnúsdóttir skrifar
Skoðun Börnin okkar eiga skilið nýeldaðan mat, ekki verksmiðjumat Sigrún Elísabet Unnsteinsdóttir skrifar
Skoðun Góð áminning um „Birkenstock-liðið“ sem heldur samfélaginu gangandi Helga Rósa Másdóttir,Magnús Þór Jónsson,Sonja Ýr Þorbergsdóttir skrifar
Menningarhús og framtíð safna í Skagafirði – um hvað snýst málið í raun? Berglind Þorsteinsdóttir Skoðun
Góð áminning um „Birkenstock-liðið“ sem heldur samfélaginu gangandi Helga Rósa Másdóttir,Magnús Þór Jónsson,Sonja Ýr Þorbergsdóttir Skoðun