Grunnþjónusta fyrst og svo allt hitt……er flotgufa for­gangs­mál?

Reykjavík er höfuðborgin okkar. Það er ágætt að rifja það upp öðru hverju, svona rétt áður en við ræðum um grunnatriði eins og að fólk komist óbrotið á milli staða, börn fái þjónustu, íbúar komist í og úr vinnu án tafa í umferð vegna þrengingar gatna.

Grunnþjónusta fyrst og svo allt hitt. Þetta ætti ekki að vera róttæk hugmynd. Er þetta borg sem sér til þess að fólk detti ekki í hálku, skemmi ekki bílinn í holum og komist á réttum tíma í skóla eða vinnu? börn fái viðunandi þjónustu og að eldri borgarar fái þá umönnun og virðingu sem þeir eiga skilið? Eða erum við bara þátttakendur í endalausri tilraunastarfsemi þar sem hugmyndafræði, tilraunaverkefni og slagorð fá forgang, jafnvel þegar enginn hefur beðið um þau?

Borgarbúar eru ekki að biðja um kraftaverk. Við erum ekki að kalla eftir framtíðarsýn sem krefst leiðbeiningabæklinga eða námskeiða í nýrri borgarmenningu. Við viljum bara að hlutirnir virki. Við borgum útsvar og gjöld í þeirri trú að borgin sinni grunnþjónustu sinni. Borgin á að vinna fyrir íbúana, ekki þjálfa þá í þolinmæði.

Á hverju ári kemur snjór. Á hverju ári kemur hálka. Og á hverju ári virðist það koma jafn mikið á óvart. Gangstéttir breytast í skautasvell, götur verða ófærar og eldri borgarar halda sig inni – ekki af leti heldur af ótta við beinbrot. Þetta eru ekki náttúruhamfarir. Þetta er Ísland á veturna. Að halda götum, stígum og gönguleiðum færum er ekki lúxus heldur grunnþjónusta. Borgin virðist stöðugt vera „rétt að fara í þetta“, en sjaldan að klára. Gatnakerfi í stöðugri niðurníðslu hefur áhrif á öryggi, tíma fólks og kostnað heimilanna, en einhvern veginn virðist það alltaf lenda aftast í röðinni.

Svo eru það leikskólamálin, sem brenna nú á vörum foreldra og hafa verið í umræðunni dag eftir dag. Foreldrar eru ekki að biðja um lúxus eða sérlausnir. Þeir eru að biðja um að geta farið í vinnu án þess að vera í stöðugri óvissu um hvort þjónustan standist næsta dag hvort starfsemi skerðist. Hvort enn ein „tímabundin lausn“ sé í pípunum. Daglegt líf fjölskyldna er nógu flókið án þess að leikskólakerfið sé breytileg stærð. Foreldrar eiga að geta treyst því að börnin fái þjónustu, að upplýsingar séu skýrar og ekki setji þau í stöðuga viðbragðsstöðu.

Á sama tíma berast fréttir af nýju verkefni borgarinnar: flotgufum við bryggju þar sem hægt verður að svitna og stökkva svo í sjóinn. Hugmyndin er sögð efla útivist og mannlíf. Það er auðvitað fallegt – í borg sem ræður við grunnþjónustuna. Spurningin er bara hvernig er hægt að framkvæma slíkt verkefni þegar grunnþjónusta er illa skipulögð.

Þegar borg getur ekki tryggt grunnþjónustu fyrir íbúana sína er erfitt að taka stór orð um framtíðarsýn mjög alvarlega.

Sama á við um eldri borgara. Virðing mælist ekki í stefnumótunarskjölum eða fallegum heldur í raunverulegu aðgengi, þjónustu og umönnun. Þegar fólk sem hefur byggt þessa borg upplifir sig sem aukaatriði er vandinn ekki „flókinn veruleiki“ heldur einfaldlega röng forgangsröðun.

Reykjavík á að forgangsraða verkefnum sínum. Grunnþjónusta er lögbundið hlutverk sveitarfélaga og forsenda þess að allt annað geti virkað. Borg sem nær ekki utan um snjómokstur, gatnaviðhald, leikskóla, skólaumhverfi og umönnun getur ekki leyft sér að tala stórt um framtíðina. Þá verða hugmyndir að skrauti en daglegt líf að baráttu.

Höfuðborgin okkar, þarf ekki fleiri slagorð. Ekki fleiri tilraunir þar sem íbúar eru beðnir um að vera opnir fyrir breytingum. Íbúar hafa verið opnir nógu lengi. Nú er komin tími á breytingar forgangsraða verkefnum og sinna grunnþjónustu. Það skiptir máli að muna að borgarfulltrúar eru í þjónustustarfi fyrir borgarbúa ekki gæluverkefni fyrir þá sjálfa.

Höfundur er í stjórn og framboði fyrir Miðflokkinn í Reykjavík