Börnin okkar eiga betra skilið en gjörunninn mat Brynja Hlíf Þorsteinsdóttir og Heiðbjört Ósk Ófeigsdóttir skrifa 13. apríl 2026 08:48 Maturinn sem börn fá í leik- og grunnskólum er eitt mikilvægasta lýðheilsumál sveitarfélaga. Mataræði á fyrstu árum hefur bein áhrif á heilaþroska, efnaskipti og heilsu síðar á lífsleiðinni. Regluleg neysla gjörunninnar fæðu mótar bragðskyn barna og venur þau við gervibragðefni og íblöndunarefni sem eru hönnuð til að auka bragð og hvetja til meiri neyslu. Þegar börn verja stórum hluta dagsins í skólum og leikskólum verða þær matarvenjur sem þar myndast mótandi fyrir heilsu þeirra til framtíðar. Rannsóknir sýna að næringarríkt, lítið unnið fæði styður bæði við andlega heilsu og einbeitingu. Á sama tíma og þekking á mikilvægi næringar hefur aldrei verið meiri, glíma um 7,5% barna á Íslandi við offitu eða um fimm þúsund börn. Þessi þróun kallar á skýr viðbrögð og sveitarfélög gegna þar lykilhlutverki. Í leik- og grunnskólum Akureyrar er vilji og metnaður til að bjóða upp á góðar og næringarríkar máltíðir og margt er vel gert. Samt er ljóst að gjörunnin matvæli eru enn hluti af matseðlum, oft dulbúin sem hollari kostir eða einfaldar lausnir, svo sem vorrúllur, kjötbúðingur og tilbúin grænmetisbuff. Einnig má nefna dæmi eins og tilbúið samlokubrauð í stað brauðs bakaðs á staðnum eða pakkasúpur í stað súpa eldaðra frá grunni. Það er svigrúm til að gera betur. L-listinn vill setja í forgang að matur í leik- og grunnskólum Akureyrarbæjar byggi á ferskum, næringarríkum hráefnum, eftir því sem kostur er úr nærumhverfi Eyjafjarðar. Gjörunnin matvæli eiga ekki að vera reglulegur hluti af mataræði barna. Við þurfum markvisst að draga úr notkun þeirra og byggja upp matarumhverfi sem styður við heilsu, þroska og framtíð barnanna okkar. Höfundar eru Brynja Hlíf Þorsteinsdóttir og Heiðbjört Ósk Ófeigsdóttir sem skipa 2. og 6. sæti L-listans á Akureyri. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið „Eigðu sjálfur þinn helvítis tjakk!“ Ólafur Hauksson Skoðun Eilífðar smáblóm... Móheiður Hlíf Geirlaugsdóttir Skoðun Reyndi að hindra að Ísland nyti réttlætis Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun Reikningsdæmi handa Ögmundi Arnar Sigurðsson Skoðun Upptaka evru áhættusöm fyrir lítil hagkerfi Kristinn Sv. Helgason Skoðun Takk, en NEI takk Jón Pétur Zimsen Skoðun Að tala tungum tveim Ingólfur Sverrisson Skoðun Komið með skólabörnin í heimsókn á gamla leikskólann Elína Hallgrímsdóttir Skoðun Virðing fyrir menntun leikskólakennara er virðing fyrir börnum Ingibjörg Ósk Sigurðardóttir,Sara Margrét Ólafsdóttir Skoðun Huh eða ro? Freyja Rut Emilsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Já, áfram Ísland! Óli Rúnar Ástþórsson skrifar Skoðun Þegar allt verður forgangsmál Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Sjálfstætt Grænland hefði bæði víðtækari rétt og meiri möguleika en Ísland innan ESB Júlíus Valsson skrifar Skoðun Takk, en NEI takk Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Reyndi að hindra að Ísland nyti réttlætis Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Upptaka evru áhættusöm fyrir lítil hagkerfi Kristinn Sv. Helgason skrifar Skoðun Reikningsdæmi handa Ögmundi Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Eilífðar smáblóm... Móheiður Hlíf Geirlaugsdóttir skrifar Skoðun „Eigðu sjálfur þinn helvítis tjakk!“ Ólafur Hauksson skrifar Skoðun Komið með skólabörnin í heimsókn á gamla leikskólann Elína Hallgrímsdóttir skrifar Skoðun Að tala tungum tveim Ingólfur Sverrisson skrifar Skoðun Hver á íslenska fánann? Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Huh eða ro? Freyja Rut Emilsdóttir skrifar Skoðun Vaðlaheiðargöng: greiðsluvilji er allt sem þarf Hilmar Gunnlaugsson skrifar Skoðun Við erum öll í sama liði: mikilvægi þess að ræða við börn um virðingu í samskiptum Arna Hrönn Aradóttir skrifar Skoðun Verum JÁ-kvæð í ágúst Kristján Kristinsson skrifar Skoðun Nágranninn Ingibjörg Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Virðing fyrir menntun leikskólakennara er virðing fyrir börnum Ingibjörg Ósk Sigurðardóttir,Sara Margrét Ólafsdóttir skrifar Skoðun Er ESB að grafa undan eigin hagsmunum? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Landhelgisgæslan til taks - í heila öld Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Þegar ,,ríkið” yfirgaf byggðina Ragnar Sigurðsson skrifar Skoðun Húsnæðispakkinn Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Varðskipið Þór: Frá samtakamætti til upphafs Landhelgisgæslu Íslands Íris Róbertsdóttir skrifar Skoðun Lýðræðisveislan í ágúst - Upplýsingar, fullveldi og framtíðarsýn fullvalda þjóðar Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Meira íslenskt grænmeti er velferðarmál Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun „Biðlisti“ Rannveig Haraldsdóttir skrifar Skoðun Meira afl fyrir orkuna Gunnar Guðni Tómasson skrifar Skoðun Reykjavík er að byrja á röngum enda Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir skrifar Skoðun Tvær flugur í einu höggi: Einkavætt og réttarríkið vængstíft! Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Hanna Katrín Friðriksson og hvalveiðar — Frelsi eða forræðishyggja? Hjörvar Sigurðsson skrifar Sjá meira
Maturinn sem börn fá í leik- og grunnskólum er eitt mikilvægasta lýðheilsumál sveitarfélaga. Mataræði á fyrstu árum hefur bein áhrif á heilaþroska, efnaskipti og heilsu síðar á lífsleiðinni. Regluleg neysla gjörunninnar fæðu mótar bragðskyn barna og venur þau við gervibragðefni og íblöndunarefni sem eru hönnuð til að auka bragð og hvetja til meiri neyslu. Þegar börn verja stórum hluta dagsins í skólum og leikskólum verða þær matarvenjur sem þar myndast mótandi fyrir heilsu þeirra til framtíðar. Rannsóknir sýna að næringarríkt, lítið unnið fæði styður bæði við andlega heilsu og einbeitingu. Á sama tíma og þekking á mikilvægi næringar hefur aldrei verið meiri, glíma um 7,5% barna á Íslandi við offitu eða um fimm þúsund börn. Þessi þróun kallar á skýr viðbrögð og sveitarfélög gegna þar lykilhlutverki. Í leik- og grunnskólum Akureyrar er vilji og metnaður til að bjóða upp á góðar og næringarríkar máltíðir og margt er vel gert. Samt er ljóst að gjörunnin matvæli eru enn hluti af matseðlum, oft dulbúin sem hollari kostir eða einfaldar lausnir, svo sem vorrúllur, kjötbúðingur og tilbúin grænmetisbuff. Einnig má nefna dæmi eins og tilbúið samlokubrauð í stað brauðs bakaðs á staðnum eða pakkasúpur í stað súpa eldaðra frá grunni. Það er svigrúm til að gera betur. L-listinn vill setja í forgang að matur í leik- og grunnskólum Akureyrarbæjar byggi á ferskum, næringarríkum hráefnum, eftir því sem kostur er úr nærumhverfi Eyjafjarðar. Gjörunnin matvæli eiga ekki að vera reglulegur hluti af mataræði barna. Við þurfum markvisst að draga úr notkun þeirra og byggja upp matarumhverfi sem styður við heilsu, þroska og framtíð barnanna okkar. Höfundar eru Brynja Hlíf Þorsteinsdóttir og Heiðbjört Ósk Ófeigsdóttir sem skipa 2. og 6. sæti L-listans á Akureyri.
Virðing fyrir menntun leikskólakennara er virðing fyrir börnum Ingibjörg Ósk Sigurðardóttir,Sara Margrét Ólafsdóttir Skoðun
Skoðun Sjálfstætt Grænland hefði bæði víðtækari rétt og meiri möguleika en Ísland innan ESB Júlíus Valsson skrifar
Skoðun Við erum öll í sama liði: mikilvægi þess að ræða við börn um virðingu í samskiptum Arna Hrönn Aradóttir skrifar
Skoðun Virðing fyrir menntun leikskólakennara er virðing fyrir börnum Ingibjörg Ósk Sigurðardóttir,Sara Margrét Ólafsdóttir skrifar
Skoðun Varðskipið Þór: Frá samtakamætti til upphafs Landhelgisgæslu Íslands Íris Róbertsdóttir skrifar
Skoðun Lýðræðisveislan í ágúst - Upplýsingar, fullveldi og framtíðarsýn fullvalda þjóðar Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Hanna Katrín Friðriksson og hvalveiðar — Frelsi eða forræðishyggja? Hjörvar Sigurðsson skrifar
Virðing fyrir menntun leikskólakennara er virðing fyrir börnum Ingibjörg Ósk Sigurðardóttir,Sara Margrét Ólafsdóttir Skoðun