Áttu aldrei von á að verða for­eldrar innan árs

Stöðugt niðurbrot

Litla fjölskyldan hefur komið sér fyrir á Bíldudal, en Sigríður er frá Patreksfirði og Arnþór frá Þingeyri.

Áður en leiðir þeirra lágu saman hafði Sigríður, ásamt fyrrverandi eiginmanni sínum, háð langa og þrautseiga baráttu við ófrjósemi sem spannaði meira en áratug. Alls gekkst hún fjórtán sinnum undir glasafrjóvgun án þess að árangur næðist.

„Þegar við byrjuðum fyrst að reyna þá varð þetta bara að einu stóru verkefni. Þetta var endalaus hringrás; hormónalyf, eggheimtur, uppsetningar, bið eftir niðurstöðum og svo endaði það alltaf með neikvæðu þungunarprófi. Við prófuðum gjafasæði, mismunandi gjafa. Fósturvísarnir virtust oft ekki í lagi. Við fengum líka seinna gjafaegg frá systur minni. Þá voru fósturvísarnir fínir, en niðurstaðan alltaf sú sama, neikvætt óléttupróf.“

Í hvert sinn sem spurt var hvers vegna ekkert gengi fékk hún sama svarið; að um væri að ræða svokallaða „óútskýrða ófrjósemi“.

„Og það var rosalega erfitt að fá aldrei neitt raunverulegt svar. Ég spurði alltaf hvort það væri eitthvað sem við gætum gert öðruvísi, eða hvort einhverju þyrfti að breyta. En svarið var alltaf bara nei; þetta gengi ekki og það væri engin sérstök ástæða. Okkur var alltaf bara sagt að við gætum haldið áfram að reyna, með öðrum orðum haldið áfram og borgað meira, en líkurnar á árangri væru ekki miklar.“

Sigríður furðar sig enn á því að á þessu langa tímabili hafi engar ítarlegri rannsóknir verið gerðar og að hún hafi sjálf þurft að ganga hart eftir nánari svörum.

„Mér fannst ég alltaf þurfa að finna þetta út sjálf. Ég bókaði tíma í Grikklandi árið 2022 á stofu þar sem stefnt var á alls konar rannsóknir og tók saman alla pappíra og skýrslur frá læknunum hérna heima, sem var ansi þykkur bunki. Það vildi svo ekki betur til en að ég náði mér í Covid í þeirri ferð og ekkert varð úr frekari rannsóknum.“

Á þessum árum var Sigríður yfir kjörþyngd, en hún segir að áhrif þyngdar á frjósemi hafi í raun aldrei verið rædd við hana.

„Ég man að það var einhver rannsókn einhvers staðar erlendis sem fjallaði um þetta, en þetta var aldrei rætt beint við mig. Ég var klárlega of þung, samt kom þetta aldrei upp í samtölunum.“

Sigríður bendir á að á þessum árum hafi aðeins ein frjósemisstofa verið starfandi hér á landi og hennar upplifun var sú að þjónustan hafi oft verið óþægilega ópersónuleg.

„Ég man til dæmis að systir mín kom einu sinni með mér og henni fannst þetta allt saman svo sérstakt; maður mætti bara, skráði sig og fékk númer, og svo beið maður þar til númerið var kallað. Þetta var allt mjög vélrænt.“

Ofan á allt andlegt og líkamlegt álag bættust síðan fjárútgjöld, og þau voru gífurleg.

„Þetta kostaði hátt í milljón í hvert skipti. Við náðum kannski að fara einu sinni á ári. Maður leyfði sér ekkert annað á þessum tíma, fór ekki í ferðalög, keypti ekki neitt og reyndi að safna fyrir næstu meðferð,“ segir Sigríður og bætir við að þrátt fyrir síendurtekin vonbrigði og niðurbrot hafi hún einhvern veginn alltaf náð að halda í vonina.

„Ég var alltaf með þá hugsun hvort ég vildi verða fertug og vera sátt við að hafa að minnsta kosti reynt allt, eða verða fertug og hugsa að ég hefði átt að prófa einu sinni enn. Ég vildi ekki sitja uppi með það seinna.“

Tímamót af öðrum toga urðu ári áður en hún kynntist Arnþóri.

„Árið 2023, korter í fertugt, fór ég í magaermisaðgerð, sem er það besta sem ég hef nokkurn tímann gert. Eftir margra ára tilfinningaát var þvílík frelsun að vera ekki „svöng“. Ég hef aldrei upplifað aðra eins ró í sálinni.“

Á endanum fór þó svo að hjónabandinu lauk.

„Eftir algjört þrot lauk því sambandi. Hvorugt okkar átti meira eftir að gefa. Það kom bara að þeim tímapunkti.“

„Það er aldrei að vita“

Árið 2024 tók sagan óvænta stefnu. Þá kynntust Arnþór og Sigríður, þrátt fyrir að hafa hvorugt vitað af hinu áður, þótt heimahagarnir væru ekki stórir.

„Þó að þetta sé lítið samfélag og svona þá þekktumst við ekkert fyrir og vissum ekki hvort af öðru.

Hún hafði lokið hjúkrunarfræðinámi um vorið og var tekin til starfa á sjúkrahúsinu á Patreksfirði.

Einn sumardag þetta sama ár sat Sigríður á kaffistofunni í vinnunni ásamt nokkrum samstarfskonum.

„Og ég hugsaði bara allt í einu: „Ég ætla að sækja mér Tinder og Smitten og sjá hvað er í boði hérna í kring.“ Við sátum svo á kaffistofunni og vorum að skrolla. Þá kom allt í einu mynd af ungum manni á Smitten og ég hugsaði bara: „Hver ert þetta?“

Maðurinn á myndinni reyndist heita Arnþór Ingi Hlynsson, verkstjóri í áhaldahúsinu á Bíldudal,

„Af einhverjum ástæðum vissu allar samstarfskonur mínar hver þessi maður væri og spurðu mig: „Bíddu, veistu ekki hver þetta er?“ Og það kom upp úr krafsinu að hann átti heima í sirka tuttugu mínútna fjarlægð frá Patreksfirði. Og ég var bara: „Uh, nei, ég hef aldrei séð hann!“

Tilviljunin var Arnþóri jafn hliðholl hinum megin frá.

„Fyrir algjöra heppni þá var það akkúrat á sama tíma og ég fór þarna inn á,“ segir Arnþór.

Sigríður og Arnþór „mötchuðu“, eins og sagt er á vondri íslensku, og í kjölfarið hófust skilaboðaskipti sem smám saman þróuðust yfir í meira.

„Ég man ekki hver sendi fyrst en það var örugglega ég. Ég var svo spennt að senda hæ, þó að ég vildi samt ekki flýta mér neitt,“ segir Sigríður.

„Við töluðum saman í svona tvo mánuði. Arnþór ferðaðist mikið og var frekar upptekinn svo við hittumst ekki fyrr en eftir svona tvo mánuði. Það má alveg segja að ég hafi orðið agalega skotin í honum.“

Þar sem Arnþór var kominn yfir miðjan fertugsaldur og Sigríður næstum orðin fertug, bæði barnlaus, þá taldi Sigríður rétt að nefna það strax í upphafi við Arnþór að líkurnar á barneignum væru litlar sem engar. i.

„Þetta er nú kannski ekki alveg það sem maður vill vera að ræða á fyrsta deiti, en mér fannst réttast að nefna þetta bara strax. Svo bætti ég við að ég að ég myndi alveg skilja það ef hann vildi ekki fara með sambandið lengra.“

Þá kom í ljós að líkurnar á því að eignast barn voru Arnþóri heldur ekki sérstaklega í hag.

„Ég var tveggja ára þegar ég var greindur með bráðahvítblæði. Ég var síðan svo heppinn að ég gat fengið beinmerg frá systur minni á sínum tíma og það bjargaði mér,“ segir hann.

Arnþór hafði frá unga aldri verið meðvitaður um að lyfjagjöfin sem hann gekk í gegnum á sínum tíma gæti haft áhrif á frjósemi hans síðar meir.

„Það var aldrei sagt alveg beint: „Þú ert ófrjór“ en það var talað um að það væru um áttatíu eða níutíu prósent líkur á að ég gæti ekki eignast börn. Þó svo að mig langaði alltaf að verða pabbi þá hafði ég aldrei látið tékka á þessu eitthvað sérstaklega en ég vissi að það væru litlar líkur.“

Þau létu það þó ekki stöðva sig. Þar sem Sigríður hafði áður gengið í gegnum langa og sársaukafulla reynslu nálgaðist hún þetta með meiri varfærni á meðan Arnþór hélt í opnari von.

„Ég var nú svona aðeins jarðbundnari, ég var alltaf að segja að við ættum að vera raunsæ og að það væri enginn séns á þessu en Arnþór sagði alltaf „Sjáum bara til, það er aldrei að vita,“ segir Sigríður. 

„Ég gat ekki borið ábyrgðina á því að annar maður fengi ekki drauma sína uppfyllta.”

Óraunverulegt í fyrstu

Þann 15. nóvember þetta sama ár tók sagan nýja stefnu.

Það vill svo  skemmtilega til að umræddur dagur er líka afmælisdagur föður Arnþórs.

„Þetta gerðist alveg ótrúlega hratt. Ég var eiginlega alltaf hjá Arnþóri á kvöldin eftir að við byrjuðum saman, en eina nóttina var ég á bakvakt og gisti því heima hjá mér á Patró. Þegar ég vaknaði um morguninn hugsaði ég bara allt í einu: „Ég ætla að taka próf.“ Það var samt ekkert sérstakt sem benti til neins. Ég var ekki sein og var ekki með nein einkenni. Þetta var bara einhvers konar tilfinning, það var eitthvað sem sagði mér að taka próf.

Ég átti óléttupróf inni í skúffu því stelpurnar í vinnunni höfðu gefið mér það í einhverju gríni í afmælisgjöf ásamt fleiri prófum. Svo tók ég prófið. Það birtust tvær línur, þótt önnur væri mjög ljós, enda mjög snemmt. Þetta var í fyrsta sinn á ævinni sem ég hafði fengið jákvætt óléttupróf. Ég stóð lengi þarna inni á baði, starði bara á prófið og endurtók „Nei! Ha?... þetta getur ekki verið!“ Ég var síðan allan daginn að plana hvernig ég ætti að segja Arnþóri þetta. Ég ætlaði að fara heim, setja upp símann og taka þetta upp en ég gat ekki beðið. Þannig að ég hringdi bara í hann í myndsímtali og sendi honum mynd og myndband af prófinu. 

Hann sagði eiginlega bara: „Ha? Segðu þetta aftur?“ 

Sigríður tók mörg próf í viðbót næstu daga og fór í margar blóðprufur.

„Af því að ég var bara einfaldlega ekki að trúa þessu, ég þurfti að fá staðfestingu oftar en einu sinni, og svo var ég líka svo hrædd um að þetta væri ekki raunverulegt. Hægt og rólega byrjaði þetta að síast inn í hugann. Svo kom þetta smátt og smátt. Þetta var að gerast,“ segir hún.

„Eftir snemmsónarinn fór þetta að verða raunverulegt. En alltaf kom smá efi, sem var í raun alveg þar til mér fannst kúlan vera sýnileg og ég fór að finna fyrir hreyfingum. Svo gekk meðgangan bara ótrúlega vel, þetta var eiginlega bara draumameðganga. Það var fyrst eftir tólf vikna sónarinn að maður fann fyrir svona nokkurn veginn almennilegum létti, þegar við sáum að það var allt í lagi. Og þegar við fórum í þrívíddarsónarinn varð þetta enn raunverulegra, það var mögnuð upplifun.“

Sigríður tók þá ákvörðun að vera ekkert að bíða of lengi með að tilkynna fólkinu í kringum sig um meðgönguna.

Ég hugsaði með mér að ef þetta gengi ekki, af hverju ætti ég þá að þurfa að bera það ein? Mér fannst betra að deila gleðinni, leyfa mér að njóta hennar, og eiga svo bara við það síðar ef eitthvað færi úrskeiðis.

Viðbrögð þeirra nánustu voru af augljósum ástæðum gleðileg en hófstillt.

„Kannski voru viðbrögðin ekki eins ýkt og maður hefði haldið. Mér fannst stundum eins og fólk væri að passa sig að fara ekki of geyst, kannski fyrir okkar sakir.“

Ótrúleg tilhugsun

Þann 4. ágúst síðastliðinn, á frídegi verslunarmanna, fimm vikum fyrir fertugsafmæli Sigríðar og tæpu ári eftir að þau hittust fyrst, mætti frumburður þeirra í heiminn. Þá var Sigríður gengin tæpa viku fram yfir settan dag.

„Henni lá heldur betur á en hún hafði ekkert fyrir því að gera þetta einfalt,“ segir Sigríður.

„Þetta gerðist allt mjög hratt, eftir nokkra klukkutíma af verkjum vorum við komin á fæðingarheimilið í Reykjavík og nokkrum mínútum seinna fór vatnið. Þegar ljósmóðirin skoðaði mig tók á móti henni handleggur en ekkert höfuð. Þá vorum við drifin í bráðakeisara á Landspítalanum og þar kom í ljós að barnið var í þverlegu, annar handleggurinn og annar fótleggurinn lágu saman niður fæðingarveginn. En eftir það gekk þetta allt svakalega hratt og vel. Þetta tók þó meira á Adda, enda erfitt að standa á hliðarlínunni í svona hasar og vita ekki neitt. Það liðu sirka fjórir tímar frá fyrsta samdrætti og þar til hún var komin, fullkomin í alla staði.“

Litla stúlkan fékk nafnið Gróa Líf. Gróunafnið kemur frá föðurömmu hennar heitinni.

„Mamma Arnþórs lést mjög snögglega og óvænt haustið 2022, áður en við kynntumst. Það var mjög erfitt fyrir fjölskylduna. Lífar-nafnið fannst okkur einstaklega viðeigandi.“

Innan við tvö ár eru liðin frá því þið kynntust fyrst. Hefðuð þið getað ímyndað ykkur að þið ættuð eftir að enda sem lítil fjölskylda?

„Nei, engan veginn,“ segja þau bæði.

Þegar litið er yfir farinn veg eru þau fyrstu til að viðurkenna að þau hefðu seint getað séð þessa atburðarás fyrir. Tvær sögur sem virtust stefna í aðra átt mættust fyrir tilviljun og úr varð fjölskylda sem hvorugt þeirra hafði leyft sér að gera ráð fyrir.

Í dag er Gróa Líf orðin átta mánaða gömul og heldur foreldrum sínum á Bíldudal við efnið. Nafnið hennar ber með sér bæði minningu um ömmu sem hún fékk aldrei að hitta og þá von sem foreldrar hennar töldu lengi vel fjarlæga.

„Hún er kraftaverkabarnið okkar.“