Lykill að jöfnum tækifærum Isabel Alejandra Diaz skrifar 22. apríl 2026 10:00 Leikskólar eru ein af meginstoðum íslensks samfélags og um leið eitt mikilvægasta jöfnunartæki þess. Þeir mæta ólíkum aðstæðum barna og fjölskyldna hvort sem litið er til uppruna, efnahags eða félagslegrar stöðu. Með tilliti til þessa er það okkur í Samfylkingunni í Reykjavík mikilvægt að skapa fyrirsjáanleika og stöðugleika í daglegu lífi barna og fjölskyldna þeirra. Sérstaklega þegar kemur að einstæðum foreldrum, tekjulægri fjölskyldum og þeim sem ekki eru með sterkt félagslegt bakland. Jafnari staða foreldra Það virðist stundum gleymast í umræðunni hversu veigamiklu hlutverki leikskólinn gegnir í að stuðla að jöfnum tækifærum og auknu félagslegu öryggi. Aðgengileg dagvistun er forsenda þess að foreldrar geti tekið fullan þátt á vinnumarkaði, byggt upp réttindi, aflað tekna og ræktað starfsferil sinn. Rannsóknir hafa sýnt fram á að barneignir hafa varanleg áhrif á tekjur og þátttöku á vinnumarkaði og að eftir fæðingu fyrsta barns dragast konur frekar aftur úr körlum hvað þetta varðar. Því þegar dagvistun er ótrygg er það oftar en ekki móðirin sem dregur úr starfshlutfalli sínu eða hverfur tímabundið af vinnumarkaði, með langvarandi afleiðingum fyrir launaþróun, lífeyrisréttindi og starfsferil, þótt vissulega séu undantekningar frá því líkt og í öðru. Allt eru þetta þættir sem hafa bein áhrif á lífsskilyrði barna og foreldra þeirra. Sköpum aðstæður til bestu menntunar fyrir börn Það hlutverk sem leikskólinn gegnir í félagslegum þroska barna er ekki síður mikilvægt. Sem menntastofnun fyrir yngstu börnin er leikskólinn vettvangur náms og þroska þar sem börn efla sjálfsmynd sína í málörvandi umhverfi. Þar skapast jafnframt mikilvægt rými fyrir börn sem hafa íslensku sem annað mál til að læra tungumálið í gegnum dagleg samskipti og virka þátttöku í hópi jafningja. Eins hefur leikskólinn tök á að bregðast snemma við þegar merki sjást um frávik eða seinkun í þroska og haft þannig veruleg áhrif á félagslega þátttöku og inngildingu barna. Til þess að leikskólinn geti uppfyllt hlutverk sitt verður að sjálfsögðu að tryggja gæði menntunar í gegnum fagmennsku starfsfólks og möguleikum til starfsþróunar. Eins verður starfsumhverfi leikskólakennara að vera viðunandi og ábyrgð þeirra, sem og alls starfsfólks skólanna, metin að verðleikum (hæ virðismatsvegferð kennara!). Þar bera stjórnvöld ekki ein ábyrgð á að styðja betur við kennaramenntun og styrkja fagið til framtíðar, heldur einnig sveitarfélögin og háskólastigið. Börnin í fyrsta sæti Samfylkingin vill að Reykjavík sé besti staðurinn á Íslandi til að vera barn og ala upp börn. Það kallar á forgangsröðun og ætlar Samfylkingin því að ráðast í meðal annars eftirfarandi aðgerðir: Bæta vinnuaðstæður í leikskólum og setja 600 milljónir á ári í aukna mönnun og úrbætur á starfsumhverfi. Fjölga leikskólaplássum um 1500 á kjörtímabilinu í þeim tilgangi að taka yngri börn inn á leikskóla. Hækka framlag til fjárfestinga í endurgerð og uppbyggingu leikskólahúsnæði í 30 milljarða milljarða næstu fjórum árum. Fjölga menntuðu starfsfólki með því skapa svigrúm til náms samhliða starfi, meðal annars með námsstyrkjum. Vinna með ríkinu að tryggri fjármögnun leikskólastigsins og lögfestingu á rétti barna til leikskólavistar sem fyrsta skólastigs. Taka upp systkinaforgang þannig að yngra systkini komist inn á sama leikskóla og eldri systkini. Efla snemmtækan stuðning í leikskólum með auknu aðgengi að fagaðilum á borð við þroskaþjálfa, sálfræðinga og talmeinafræðinga. Komandi kosningar skipta sköpum fyrir framtíð Reykjavíkurborgar og við í Samfylkingunni bjóðum upp á skýran valkost: norrænt velferðarsamfélag í þágu íbúa. Höfundur skipar 9. sæti á lista Samfylkingarinnar fyrir borgarstjórnarkosningarnar í vor. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Isabel Alejandra Díaz Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Íslendingar sem ég hef hitt þegar ég reyni að tala íslensku Valerio Gargiulo Skoðun Hamfarir Hildar Haraldur F. Gíslason Skoðun Nýr golfvöllur í Reykjavík Magnea Gná Jóhannsdóttir Skoðun Fimm sunnlensk sveitarfélög neita íbúum um velferðarþjónustu án skýrrar lagaheimildar Guðrún Margrét Njálsdóttir,Steinþór Hreinsson,Þröstur Sverrisson Skoðun Sjálflærðir sérfræðingar í leikskólamálum Ingibjörg Sólrún Ágústsdóttir Skoðun Þegar hávaðinn ræður ferðinni Sigurður Helgi Pálmason Skoðun Engin fyrirtæki engin þjónusta Guðný María Jóhannsdóttir Skoðun Lægri húsnæðisvextir með evru (staðfest) Dagur B. Eggertsson Skoðun Vatnsaflsvirkjanir eru æði Þorgerður María Þorbjarnardóttir Skoðun Öruggt húsnæði jafngildir mannréttindum Þórarinn Ingi Pétursson Skoðun Skoðun Skoðun Grundarreitur í gamla Hveragerði - byggjum rétt Arnar H. Halldórsson skrifar Skoðun Inngilding og þátttaka fatlaðra barna Snæfríður Þóra Egilson skrifar Skoðun Af hlutleysisstefnu ríkisútvarpsins og falleinkunn fjármálaráðs Brynjar Níelsson skrifar Skoðun Fimm sunnlensk sveitarfélög neita íbúum um velferðarþjónustu án skýrrar lagaheimildar Guðrún Margrét Njálsdóttir,Steinþór Hreinsson,Þröstur Sverrisson skrifar Skoðun Verk að vinna Elsa María Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Foreldrahús lokar 1. maí! Viljum við það? Dagbjört Ósk Steindórsdóttir skrifar Skoðun Meirihluti fólks með fötlun í Bretlandi styður rétt til dánaraðstoðar Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Íslendingar sem ég hef hitt þegar ég reyni að tala íslensku Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Öruggt húsnæði jafngildir mannréttindum Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Engin fyrirtæki engin þjónusta Guðný María Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Við erum í sama liðinu skrifar Skoðun Þegar hávaðinn ræður ferðinni Sigurður Helgi Pálmason skrifar Skoðun Gefum loforð í sumargjöf Kolbrún Hrund Sigurgeirsdóttir skrifar Skoðun Mitt uppáhalds stefnumál? Systkinaforgangur Bjarnveig Birta Bjarnadóttir skrifar Skoðun Ekki benda á mig Guðmundur Stefán Gunnarsson skrifar Skoðun Vönduð niðurstaða Feneyjanefndarinnar Pawel Bartoszek skrifar Skoðun Horfumst í augu við staðreyndir Eyþór Fannar Sveinsson skrifar Skoðun Hafa skal náttúruvernd í heiðri allar stundir! Elva Rakel Jónsdóttir,Guðmundur Þ. Guðmundsson,Rakel Garðardóttir,Rán Flygenring,Stefán Jón Hafstein skrifar Skoðun Vatnsaflsvirkjanir eru æði Þorgerður María Þorbjarnardóttir skrifar Skoðun Innritun í framhaldsskóla – samspil fagmennsku og sanngirni Magnús Þór Jónsson skrifar Skoðun Hamfarir Hildar Haraldur F. Gíslason skrifar Skoðun Græna gangan - göngum fyrir hafið Guðrún Hallgrímsdóttir,Maríanna Traustadóttir skrifar Skoðun 10 loforð til ungs fólks á besta stað í heimi, Hafnarfirði Viktor Pétur Finnsson skrifar Skoðun Lýðheilsa er undirstaða sterks samfélags Kolbrún Magnúsdóttir skrifar Skoðun Sjálflærðir sérfræðingar í leikskólamálum Ingibjörg Sólrún Ágústsdóttir skrifar Skoðun Ég lofa að líta ekki undan Ingibjörg Magnúsdóttir skrifar Skoðun Nýr golfvöllur í Reykjavík Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Þegar bygging er ekki orðin að húsi: Ný nálgun í tryggingum framkvæmda Heiður Huld Hreiðarsdóttir skrifar Skoðun Lýðfullveldi Aðalstein Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Árangur á vakt Framsóknar í Suðurnesjabæ Anton Guðmundsson skrifar Sjá meira
Leikskólar eru ein af meginstoðum íslensks samfélags og um leið eitt mikilvægasta jöfnunartæki þess. Þeir mæta ólíkum aðstæðum barna og fjölskyldna hvort sem litið er til uppruna, efnahags eða félagslegrar stöðu. Með tilliti til þessa er það okkur í Samfylkingunni í Reykjavík mikilvægt að skapa fyrirsjáanleika og stöðugleika í daglegu lífi barna og fjölskyldna þeirra. Sérstaklega þegar kemur að einstæðum foreldrum, tekjulægri fjölskyldum og þeim sem ekki eru með sterkt félagslegt bakland. Jafnari staða foreldra Það virðist stundum gleymast í umræðunni hversu veigamiklu hlutverki leikskólinn gegnir í að stuðla að jöfnum tækifærum og auknu félagslegu öryggi. Aðgengileg dagvistun er forsenda þess að foreldrar geti tekið fullan þátt á vinnumarkaði, byggt upp réttindi, aflað tekna og ræktað starfsferil sinn. Rannsóknir hafa sýnt fram á að barneignir hafa varanleg áhrif á tekjur og þátttöku á vinnumarkaði og að eftir fæðingu fyrsta barns dragast konur frekar aftur úr körlum hvað þetta varðar. Því þegar dagvistun er ótrygg er það oftar en ekki móðirin sem dregur úr starfshlutfalli sínu eða hverfur tímabundið af vinnumarkaði, með langvarandi afleiðingum fyrir launaþróun, lífeyrisréttindi og starfsferil, þótt vissulega séu undantekningar frá því líkt og í öðru. Allt eru þetta þættir sem hafa bein áhrif á lífsskilyrði barna og foreldra þeirra. Sköpum aðstæður til bestu menntunar fyrir börn Það hlutverk sem leikskólinn gegnir í félagslegum þroska barna er ekki síður mikilvægt. Sem menntastofnun fyrir yngstu börnin er leikskólinn vettvangur náms og þroska þar sem börn efla sjálfsmynd sína í málörvandi umhverfi. Þar skapast jafnframt mikilvægt rými fyrir börn sem hafa íslensku sem annað mál til að læra tungumálið í gegnum dagleg samskipti og virka þátttöku í hópi jafningja. Eins hefur leikskólinn tök á að bregðast snemma við þegar merki sjást um frávik eða seinkun í þroska og haft þannig veruleg áhrif á félagslega þátttöku og inngildingu barna. Til þess að leikskólinn geti uppfyllt hlutverk sitt verður að sjálfsögðu að tryggja gæði menntunar í gegnum fagmennsku starfsfólks og möguleikum til starfsþróunar. Eins verður starfsumhverfi leikskólakennara að vera viðunandi og ábyrgð þeirra, sem og alls starfsfólks skólanna, metin að verðleikum (hæ virðismatsvegferð kennara!). Þar bera stjórnvöld ekki ein ábyrgð á að styðja betur við kennaramenntun og styrkja fagið til framtíðar, heldur einnig sveitarfélögin og háskólastigið. Börnin í fyrsta sæti Samfylkingin vill að Reykjavík sé besti staðurinn á Íslandi til að vera barn og ala upp börn. Það kallar á forgangsröðun og ætlar Samfylkingin því að ráðast í meðal annars eftirfarandi aðgerðir: Bæta vinnuaðstæður í leikskólum og setja 600 milljónir á ári í aukna mönnun og úrbætur á starfsumhverfi. Fjölga leikskólaplássum um 1500 á kjörtímabilinu í þeim tilgangi að taka yngri börn inn á leikskóla. Hækka framlag til fjárfestinga í endurgerð og uppbyggingu leikskólahúsnæði í 30 milljarða milljarða næstu fjórum árum. Fjölga menntuðu starfsfólki með því skapa svigrúm til náms samhliða starfi, meðal annars með námsstyrkjum. Vinna með ríkinu að tryggri fjármögnun leikskólastigsins og lögfestingu á rétti barna til leikskólavistar sem fyrsta skólastigs. Taka upp systkinaforgang þannig að yngra systkini komist inn á sama leikskóla og eldri systkini. Efla snemmtækan stuðning í leikskólum með auknu aðgengi að fagaðilum á borð við þroskaþjálfa, sálfræðinga og talmeinafræðinga. Komandi kosningar skipta sköpum fyrir framtíð Reykjavíkurborgar og við í Samfylkingunni bjóðum upp á skýran valkost: norrænt velferðarsamfélag í þágu íbúa. Höfundur skipar 9. sæti á lista Samfylkingarinnar fyrir borgarstjórnarkosningarnar í vor.
Fimm sunnlensk sveitarfélög neita íbúum um velferðarþjónustu án skýrrar lagaheimildar Guðrún Margrét Njálsdóttir,Steinþór Hreinsson,Þröstur Sverrisson Skoðun
Skoðun Af hlutleysisstefnu ríkisútvarpsins og falleinkunn fjármálaráðs Brynjar Níelsson skrifar
Skoðun Fimm sunnlensk sveitarfélög neita íbúum um velferðarþjónustu án skýrrar lagaheimildar Guðrún Margrét Njálsdóttir,Steinþór Hreinsson,Þröstur Sverrisson skrifar
Skoðun Meirihluti fólks með fötlun í Bretlandi styður rétt til dánaraðstoðar Ingrid Kuhlman skrifar
Skoðun Hafa skal náttúruvernd í heiðri allar stundir! Elva Rakel Jónsdóttir,Guðmundur Þ. Guðmundsson,Rakel Garðardóttir,Rán Flygenring,Stefán Jón Hafstein skrifar
Skoðun Þegar bygging er ekki orðin að húsi: Ný nálgun í tryggingum framkvæmda Heiður Huld Hreiðarsdóttir skrifar
Fimm sunnlensk sveitarfélög neita íbúum um velferðarþjónustu án skýrrar lagaheimildar Guðrún Margrét Njálsdóttir,Steinþór Hreinsson,Þröstur Sverrisson Skoðun