Meðvituð blekking um og upplýsingaóreiða um fullveldið Kristinn Karl Brynjarsson skrifar 27. apríl 2026 14:02 Það er ömurlegt að fylgjast með þeirri upplýsingaóreiðu sem nú er haldið á lofti um Evrópumál af forystufólki í stjórnmálum sem segist treysta þjóðinni. Í stað þess að ræða af hreinskilni um það mikla valdaafsal sem full aðild að Evrópusambandinu felur í sér, er gripið til áratugagamalla mýta og sögufölsunar til að gera aðildina nánast óumflýjanlega í augum almennings. Það hlýtur því að liggja beinast við að álykta sem svo að traustið til þjóðarinnar risti ekki dýpra en það, að henni sé ekki treyst fyrir réttum upplýsingum. Ein lífseigasta blekkingin er sú fullyrðing að Ísland hafi þegar innleitt „meirihluta“ eða allt að 80% af öllu regluverki ESB í gegnum EES-samninginn. Þessi tala á rætur sínar í yfir tuttugu ára gömlum misskilningi sem löngu hefur verið hrakinn. Raunveruleikinn er sá, samkvæmt skýrslu utanríkisráðuneytisins, Gengið til góðs frá árinu 2018, að hlutfall innleiddra gerða nam aðeins 13,4% af heildarfjölda ESB-gerða á tímabilinu. Það er því verið að blása hlutfallið upp um meira en sexfaldan raunverulegan fjölda til að blekkja kjósendur. Að halda þessari mýtu á lofti í dag eru ekki „mistök“. Það er meðvituð pólitísk blekking. Með því að telja fólki trú um að við séum þegar „nánast gengin inn“, er reynt að gera raunverulegt fullveldisafsal að formsatriði. Það er gert lítið úr þeirri staðreynd að við höfum enn fullt ákvörðunarvald yfir okkar dýrmætustu auðlindum; sjávarútvegi, landbúnaði og sjálfstæðri peningastefnu. Sömuleiðis er það algjör afvegaleiðing að bera stöðu okkar í dag saman við ferli Norðmanna fyrir rúmum þremur áratugum. Verklag ESB og skipulag aðildarviðræðna hefur tekið grundvallarbreytingum. Ólíkt því sem áður var, þá fer raunveruleg aðlögun að regluverki sambandsins nú fram jafnóðum í ferlinu. Þetta er ekki lengur spurning um að „kíkja í pakkann“ og ákveða sig svo; ferlið hreinlega stöðvast ef umsóknarríki dregur fæturna í að innleiða kröfur ESB á meðan viðræðum stendur. Þetta gerir ferlið miklu bindandi og dýpra en það var árið 1994. Það fólk sem talar fyrir aðild er hvorki ólæst né illa upplýst. Það veit nákvæmlega að leikreglurnar í Brussel hafa breyst og að tölfræðin um innleiðingarnar er fölsuð. Þegar það kýs samt sem áður að nota úrelta samanburði og rangfærslur, hlýtur maður að spyrja: Hvers vegna þarf að nota blekkingar til að selja þjóðinni eitthvað sem að hún á eftir að hagnast svo mikið á, að sögn þeirra er tala fyrir aðild? Höfundur er formaður Verkalýðsráðs Sjálfstæðisflokksins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Kristinn Karl Brynjarsson Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Áfall á bíllausa daginn Camilla Rut Arnarsdóttir Skoðun Starfsfólkið stóð vaktina en stjórnvöld stóðu ekki við sitt Leifur Þorkelsson Skoðun Er EES samningurinn orðinn klafi á Íslendinga? Eggert Guðmundsson Skoðun Can Iceland afford to allow its airbridge to the world to grind to a halt? Carl Baudenbacher Skoðun Skiptir máli að skipta máli í vinnunni? Sigrún Þóra Sveinsdóttir Skoðun Evrópa Henry Alexander Henrysson Skoðun Stöndum vörð um okkar mikilvægustu atvinnugrein Björgvin Jóhannesson Skoðun Kona með spegil Þorgerður María Þorbjarnardóttir Skoðun Haust til hægri Baldvin Björgvinsson Skoðun Hver ber ábyrgð þegar læknar hverfa frá starfsemi sjúkrahúss? Jón Páll Hallgrímsson Skoðun Skoðun Skoðun Boðuð skattahækkun á húsnæðisuppbyggingu kemur á versta tíma Jón Sigurðsson,Pétur H. Halldórsson skrifar Skoðun Skiptir máli að skipta máli í vinnunni? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Er EES samningurinn orðinn klafi á Íslendinga? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Kona með spegil Þorgerður María Þorbjarnardóttir skrifar Skoðun Can Iceland afford to allow its airbridge to the world to grind to a halt? Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Haust til hægri Baldvin Björgvinsson skrifar Skoðun Starfsfólkið stóð vaktina en stjórnvöld stóðu ekki við sitt Leifur Þorkelsson skrifar Skoðun Það sem ekki sést í Excel-skjali skrifar Skoðun Hver sat við borðið? Rúnar Björn Herrera Þorkelsson skrifar Skoðun Núll sem heldur Sigurður Líndal Þórisson skrifar Skoðun Grindavík var ekki svartur svanur Snorri Birgisson skrifar Skoðun Stóra samhengið sem gleymdist Eyjólfur Ármannsson skrifar Skoðun Tækni- og hugverkaiðnaðar eykur stöðugleika hagkerfisins Erla Tinna Stefánsdóttir,Ingólfur Bender skrifar Skoðun Áfall á bíllausa daginn Camilla Rut Arnarsdóttir skrifar Skoðun Stöndum vörð um okkar mikilvægustu atvinnugrein Björgvin Jóhannesson skrifar Skoðun Óvissa og ágreiningur SÁÁ bitnar á notendum þjónustunnar Erla Björg Sigurðardóttir skrifar Skoðun Hver ber ábyrgð þegar læknar hverfa frá starfsemi sjúkrahúss? Jón Páll Hallgrímsson skrifar Skoðun Tækni- og hugverkaiðnaður eykur stöðugleika hagkerfisins Erla Tinna Stefánsdóttir,Ingólfur Bender skrifar Skoðun Hvað vita þingmenn um hvalveiðar? Valgerður Árnadóttir skrifar Skoðun Verður Vogi lokað? Rósa Guðbjartsdóttir skrifar Skoðun Hvað eruð þið að gera í ÖBÍ? Elísa Ósk Línadóttir skrifar Skoðun Hvern á verkfallið að bíta? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun NPA er ekki verðlaun fyrir samþykkta hegðun Rúnar Björn Herrera Þorkelsson skrifar Skoðun Samdráttur í losun Íslands – en ekki kerfisbreyting Sigurpáll Ingibergsson skrifar Skoðun Við tryggjum ekki lýðræðið eftir á Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Veit hið opinbera hvað virkar? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Evrópa Henry Alexander Henrysson skrifar Skoðun Skeifan í smjörinu Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Þetta reddast: en hvað ef það reddast ekki? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Umferðartafir á höfuðborgarsvæðinu – Hver er staðan og hvert stefnir? Þórarinn Hjaltason skrifar Sjá meira
Það er ömurlegt að fylgjast með þeirri upplýsingaóreiðu sem nú er haldið á lofti um Evrópumál af forystufólki í stjórnmálum sem segist treysta þjóðinni. Í stað þess að ræða af hreinskilni um það mikla valdaafsal sem full aðild að Evrópusambandinu felur í sér, er gripið til áratugagamalla mýta og sögufölsunar til að gera aðildina nánast óumflýjanlega í augum almennings. Það hlýtur því að liggja beinast við að álykta sem svo að traustið til þjóðarinnar risti ekki dýpra en það, að henni sé ekki treyst fyrir réttum upplýsingum. Ein lífseigasta blekkingin er sú fullyrðing að Ísland hafi þegar innleitt „meirihluta“ eða allt að 80% af öllu regluverki ESB í gegnum EES-samninginn. Þessi tala á rætur sínar í yfir tuttugu ára gömlum misskilningi sem löngu hefur verið hrakinn. Raunveruleikinn er sá, samkvæmt skýrslu utanríkisráðuneytisins, Gengið til góðs frá árinu 2018, að hlutfall innleiddra gerða nam aðeins 13,4% af heildarfjölda ESB-gerða á tímabilinu. Það er því verið að blása hlutfallið upp um meira en sexfaldan raunverulegan fjölda til að blekkja kjósendur. Að halda þessari mýtu á lofti í dag eru ekki „mistök“. Það er meðvituð pólitísk blekking. Með því að telja fólki trú um að við séum þegar „nánast gengin inn“, er reynt að gera raunverulegt fullveldisafsal að formsatriði. Það er gert lítið úr þeirri staðreynd að við höfum enn fullt ákvörðunarvald yfir okkar dýrmætustu auðlindum; sjávarútvegi, landbúnaði og sjálfstæðri peningastefnu. Sömuleiðis er það algjör afvegaleiðing að bera stöðu okkar í dag saman við ferli Norðmanna fyrir rúmum þremur áratugum. Verklag ESB og skipulag aðildarviðræðna hefur tekið grundvallarbreytingum. Ólíkt því sem áður var, þá fer raunveruleg aðlögun að regluverki sambandsins nú fram jafnóðum í ferlinu. Þetta er ekki lengur spurning um að „kíkja í pakkann“ og ákveða sig svo; ferlið hreinlega stöðvast ef umsóknarríki dregur fæturna í að innleiða kröfur ESB á meðan viðræðum stendur. Þetta gerir ferlið miklu bindandi og dýpra en það var árið 1994. Það fólk sem talar fyrir aðild er hvorki ólæst né illa upplýst. Það veit nákvæmlega að leikreglurnar í Brussel hafa breyst og að tölfræðin um innleiðingarnar er fölsuð. Þegar það kýs samt sem áður að nota úrelta samanburði og rangfærslur, hlýtur maður að spyrja: Hvers vegna þarf að nota blekkingar til að selja þjóðinni eitthvað sem að hún á eftir að hagnast svo mikið á, að sögn þeirra er tala fyrir aðild? Höfundur er formaður Verkalýðsráðs Sjálfstæðisflokksins.
Skoðun Boðuð skattahækkun á húsnæðisuppbyggingu kemur á versta tíma Jón Sigurðsson,Pétur H. Halldórsson skrifar
Skoðun Can Iceland afford to allow its airbridge to the world to grind to a halt? Carl Baudenbacher skrifar
Skoðun Tækni- og hugverkaiðnaðar eykur stöðugleika hagkerfisins Erla Tinna Stefánsdóttir,Ingólfur Bender skrifar
Skoðun Hver ber ábyrgð þegar læknar hverfa frá starfsemi sjúkrahúss? Jón Páll Hallgrímsson skrifar
Skoðun Tækni- og hugverkaiðnaður eykur stöðugleika hagkerfisins Erla Tinna Stefánsdóttir,Ingólfur Bender skrifar
Skoðun Umferðartafir á höfuðborgarsvæðinu – Hver er staðan og hvert stefnir? Þórarinn Hjaltason skrifar