Fötlunargleraugun upp! Ester Bíbí Ásgeirsdóttir og Inga Björk Margrétar Bjarnadóttir skrifa 12. maí 2026 15:00 Það var mikið gleðiefni þegar Ísland lögfesti loksins samning Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks í lok síðasta árs eftir áratuga baráttu fatlaðs fólks, aðstandenda og hagsmunasamtaka þeirra. Nú sitjum við eftir með spurninguna „Og hvað svo?“ því mannréttindasáttmálar eru einskis virði ef samfélagið ætlar ekki að virða þá, vinna eftir þeim og læra af mistökunum sem gerð hafa verið.Alltof oft eru réttindi og þátttaka fatlaðs fólks bundin við velferðarþjónustu og við hugsum ekki um fatlað fólk sem þátttakendur í samfélaginu; á vinnumarkaði, sem listafólk, sem foreldra, sem neytendur og dýrmætan þátt í fjölbreytileika samfélagsins. En ef við hugsum ekki um fatlað fólk byggjum við ósjálfrátt hindranir sem koma í veg fyrir að fólk geti verið með. Þannig verður til hingrás af aðskilnaði og ósýnileika sem festir fordóma og útskúfun í sessi. Þess vegna verðum við að keyra upp úr þeim hjólförum að hugsa bara um fatlað fólk þegar við erum að hugsa um velferð og þjónustu fyrir fatlað fólk og setja upp fötlunargleraugun í hverju einasta máli. Hvernig við byggjum upp menningar- og íþróttastarf, hvernig við skipuleggjum útivistarsvæði, hvernig við hönnum strætóbiðskýli, hvernig þróum vefi og öpp og svo mætti áfram telja.Vinstrið í Hafnarfirði heitir því að vinna að aðgerðaráætlun um réttindi fatlaðs fólks með samning Sameinuðu þjóðanna að leiðarljósi og að verkferlar verði mótaðir sem tryggja að fötlunargleraugun verði sett upp þegar ákvarðanir eru teknar. Hver einasta strætóstoppistöð, hver einsta ákvörðun í stafrænni þróun, hver einasti leikvöllur, hver einasta hjáleið við framkvæmdir, hvert einasta útivistarsvæði, verður skoðuð með fötlunargleraugun á nefinu. Ef það hindrar samfélagsþátttöku fatlaðs fólks þarf að fara aftur að teikniborðinu! Höfundar eru Ester Bíbí Ásgeirsdóttir, oddviti Vinstrisins í Hafnarfirði og Inga Björk Margrétar Bjarnadóttir sem skipar 10. sæti listans. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Vinstrið Hafnarfjörður Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Inga Björk Margrétar Bjarnadóttir Málefni fatlaðs fólks Mest lesið Eru hjúkrunarheimili biðsalur eða heimili? Ragnhildur Þórarinsdóttir Skoðun Áskorun til dómsmálaráðherra, nú ert þú í dauðafæri Þorbjörg Jón Þorvaldur Heiðarsson Skoðun VSK á baðlón: Vandinn er ekki skatturinn heldur fyrirvarinn Guðmundur Björnsson Skoðun Nýr meirihluti tók við leikskólakerfi í stórsókn Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir,Bjarnveig Birta Bjarnadóttir Skoðun Tækifærið í Stofnun atvinnuveganna Karl Steinar Óskarsson Skoðun Fullorðið fatlað fólk á rétt á áframhaldandi ráðgjöf og greiningu Atli Már Haraldsson Zebitz Skoðun Vill ráðherra veikja lífeyriskerfið? Finnbjörn A Hermannsson Skoðun Iceland Is Better Off than Switzerland Carl Baudenbacher Skoðun Góð þjónusta kostar, slök þjónusta kostar meira Laufey E. Gissurardóttir Skoðun Við í Ölfusi höfum ekki beðið eftir öðrum, við erum leiðandi Grétar Ingi Erlendsson Skoðun Skoðun Skoðun Eru hjúkrunarheimili biðsalur eða heimili? Ragnhildur Þórarinsdóttir skrifar Skoðun VSK á baðlón: Vandinn er ekki skatturinn heldur fyrirvarinn Guðmundur Björnsson skrifar Skoðun Tækifærið í Stofnun atvinnuveganna Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Áskorun til dómsmálaráðherra, nú ert þú í dauðafæri Þorbjörg Jón Þorvaldur Heiðarsson skrifar Skoðun Heggur sá er hlífa skyldi Rósa Guðbjartsdóttir skrifar Skoðun Sporin í snjónum Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Stórefla þarf kjarnahlutverk ASÍ Arnaldur Grétarsson skrifar Skoðun Fullorðið fatlað fólk á rétt á áframhaldandi ráðgjöf og greiningu Atli Már Haraldsson Zebitz skrifar Skoðun Við í Ölfusi höfum ekki beðið eftir öðrum, við erum leiðandi Grétar Ingi Erlendsson skrifar Skoðun Hvernig get ég fundið ró þegar barnið mitt er í uppnámi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Vill ráðherra veikja lífeyriskerfið? Finnbjörn A Hermannsson skrifar Skoðun Iceland Is Better Off than Switzerland Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Nýr meirihluti tók við leikskólakerfi í stórsókn Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir,Bjarnveig Birta Bjarnadóttir skrifar Skoðun Góð þjónusta kostar, slök þjónusta kostar meira Laufey E. Gissurardóttir skrifar Skoðun Kostnaðurinn við nei Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hver stal kökunni úr krúsinni? Gunnar Valur Sveinsson skrifar Skoðun Stríð Rússlands gegn utanríkisviðskiptum Úkraínu er stríð gegn fæðuöryggi heimsins Clara Ganslandt skrifar Skoðun Sjónvarpið 60 ára: Þögnin segir líka sögu Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Takk Hörður Jóhann Páll Jóhannsson skrifar Skoðun Firrur um aflareglu fyrir þorsk Ásgeir Daníelsson skrifar Skoðun EES málið, ESA og fullveldi Íslands og tími komin til varna Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Sýnum viljann í verki Aðalbjörg Stefanía Helgadóttir skrifar Skoðun Bókun 35 – þegar molnar undan stjórnkerfinu Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Pínu sársauki á unga fólkið? Helgi Bárðarson skrifar Skoðun Austurland margborgar sig Ragnar Sigurðsson skrifar Skoðun Þorum við að tala um sorgina? Stefán Már Gunnlaugsson skrifar Skoðun Verklokafælni stjórnvalda Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Við getum gert betur Hulda Brá Magnadóttir skrifar Skoðun Hverjum er frelsið ætlað? Guðný S. Bjarnadóttir skrifar Skoðun Bakslag fyrir barnafjölskyldur í Hafnarfirði Valdimar Víðisson skrifar Sjá meira
Það var mikið gleðiefni þegar Ísland lögfesti loksins samning Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks í lok síðasta árs eftir áratuga baráttu fatlaðs fólks, aðstandenda og hagsmunasamtaka þeirra. Nú sitjum við eftir með spurninguna „Og hvað svo?“ því mannréttindasáttmálar eru einskis virði ef samfélagið ætlar ekki að virða þá, vinna eftir þeim og læra af mistökunum sem gerð hafa verið.Alltof oft eru réttindi og þátttaka fatlaðs fólks bundin við velferðarþjónustu og við hugsum ekki um fatlað fólk sem þátttakendur í samfélaginu; á vinnumarkaði, sem listafólk, sem foreldra, sem neytendur og dýrmætan þátt í fjölbreytileika samfélagsins. En ef við hugsum ekki um fatlað fólk byggjum við ósjálfrátt hindranir sem koma í veg fyrir að fólk geti verið með. Þannig verður til hingrás af aðskilnaði og ósýnileika sem festir fordóma og útskúfun í sessi. Þess vegna verðum við að keyra upp úr þeim hjólförum að hugsa bara um fatlað fólk þegar við erum að hugsa um velferð og þjónustu fyrir fatlað fólk og setja upp fötlunargleraugun í hverju einasta máli. Hvernig við byggjum upp menningar- og íþróttastarf, hvernig við skipuleggjum útivistarsvæði, hvernig við hönnum strætóbiðskýli, hvernig þróum vefi og öpp og svo mætti áfram telja.Vinstrið í Hafnarfirði heitir því að vinna að aðgerðaráætlun um réttindi fatlaðs fólks með samning Sameinuðu þjóðanna að leiðarljósi og að verkferlar verði mótaðir sem tryggja að fötlunargleraugun verði sett upp þegar ákvarðanir eru teknar. Hver einasta strætóstoppistöð, hver einsta ákvörðun í stafrænni þróun, hver einasti leikvöllur, hver einasta hjáleið við framkvæmdir, hvert einasta útivistarsvæði, verður skoðuð með fötlunargleraugun á nefinu. Ef það hindrar samfélagsþátttöku fatlaðs fólks þarf að fara aftur að teikniborðinu! Höfundar eru Ester Bíbí Ásgeirsdóttir, oddviti Vinstrisins í Hafnarfirði og Inga Björk Margrétar Bjarnadóttir sem skipar 10. sæti listans.
Nýr meirihluti tók við leikskólakerfi í stórsókn Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir,Bjarnveig Birta Bjarnadóttir Skoðun
Fullorðið fatlað fólk á rétt á áframhaldandi ráðgjöf og greiningu Atli Már Haraldsson Zebitz Skoðun
Skoðun Áskorun til dómsmálaráðherra, nú ert þú í dauðafæri Þorbjörg Jón Þorvaldur Heiðarsson skrifar
Skoðun Fullorðið fatlað fólk á rétt á áframhaldandi ráðgjöf og greiningu Atli Már Haraldsson Zebitz skrifar
Skoðun Nýr meirihluti tók við leikskólakerfi í stórsókn Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir,Bjarnveig Birta Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Stríð Rússlands gegn utanríkisviðskiptum Úkraínu er stríð gegn fæðuöryggi heimsins Clara Ganslandt skrifar
Nýr meirihluti tók við leikskólakerfi í stórsókn Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir,Bjarnveig Birta Bjarnadóttir Skoðun
Fullorðið fatlað fólk á rétt á áframhaldandi ráðgjöf og greiningu Atli Már Haraldsson Zebitz Skoðun