Gerðu það sem ég segi, ekki það sem ég geri! Guðni Freyr Öfjörð skrifar 8. júní 2026 12:03 Ég fæ stundum áhugaverðar pælingar og ein af þeim er þessi. Margir dyggustu talsmenn þess að halda Reykjavík og nágrenni algjörlega hönnuðu út frá þörfum einkabílsins, með tilheyrandi malbiksflæmi, mislægum gatnamót, fleiri akreinum, og risavöxnum gatnamótum elska ekkert meira en að eyða sumarfríinu í rómantískum, þéttbýlum evrópskum borgum. Í frínu er gengið á milli kaffihúsa í París, Barcelona eða Kaupmannahöfn þar sem bílar hafa vikið fyrir gangandi vegfarendum, almenningssamgöngum og iðandi mannlífi. En heima fyrir er barist hatramlega gegn þéttingu byggðar, Borgarlínu, stórbættum hjólainnviðum og auknu valfrelsi í samgöngum á þeim forsendum að það sé verið að „þröngva“ einhverju upp á fólk. Ég veit ekki með ykkur, en það er ákveðin kaldhæðni fólgin í því að mæra mannlífið sem skapast þar sem bíllinn er ekki í fyrirrúmi, en vilja svo ekki innleiða sömu hugmyndafræði á heimaslóðum. Veðrið er heldur engin afsökun, því borgir eins og Helsinki, Ósló, Montreal og fleiri eru með miklu harðari og kaldari vetur en Reykjavík, en samt með hágæða almenningssamgöngur og öfluga hjólainnviði, göngugötur og mannlíf Svo er það blessuð krónan og evran Röksemdafærslan fyrir krónunni er oft sú að hún sé nauðsynlegt fullveldistæki og sveigjanleg fyrir hagkerfið. En hver er raunveruleikinn? Fyrir okkur almenning er það þannig að við búum við sveiflur, verðbólgu, háa vexti og gengisfall sem bítur mest í veski venjulegs launafólks.Fyrir stórfyrirtæki, stórútgerðina og útflutninginn, sem sagt stærstu fyrirtækin á Íslandi, og oft þau sömu og tala mest fyrir ágæti krónunnar, er staðan önnur. Þau gera upp bókhaldið sitt að mestu í evrum og eitthvað í dollurum og taka lán erlendis á miklu betri kjörum. Þau eru í raun stökkvuð út úr krónuhagkerfinu á meðan almenningur situr eftir í því. Þess vegna fór ég svo mikið að hugsa um þetta „gerðu það sem ég segi, ekki það sem ég geri“ mynstur. Það á að verja ákveðna hugmyndafræði og hagsmuni út á við. Annars vegar krónuna, og hins vegar bílinn, ásamt öllu viðskiptamódelinu í kringum hann eins og olíufélögin, tryggingafélögin, bílalánin, bílaumboðin og verktakana eða malbikunarfyrirtækin sem græða á malbikinu. Þessu er haldið fram sem táknum um frelsi og sjálfstæði, en á sama tíma nýtur sami hópur þess að flýja þann raunveruleika, hvort sem það er í fríinu eða í viðskiptalífinu. Höfundur er pírati. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Guðni Freyr Öfjörð Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Er íslenskan að verða gestur í eigin landi? Petra María Ingvaldsdóttir Skoðun Eru áfengiskaup verndandi þáttur? Dagbjört Harðardóttir Skoðun Hvernig Ráðhúsið var gert að hagsmunaskrifstofu á kostnað almennings Sigurður Sigurðsson Skoðun Veist þú hvað „foid“ er? Þorsteinn Siglaugsson Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson Skoðun Barátta við náttúru og yfirvald Jón Steinar Sæmundsson Skoðun Fiskurinn, valdið og tilfinningin fyrir fullveldi Karen María Jónsdóttir Skoðun Já, ég styð aðildarviðræður Ólafur Margeirsson Skoðun STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir Skoðun Skilgreiningarvald mennskunnar Erna Mist Skoðun Skoðun Skoðun Skilgreiningarvald mennskunnar Erna Mist skrifar Skoðun Dýrasta land heims í nafni sjálfstæðisins Inga Valgerður Henrikssen skrifar Skoðun Hugleiðingar um meðferð á beiðni um DNA rannsókn á mannabeinum í grafreit Lára Magnúsardóttir skrifar Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar Skoðun Ef þetta væri barnið þitt Arnar Kjartansson skrifar Skoðun Eru áfengiskaup verndandi þáttur? Dagbjört Harðardóttir skrifar Skoðun Hvenær er maður þjófur og hvenær er maður ekki þjófur? Einar Helgason skrifar Skoðun Gerðu það sem ég segi, ekki það sem ég geri! Guðni Freyr Öfjörð skrifar Skoðun Frá fullveldi til Brussel Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Fögnum Heimsdegi hafsins 8. júní Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Er íslenskan að verða gestur í eigin landi? Petra María Ingvaldsdóttir skrifar Skoðun Barátta við náttúru og yfirvald Jón Steinar Sæmundsson skrifar Skoðun STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir skrifar Skoðun „Mamma, sjáðu, útlendingur!“ – Hvenær hættir maður að vera útlendingur? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Já, ég styð aðildarviðræður Ólafur Margeirsson skrifar Skoðun Veist þú hvað „foid“ er? Þorsteinn Siglaugsson skrifar Skoðun ETS, ESB og EES – Að fá sæti við borðið Dóra Sif Tynes skrifar Skoðun Hvernig Ráðhúsið var gert að hagsmunaskrifstofu á kostnað almennings Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fiskurinn, valdið og tilfinningin fyrir fullveldi Karen María Jónsdóttir skrifar Skoðun Afskipti Rússlands og ESB: tvöfalt siðferði í nafni lýðræðis Júlíus Valsson skrifar Skoðun Gervigreind nýtist best með mannlegri þekkingu og reynslu Ásgeir Þorgeirsson skrifar Skoðun Skipti engu nema við göngum í ESB Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Svartkimi samfélagsins: Þegar tveir heimar mætast í yfirheyrsluherberginu Davíð Bergmann skrifar Skoðun Þegar sorg verður valdatæki Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Hvalir éta frá okkur fiskinn? Valgerður Árnadóttir skrifar Skoðun Stígum ölduna saman Víglundur Laxdal skrifar Skoðun Þegar líf er í húfi Jón Gunnar Jónsson skrifar Skoðun Hver á að veita þjónustuna? Sandra B. Franks skrifar Skoðun Getum við lært af Bjarti í Sumarhúsum? Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Þorgerður leitar ESB-stuðnings úr ótrúlegustu áttum Júlíus Valsson skrifar Sjá meira
Ég fæ stundum áhugaverðar pælingar og ein af þeim er þessi. Margir dyggustu talsmenn þess að halda Reykjavík og nágrenni algjörlega hönnuðu út frá þörfum einkabílsins, með tilheyrandi malbiksflæmi, mislægum gatnamót, fleiri akreinum, og risavöxnum gatnamótum elska ekkert meira en að eyða sumarfríinu í rómantískum, þéttbýlum evrópskum borgum. Í frínu er gengið á milli kaffihúsa í París, Barcelona eða Kaupmannahöfn þar sem bílar hafa vikið fyrir gangandi vegfarendum, almenningssamgöngum og iðandi mannlífi. En heima fyrir er barist hatramlega gegn þéttingu byggðar, Borgarlínu, stórbættum hjólainnviðum og auknu valfrelsi í samgöngum á þeim forsendum að það sé verið að „þröngva“ einhverju upp á fólk. Ég veit ekki með ykkur, en það er ákveðin kaldhæðni fólgin í því að mæra mannlífið sem skapast þar sem bíllinn er ekki í fyrirrúmi, en vilja svo ekki innleiða sömu hugmyndafræði á heimaslóðum. Veðrið er heldur engin afsökun, því borgir eins og Helsinki, Ósló, Montreal og fleiri eru með miklu harðari og kaldari vetur en Reykjavík, en samt með hágæða almenningssamgöngur og öfluga hjólainnviði, göngugötur og mannlíf Svo er það blessuð krónan og evran Röksemdafærslan fyrir krónunni er oft sú að hún sé nauðsynlegt fullveldistæki og sveigjanleg fyrir hagkerfið. En hver er raunveruleikinn? Fyrir okkur almenning er það þannig að við búum við sveiflur, verðbólgu, háa vexti og gengisfall sem bítur mest í veski venjulegs launafólks.Fyrir stórfyrirtæki, stórútgerðina og útflutninginn, sem sagt stærstu fyrirtækin á Íslandi, og oft þau sömu og tala mest fyrir ágæti krónunnar, er staðan önnur. Þau gera upp bókhaldið sitt að mestu í evrum og eitthvað í dollurum og taka lán erlendis á miklu betri kjörum. Þau eru í raun stökkvuð út úr krónuhagkerfinu á meðan almenningur situr eftir í því. Þess vegna fór ég svo mikið að hugsa um þetta „gerðu það sem ég segi, ekki það sem ég geri“ mynstur. Það á að verja ákveðna hugmyndafræði og hagsmuni út á við. Annars vegar krónuna, og hins vegar bílinn, ásamt öllu viðskiptamódelinu í kringum hann eins og olíufélögin, tryggingafélögin, bílalánin, bílaumboðin og verktakana eða malbikunarfyrirtækin sem græða á malbikinu. Þessu er haldið fram sem táknum um frelsi og sjálfstæði, en á sama tíma nýtur sami hópur þess að flýja þann raunveruleika, hvort sem það er í fríinu eða í viðskiptalífinu. Höfundur er pírati.
Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson Skoðun
STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir Skoðun
Skoðun Hugleiðingar um meðferð á beiðni um DNA rannsókn á mannabeinum í grafreit Lára Magnúsardóttir skrifar
Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar
Skoðun STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir skrifar
Skoðun „Mamma, sjáðu, útlendingur!“ – Hvenær hættir maður að vera útlendingur? Valerio Gargiulo skrifar
Skoðun Hvernig Ráðhúsið var gert að hagsmunaskrifstofu á kostnað almennings Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Svartkimi samfélagsins: Þegar tveir heimar mætast í yfirheyrsluherberginu Davíð Bergmann skrifar
Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson Skoðun
STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir Skoðun