„Ætlarðu að lifa eða ætlarðu að deyja?“

Birgir Örn tók algjöra u-beygju í lífinu árið 2003 og átti hún stóran þátt í að leggja grunninn að því sem hann er í dag. Hödd Vilhjálmsdóttir ræddi við Birgi í Ísland í dag um það hvað hann hefur verið að sýsla undanfarin 23 ár. 

Birgir sló fyrst í gegn með rokkhljómsveitinni Maus árið 1993 en hefur þó ekki alltaf verið að meika það. Hann skrifaði greinina „Veröldin hrundi og það var það besta sem hefur komið fyrir“ í Heimildina í byrjun ágústmánaðar og lýsti því þar hvernig hann áttaði sig á því, 27 ára gamall, að hann væri eiginlega lifandi dauður. 

Árið 2003 þegar þú ákvaðst að venda kvæðinu þínu í kross, varstu meira bara „fokkit“ eða gastu ekki meira? 

„Allar grunnstoðir mínar hrundu. Ég hafði verið í langtímasambandi, það molnaði. Hljómsveitin var að molna upp líka, einhvern veginn og ég fann mig í vinnu, sem að mér leið ekki nógu vel í. Allur sársaukinn í lífinu mínu var svo augljóslega sjálfskapaður að mér fannst ég þurfa að fylgja einhverri köllun sem ég hafði innra með mér,“ segir Birgir.

Í fósturstellingu inni á salerni Fréttablaðsins

Afdrifaríkt augnablik varð til þess að hann sagði upp vinnu sinni sem blaðamaður samdægurs.

„Ég átti þarna augnablik inni á salerni á Fréttablaðinu, lá þarna í einhverri fósturstellingu á gólfinu og það var bara svona „moment of clarity“. Hvernig gerist þetta? Og þá varð maður bara að taka ákvörðun: ætlarðu að lifa eða ætlarðu að deyja? Og ef þú ætlar að lifa, þá verðurðu að fara og lifa,“ segir Birgir.

„Þannig að ég sagði upp vinnu minni og flutti til London, ákvað það einhvern veginn og sú ákvörðun, hún hefur lagt grunninn að öllu sem fylgdi á eftir. Hún kenndi mér fyrst og fremst að það margborgar sig að fylgja innsæi sínu og kenndi mér að nálgast lífið á annan hátt einhvern veginn.“

Hann segir erfitt að svara því hernig maður finni eitthvað í innsæi sínu. Innsæið sé einhvers konar vitund eða orka sem maður geti ekki alveg vitað hvað sé. Það séu einhvers konar vísbendingar frá taugakerfi manns.

„Það er einhver eldri viska hérna á bak við. Þetta er viska dýranna, held ég . Og svo koma öll vandamálin þegar hugmyndin um sjálfið vaknar. Þannig að ég held að þetta sé bara náttúran,“ segir hann.

Elskar að sjá fólki líða betur

Birgir býr í dag ásamt fjölskyldunni sinni á Akureyri, þar sem hann starfar sem sálfræðingur. Hann elskar starf sitt og lítur á sig sem eins konar kennara.

„Þetta gefur manni færi á að gefa áfram eitthvað sem þú hefur sjálfur kannski náð að uppgötva og lifa eftir. Ég trúi á það sem við kennum og ég elska starfið að því leyti að maður fær að sjá fólk fara að líða betur, maður fær að sjá breytinguna gerast hjá því,“ segir Birgir.

Venjulega verði hann svolítið leiður á að vera lengi í sama starfinu en hefur verið sálfræðingur í átta ár og nýtur þess enn. Hann segir viðhorf fólks til sálfræðinga kynslóðabundið, yngri kynslóðum finnist eðlilegt að fara til sálfræðings en eldra fólk eigi erfiðara með það.

„Ég held líka bara að engum líki að láta segja sér hvað hann á að gera, þannig að ég skil það mjög vel,“ segir Birgir.

En er ekki eitthvað að okkur öllum?

„Algjörlega. Það held ég. Guði sé lof.“

Birgir á tvö börn um tvítugt og segir þau eiga auðveldara með að tala um tilfinningar sínar en hann átti á sama aldri.

„Mér finnst það bara yfirhöfuð, eins og krakkar í dag eigi auðveldara með að tala um tilfinningar sínar. Mér finnst það. Það er yfirleitt þegar það kemur úr vissum mynstrum, heimilismynstrum, að þá áttu erfitt með það. Svona heilt yfir, þá myndi ég segja að ungu fólki í dag finnist það algjörlega eðlilegt að þurfa að tala um tilfinningar sínar,“ segir Birgir.

Hann brýni fyrir sínum börnum að gera mistök.

„Ég segi við mín börn: „Ekki eignast börn fyrir þrítugt, farið í eitthvað ævintýri, hlaupið af ykkur hornin, gerið fullt af mistökum og leyfið ykkur að læra hluti sjálf.“ Ég held að það sé sammannlegt að við viljum öll komast að hlutunum sjálf,“ segir Birgir.

„Það líkar engum að láta segja sér hvað hann á að gera. Það er eitthvað svo ríkt í okkur mannskepnunni að þurfa að upplifa hlut sem einstaklingur og kynnast því á eigin skinni og ég held að það sé mjög mikilvægt fyrir andlegan og tilfinningalegan þroska. Mín mistök eru í alvörunni það besta sem hefur komið fyrir mig.“

Nú ert þú fimmtugur sálfræðingur, ertu ennþá að gera mistök?

„Alveg alltaf. Það er hluti af þessu. Ég geri ekki stóru mistökin lengur, nei, og ég geri það af mjög eigingjarnri ástæðu, af því ég vil ekki búa til sársauka fyrir sjálfan mig. Og það er grunnurinn að svo mörgu, þegar maður kveikir á því,“ segir hann.

Samviskan sé taugakerfið og innsæið að vara mann við sársaukanum. Vísbendingarnar séu út um allt ef við erum tilbúin til að hlusta. Hvatvísin geti orðið mörgum að falli en ekki síður það að byrgja sig of mikið inni.

„Ég myndi frekar velja hvatvísina en það að halda að hugur þinn geti verndað þig fyrir hlutum,“ segir hann.

Hlusta má á viðtalið við Birgi í heild sinni hér að ofan þar sem hann ræðir meðal annars um endurreisn tónlistarferils síns á fimmtugsaldri, veru sína á samfélagsmiðlum og tónleika í Silfurtunglinu í Austurbæjarbíói þann 12. september næstkomandi.