Kúvending Sigmundar: Leggur til „ómerkilega brellu“ og „tilraun til popúlisma“

Í viðtölum í gær viðraði Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Framsóknarflokksins og fyrrverandi forsætisráðherra, hugmyndir um afturvirkar greiðslur til elli- og örorkulífeyrisþega. Að vissu leyti er þar ákveðin umpólun á ferð því slíkar hækkanir hefur Sigmundur áður kallað „ómerkilega brellu“ og „auma tilraun til popúlisma“.

Þegar fjárlög voru til umræðu fyrir síðustu jól lögðu þingmenn stjórnarandstöðunnar það til að kjör aldraðra og öryrkja fengju kjör sín leiðrétt afturvirkt frá 1. maí 2015 til jafns við það sem kjarasamningar hjá aðilum vinnumarkaðarins gerðu ráð fyrir. Sú tillaga var felld.

Í gærmorgun var Sigmundur Davíð gestur í þættinum Bítið á Bylgjunni. Þar var hann spurður út í afturvirkar hækkanir til lífeyrisþeganna. Þar sagði hann að fyrir síðustu áramót hefði eftir „erfiða umræðu“ verið tekin sú ákvörðun að gera það ekki.

Í Hrafnaþingi, á sjónvarpsstöðinni ÍNN í gærkvöld sagði Sigmundur að ákveðið hefði verið að bíða með aðgerðir á þessu sviði þar til að ríkissjóður væri ekki lengur að safna skuldum.

„Nú leyfir staða ríkissjóðs okkur að snúa vörn í sókn. Ég hef tekið í hendur fjölda eldri borgara, á fundum, ferðum um landið og bara út í búð, og lofað að við munum rétta hlutina,“ sagði Sigmundur.

Hann bætti við að úr því að embættismenn fengu afturvirkar hækkanir þá væri það „eiginlega ómögulegt fyrir ríkið annað en að fara i afturvirkni“ þegar kæmi að leiðréttingu kjara ellilífeyrisþega. Aðalatriði málsins væri að menn vildu búa við það sama og aðrir og að aðgerðin væri ekki eins dýr og margir halda.

Þvert á það sem áður var sagt

Ummæli Sigmundar eru athyglisverð fyrir þær sakir að í umræðum um efnið, fyrir áramót, var hann afar andvígur tillögunni. Í óundirbúnum fyrirspurnartíma 3. desember síðastliðinn var hann spurður af Helga Hjörvar um afturvirkar hækkanir til fyrrgreindra hópa.

Í svari sínu vék Sigmundur ekki beint að afturvirkum hækkunum. Hann sagði þó að „[væru] hækkanir aftur í tímann þá leiðir það til þess að prósentuhækkunin verður lægri en ella og komi hækkanirnar til í framtíðinni verður prósentuhækkunin hærri en ella.“

Þegar til hinna „erfiðu umræðna“ um fjárlagafrumvarpið kom tók Sigmundur Davíð sex sinnum til máls. Þrisvar til að gera grein fyrir atkvæði sínu og þrisvar til að tjá sig um atkvæðagreiðsluna.

„Það sem stjórnarandstaðan hefur haft fram að færa hér er ekkert annað en ómerkileg brella. Verið er að reyna að slá ryki í augu fólks, reyna að gera menn óánægða með því að halda því fram að verið sé að svíkja þá um eitthvað sem þeir hafi átt inni,“ sagði Sigmundur undir miklum framíköllum þingheims þann 16. desember síðastliðinn.

Síðar, sama dag, sagði Sigmundur að „[h]vað varðar eldri borgara og öryrkja munu þeir fá sínar bætur nú um áramótin uppfærðar til samræmis við launaþróun, reyndar að því marki að þeir fara fram úr lægstu launum um tíma fram í maí og um næstu áramót er aftur leiðrétt við eldri borgara og öryrkja þannig að þeir fylgi launaþróun.“

Kristján L. Möller, þingmaður Samfylkingarinnar, spurði Sigmund að sama hlut í óundirbúnum fyrirspurnartíma þann 25. janúar 2016. Þá benti Sigmundur á það að breytingar á lífeyri væru reiknaðar hver áramót og þar sem kaupmáttur hefði aukist mjög þá hefðu fyrrgreindir fengið „óvenjuháa prósentuhækkun lífeyrisgreiðslna um síðustu áramót“.

„Virðulegur forseti. Skelfing er þetta nú aum tilraun til popúlisma. Háttvirtur þingmaður veit það mætavel — hann hefur setið hér á þingi lengi og meira að segja í ríkisstjórn — að lífeyrisgreiðslur hafa ætíð verið hækkaðar um áramót,“ sagði Sigmundur. Hann bætti því við að ef leið stjórnarandstöðunnar hefði verið farin hefðu kjör eldri borgara og öryrkja ekki hækkað jafn mikið og þau gerðu með núverandi fyrirkomulagi.

Það er því nokkuð ljóst að skoðun Sigmundar á afturvirkum greiðslum til fyrrgreindra hópa hefur tekið nokkrum breytingum.