Lýsir loka­dögum móður sinnar á HSS: „Hún fékk drep í annað eyrað, hluti af því datt af“

Þetta skrifar Beggi Dan um dauða móður sinnar, Dönu Jóhannsdóttur, og störf Skúla Tómasar Gunnlaugssonar læknis í opnu bréfi sem birtist sem skoðanagrein á Vísi í morgun. Skúli hefur verið til rannsóknar hjá lögreglunni á Suðurnesjum vegna sex andláta sem talin eru hafa borið að með saknæmum hætti og mál fimm annarra sjúklinga. Er Skúli grunaður um röð alvarlegra mistaka og var hann látinn taka pokann sinn á Heilbrigðisstofnun Suðurnesja en hefur síðan verið ráðinn að nýju af Landspítala, þar sem hann er í þjálfunar- og endurmenntunarferli. 

Beggi segir í bréfinu sem birtist í morgun að hann langi í raun ekki að rifja upp þessa harmsögu sína og móður sinnar en hann vilji að stjórnendur Landspítalans séu meðvitaðir um þá meðhöndlun sem Skúli veitti Dönu. 

Landspítalinn sendi frá sér yfirlýsingu á föstudag þar sem það var tilkynnt að Skúli verði áfram við störf hjá Landspítala, þrátt fyrir lögreglurannsóknina. 

„Eftir að hafa lesið tilkynninguna ykkar dreg ég þá ályktun að þið séuð ekki með réttar upplýsingar og hafið þar af leiðandi gert mistök þegar þið ákváðuð að Skúli yrði áfram við vinnu á spítalanum,“ skrifar Beggi. 

Bendir hann á að lífslokameðferð sé úrræði sem eingöngu eigi að beita í tilfelli dauðvona sjúklinga og eigi slík meðferð aðeins að standa yfir í nokkra daga. Ekki í ellefu vikur og vísar í niðurstöður rannsóknar landlæknis á dauða móður hans: 

„Það er álit landlæknis að STG hafi mælt fyrir um og hafið lífslokameðferð án þess að staðfesta, tilgreina ástæðu eða leiða fullnægjandi líkum að því að dauðinn hafi verið yfirvofandi. Enn fremur án viðeigandi samráðs við aðstandendur og starfsfólk.“

„Hún fékk drep annað í eyrað, hluti af því datt af“

Beggi skrifar að móðir hans hafi ekki einu sinni verið látin vita af ákvörðun Skúla um þessa meðferð og segist hann viss um að hana hafi ekki grunað að læknirinn, sem hún hafi átt að geta treyst, væri búinn að fyrirskipa óþarfa lífslokameðferð sem myndi leiða að dauða hennar.

„Síðustu vikurnar í lífi móður minnar voru henni hreinasta kvalræði. Sýkingar voru ekki meðhöndlaðar, ekki var haldið að henni vökva, alvarlegur bætiefnaskortur var virtur að vettugi auk þess sem risastór legusár sem gengu inn að beini fengu að grassera. Hún fékk drep í annað eyrað, hluti af því datt af,“ skrifar Beggi. 

„Í þau skipti sem hlúa átti að legusárum þá fékk hún ekki deyfingu því Skúli hefur talið óþarft að lina kvalir hennar, í það minnsta samþykkti hann ekki notkun deyfilyfja þegar kom að því að hreinsa sárin sem kvöldu hana svo sárt.“

Fram kemur í niðurstöðum rannsóknar landlæknis, sem Beggi vísar í, að eftir ellefu vikna langa legu hafi móður hans hrakað alvarlega. Hún hafi verið komin með næringarskort, legusár og sýkingar allt fram að andlátinu sem hafi orið fyrr en ef hún hefði fengið viðeigandi meðferð. 

„Það er álit landlæknis að læknar HSS hafi sýnt af sér vanrækslu og hirðuleysi gagnvart augljósum næringarvandamálum og staðfestum bætiefnaskorti sem hafa mögulega átt mikilvægan þátt í versnandi einkennum og heilsufarsvandamálum.“

Mótmælti deyfilyfjum en fékk ekki ósk sína uppfyllta

Beggi segir að Skúli hafi látið dæla svo miklum róandi lyfjum í Dönu að hún hafi verið hætt að geta talað. Hún hafi starað stjörf út í loftið og segir Beggi að vel hafi sést í augum hennar að hún hafi verið logandi hrædd. 

„Hún var það dofin af lyfjunum sem Skúli lét hana innbyrða að hún gat ekki beðið um hjálp. Oft vissi hún ekki einu sinni hvar hún var stödd,“ skrifar Beggi og vísar til rannsóknar landlæknis, þar sem fram kemur að landlæknir meti svo að verkjameðferð hafi verið „ranglega og óhóflega beitt við meðferð“ hennar í umræddri legu. 

Beggi segir að oft hafi móðir hans reynt að koma því til skila að hún vildi ekki deyfilyfin en þá hafi verið settir á hana morfínplástrar, sem staðsettir hafi verið þannig að hún gæti ekki rifið þá af sér. 

„Við systkinin gerðum ítrekaðar og alvarlegar athugasemdir við meðferðina á móður okkar en ekki var orðið við óskum okkar um að veita henni mannsæmandi meðferð. Á fundum var blákalt logið að okkur um ástand hennar og hvers vegna Skúli tók þá ákvörðun að beita lífslokameðferð þegar engar forsendur voru fyrir slíku,“ skrifar Beggi.

„Hrokinn í svörum Skúla til landlæknis var sláandi“

Fram kemur í niðurstöðu rannsóknar landlæknis að embættið telji ekki aðeins hafa verið um að ræða misbrest á almennri fagmennsku við heilbrigðisþjónustuna sem veitt var Dönu heldur hafi í einhverjum tilvikum verið um að ræða alvarlega vanrækslu og mistök af hálfu Skúla, sem bar meginábyrgð á læknisfræðilegri meðferð Dönu.

Eftir fráfallið leituðu Beggi og systir hans Eva til landlæknis og kvörtuðu vegna þjónustunnar. Fóru þau þar fram á að embættið rannsakaði meðferðina sem leiddi til dauða móður þeirra. Embættið varð við því og var óháður sérfræðingur í öldrunarlækningum fenginn til að fara yfir sjúkragögnin, greiningar, meðhöndlun, skráningar í kerfi spítalans, nótur frá læknum og fleira. 

„Skúli fékk tækifæri til að svara fyrir sig en hafði ekki einu sinni fyrir því í upphafi að svara erindi landlæknis þrátt fyrir augljósan alvarleika málsins. Heilbrigðisstofnun Suðurnesja stóð heldur ekki sína plikt þegar kom að samskiptum við landlækni,“ skrifar Beggi. 

„Hrokinn í svörum Skúla til landlæknis var sláandi og var greinilegt að læknirinn ætlaði sér ekki að viðurkenna neinn misbrest þrátt fyrir að augljóst væri að stórkostleg vanræksla hefði átt sér stað. Mér finnst rétt að benda á að í svörum sínum reynir hann að skella skuldinni á móður mína og á okkur systkinin, börnin hennar.“

Skúli hafi varpað ábyrgð sinni á látinn skjólstæðing

Beggi vísar í niðurstöður rannsóknar landlæknis þar sem fram kemur að álit landlæknis sé að Skúli, yfirlæknir, hafi ekki staðið við sína ábyrgð og skyldur við meðferð Dönu og í staðin leitast við að varpa ábyrgð sinni á sjúklinginn. Þá hafi viðbrögð HSS við kvörtuninni, þar sem fram koma alvarlegar ávirðingar og spurningar um meint frávik og brot á veitingu heilbrigðisþjónustu, verið með öllu ófullnægjandi og ámælisverð. 

„Með þessu hafi viðkomandi stofnun, sem ábyrgð ber á að svara fram kominni kvörtun, sýnt bæði kvartanda og embætti landlæknis, sem er eftirlitsaðili með heilbrigðisþjónustu, óvirðingu,“ hefur Beggi eftir niðurstöðum rannsóknar landlæknis á málinu.

„Það er álit landlæknis að STG hafi ekki aðeins komið fram með ótilhlýðilegum hætti við aðstandendur skjólstæðings síns meðan á meðferð stóð, sem sem lýst er í kvörtuninni og fram kemur í sjúkragögnum, heldur hafi hann einnig sýnt ótilhlýðilega afstöðu og ummæli í garð aðstandenda í andsvörum sínum í þessu máli.“

Skilur ekki hvers vegna læknir sem er til lögreglurannsóknar var ráðinn

Beggi segir að um leið og niðurstaða rannsóknar landlæknis lá fyrir hafi þau systkinin leitað til lögreglunnar á Suðurnesjum þar sem þau lögðu fram kæru á hendur Skúla og tveimur öðrum starfsmönnum HSS. Í kjölfarið hófst svo viðamikil rannsókn á málinu. 

„Hún var einkennileg tilfinningin sem greip mig þegar ég uppgötvaði að þið hefðuð ráðið Skúla, lækni sem grunaður er um alvarlega og refsiverða háttsemi gagnvart sjúklingum, í vinnu á sjúkrahúsinu ykkar. Þetta gerðuð þið þrátt fyrir rannsókn landlæknis og þá staðreynd að hann er með stöðu sakbornings í sakamálarannsókn þar sem meint fórnarlömb eru ellefu talsins, af þeim létu sex lífið,“ skrifar Beggi. 

Hann ræddi málið líka í Reykjavík síðdegis á Bylgjunni í dag.

Beggi vísar í tilkynningu Landspítala, þar sem tilkynnt var að Skúli væri í „endurhæfingu“ og spyr sig í hverju sú endurhæfing felst nákvæmlega. 

„Hvernig stendur á því að hann fær sérmeðferð hjá Landspítalanum. Mér þætti vænt um að fá svör við þessum spurningum sem fyrst,“ skrifar Beggi. 

„Ég mun seint skilja hvers vegna Skúli er við störf hjá ykkur á þessum tímapunkti. Augljóslega á sjúkrahús að vera öruggur staður og því vona ég að þið gerið það eina rétta í stöðunni og víkið Skúla Gunnlaugssyni úr starfi á meðan niðurstaða fæst í þau grafalvarlegu mál sem nú eru til rannsóknar hjá lögreglu. Annað er óásættanlegt.“

Systur Begga, Eva og Borghildur Hauksdætur, ræddu dauða móður sinnar við fréttastofu í ágúst. Horfa má á viðtalið við þær í spilaranum hér að neðan: