Segir ó­boð­legt að aðgerðir trans fólks sitji á hakanum

Trans kona greindi frá því á Twitter fyrir helgi að hún hafi beðið í yfir sextíu vikur eftir kynleiðréttingaraðgerð en hún óskaði eftir aðgerð haustið 2020. Vegna faraldurs kórónuveirunnar hefur Landspítalinn ýmist verið færður af og á neyðarstig síðustu tvö ár - en þegar neyðarstig er í gildi er þeim aðgerðum sem ekki eru taldar lífsnauðsynlegar, frestað.

Formaður Trans Ísland sagði í kvöldfréttum Stöðvar 2 á mánudag að aðgerðirnar séu lífsnauðsynlegar fyrir þennan hóp. 

„Það er ótrúlega erfitt að þurfa að setja líf sitt í einhverja biðstöðu vegna þess að fólk t.d. sem er trans forðast það að fara í sund eða líkamsrækt eða annað slíkt því það er óöruggt með sinn líkama og það að geta ekki farið í þessar aðgerðir frestar því enn frekar,“ sagði Ugla Stefanía Kristjönudóttir Jónsdóttir, formaður Trans Ísland.

Margir hafi haft samband við Trans Ísland að undanförnu og spurt hvort eitthvað sé hægt að gera til að aðgerðirnar séu færðar í forgang. 

Eva Dögg Davíðsdóttir, varaþingmaður Vinstri grænna, mælti fyrir því á Alþingi í gær að aðgerðirnar verði settar í forgang. Þá sendi hún heilbrigðisráðherra skriflega fyrirspurn um stöðu þessara mála. 

„Eins og staðan er núna bíða 20 einstaklingar eftir því að komast í kynleiðréttingaraðgerð á Landspítala og lítil hreyfing hefur verið á biðlistum síðastliðin tvö ár. Við eigum að hlusta á trans fólk sem hefur upplifað sig jaðarsett og vanrækt í heilbrigðiskerfinu og upplifir skerta þjónustu nú á tímum heimsfaraldurs,“ sagði Eva í ræðu sem hún flutti á Alþingi í gær. 

Bið í óvissu svo árum skipti hafi alvarlegar afleiðingar á geðheilsu og lífsgæði

Hún sagði marga bíða eftir aðgerðum umfram hefðbundinn tíma vegna faraldursins en þetta sé óboðlegt ástand, þar sem kynleiðréttingaraðgerðir séu lífsnauðsynlegar og forgangsraða eigi þeim út frá því. 

„Formaður Trans Íslands hefur biðlað til Landspítalans og stjórnvalda að endurskoða forgang kynleiðréttingaraðgerða vegna þess að þessi ófyrirsjáanlega biðstaða hamlar fólki að lifa lífinu til fulls og finna sig öruggt í eigin líkama.“

„Það að þurfa að bíða í óvissu svo árum skipti hefur alvarlegar afleiðingar á geðheilsu og lífsgæði fólks og við verðum að bæta úr þessu. Í ljósi þessarar umræðu sendi ég hæstvirtum heilbrigðisráðherra fyrirspurn til skriflegs svars varðandi biðtíma eftir kynleiðréttingaraðgeðrum og vona innilega að forgangsröðun þessara lífsnauðsynlegu aðgerða verði endurskoðuð hið snarasta,“ sagði Eva. 

Fyrirspurn Evu til heilbrigðisráðherra er í fjórum hlutum: hver meðalbiðtími eftir kynleiðréttingaraðgerð sé, hversu langir biðlistar séu eftir kynleiðréttingaraðgerðum, hverjar helstu ástæður fyrir löngum biðtíma og skorti á gagnsæi á fyrirætlaðri framkvæmd kynleiðréttingaraðgerða fyrir sjúklinga séu og hvort standi til að breyta forgangsröðun kynleiðréttingaraðgerða, þar sem ljóst sé að þær séu lífsnauðsynlegar þeim sem þær þurfi.