Ekki sé verið að selja vatnið heldur einn læk

Elliði Vignisson bæjarstjóri segir í viðtali á Bítinu í Bylgjunni að fyrirtækið sé eitt púsl í þeirri mynd sem reynt hefur verið að draga upp í Ölfusi á síðustu árum. Meginmarkmiðið sé að skapa umgjörð utan um umhverfisvæna framleiðslu á matvælum.

„Það liggur fyrir að það eru ákveðnar blikur á lofti hvað varðar fæðuframleiðslu í heiminum. Við þurfum að framleiða jafn mikið af mat á næstu þrjátíu, fjörutíu árum og við höfum gert síðustu átta þúsund árin. Vatnið er ákveðinn grundvöllur að þessu öllu,“ segir Elliði.

Ögmundur Jónasson, fyrrverandi ráðherra, var einnig í viðtalinu en hann er ekki jafn hrifinn af hlutabréfasölunni og Elliði. „Ég hræðist svolítið stjórnvöld, bæði sveitarstjórnir og Alþingi, sem eru að verða ónæm fyrir þjóðinni. Þjóðin nefnilega vill halda eignarhaldi á auðlindum sínum og þar með vatninu,“ segir Ögmundur.

„Við erum komin ákaflega langt frá því sem áður var þegar málið snérist um að bóndinn hefði aðgang að vatni fyrir heimili sitt og búfénað. Við erum komin inn í þann heim þar sem vatn er nýtt í stórum stíl, er auðlind, auðsuppspretta sem stórfyrirtæki ráðast í. Þetta er allt annar heimur en var.“

Vill ekki missa eignarhaldið til útlanda

Ögmundur segir að ekki þurfi að gera meira en að tilkynna nýtingu á vatni ef hún er minni en sjötíu lítrar á sekúndu. Það séu rúmlega sex milljón lítrar á sólarhring. „Það er bara sæmileg átöppunarverksmiðja,“ segir hann. 

„Þarna erum við farin að tala um allt annað en þessa nýtingu á vatni í landbúnaðarskyni til að framleiða matvæli.“

Ögmundur segist þó vilja nýta vatnið í framleiðslu. „Að sjálfsögðu vil ég atvinnusköpun en ekki í anda Chiquita banana í Mið-Ameríku, ekki að láta auðlindirnar, hráefnin okkar frá okkur, eignarhaldið til útlanda. Þetta er að gerast rosalega hratt.“

Ögmundur eldi kjúklingasúpu úr fjöður

Elliði vill meina að Ögmundur sé að gera of mikið úr þessu tiltekna máli. „Hér tókst mínum gamla góða félaga Ögmundi að elda kjúklingasúpu úr einni fjöður. Hér er verið að blanda saman á alveg ótrúlega skapandi máta.“

Þá segir Elliði að kjarni málsins sé að í umræddu fyrirtæki hafi hlutabréf verið að skipta um eigendur að hluta til. Það gerist reglulega í fyrirtækjum. „Við skulum ekki fara að tala um þessa hlutabréfasölu í þessu eina fyrirtæki eins og vatnið með ákveðnum greini hafi verið selt úr landi,“ segir hann.

„Þetta er ekki vatnsauðlindin í sveitarfélaginu Ölfusi, þetta er einn bæjarlækur. Þetta fyrirtæki á jörðina sem lækurinn rennur í gegnum. Þetta fyrirtæki er ekki að fara að gera neitt annað en þeir hafa verið að gera. Þeir eru að flytja út vatn og selja það erlendis.“

Elliði segist ekki hafa nokkrar áhyggjur að vatnið lendi í eigu erlendra aðila. „Þetta er eins og útlendingur kaupi sér minjagrip úr hrauni í Leifsstöð og við tölum um hann sem landeiganda. Þetta er svo hverfandi lítið magn.“

Ótæmandi auðlindir ekki ótæmandi

Ögmundur segist halda að fólki hætti til þess að hugsa of skammt þegar kemur að svona málum. „Við eigum að hugsa helst fimm hundruð ár fram í tímann,“ segir hann.

Þegar sé farið að koma í ljós að það sem fólk hélt að væru ótæmandi auðlindir eru það einmitt ekki. Það eigi líka við um vatnið.

„Þetta er ekki ótæmandi. Þetta er ekki nóg fyrir alla að eilífu. Þá gerist það á endanum, eins og er að gerast með raforkuna, þegar þú markaðsvæðir allt, þegar þú gerir allt að söluvöru, að á endanum geturðu lent í því og setið uppi með það að almenningur hafi ekki greiðan aðgang að þessum gæðum.“