Skiptar skoðanir um um­fang og kostnað vegna lista­verks Ólafs í Eyjum

Þegar fimmtíu ár voru liðin frá eldgosinu á Heimaey gerðu ríkisstjórnin og bæjarstjórn Vestmannaeyja samkomulag um fjármögnun listaverks Ólafs Elíassonar í hlíðum Eldfells.

Páll Magnússon oddviti bæjarmálafélagsins Fyrir Heimaey, sem er annar af flokkunum sem mynda meirihluta í bæjarstjórn, segir áhrif listaverka Ólafs vera þekkt og að fólk muni ekki láta verkið framhjá sér fara þegar það heimsæki Vestmannaeyjar.

„Ég er algjörlega sannfærður um að þetta verður eitt af kennileitunum í Eyjum sem menn beinlínis koma til Eyja til að skoða,“ sagði Páll.

„Ekki gert ráð fyrir að það falli meiri kostnaður á bæinn“

Heildarkostnaður við verkið er áætlaður um 200 milljónir, Vestmannaeyjabær leggur til fimmtíu milljónir, ríkið aðrar fimmtíu og þá er verkefnastyrkur atvinnuvegaráðuneytis sextíu milljónir. Páll segir að unnið verði að lokasprettinum í fjármögnuninni næstu vikur og mánuði.

„Það er ekki gert ráð fyrir að það falli meiri kostnaður á bæinn en þessar 50 milljónir sem upphaflega var gert ráð fyrir. Það sem vantar á verður sótt, það eru ýmsir opinberir sjóðir sem fjármagna framkvæmdir af þessu tagi,“ en minnihluti bæjarstjórnar hefur gagnrýnt kostnað við gerð göngustígar í tengslum við uppsetningu listaverksins.

„Við hefðum alltaf þurft að fara í göngustígagerð vegna þess að þetta er umhverfisverndaratriði líka, núna eru að myndast troðningar líka í fjallinu því það eru ekki stígar fyrir hendi. Það liggur fyrir af hálfu listamannsins og landslagsarkitektanna að grunnhugsunin sé sú að þetta sé allt saman afturkræft. Ef menn vilja kalla þetta til baka af einhverjum ástæðum þá verða engin ummerki,“ bætir Páll við.

Reynt að fá svör við hvar verkefnið endar í kostnaði

Eyþór Harðarson, oddviti Sjálfstæðisflokks sem er í minnihluta bæjarstjórnar, segir að í augum margra sé Eldfellið nægur minnisvarði um eldgosið. 

„Fjöldi fólks finnst þetta frábær hugmynd og bíða spenntir en við höfum verið að benda á og reyna að fá svör við því hvar þetta endar í kostnaði.“

Páll segist skynja ánægju í Eyjum en jafnframt skilja tilfinningalegar ástæður fyrir því að fólk var tortryggilegt. Hann segir óheppilegt hve seint íbúafundur með kynningu á verkefninu fór fram en að listamaðurinn hafi ekki talið að verkefnið væri orðið kynningarhæft.

„Ýmsir sem voru á þeim fundi og höfðu lýst andstöðu hafa skipt um skoðun og ég held að kynningarfundurinn hafi meðal annars leitt það í ljós að áhyggjur af því að verið væri að fremja náttúruspjöll væru ástæðulausar, þvert á móti er þetta umhverfisvernd.“

„Ég er algjörlega sannfærður um það fyrir mitt leyti að þetta verður eitt af því sem við, sem setið höfum í bæjarstjórn síðustu árin, verðum einna stoltust af þegar þetta er allt saman komið upp.“

„Ekki fyrr en ári síðar sem við fáum kynningu á því að Eldfellið sé hluti af listaverkinu“

Minnihluti bæjarstjórnar fór fram á að málið færi í íbúakosningu en Páll segir að sú tillaga hafi komið of seint fram. Búið hafi verið að taka allar ákvarðanir og það með ítrekuðu samhljóða samþykki meiri- og minnihluta.

Eyþór segir að fyrst hafi verkefnið verið kynnt sem 120 milljón króna verkefni þar sem bærinn myndi borga fimmtíu milljónir en ríkið sjötíu. Hann er á því að verkið sé umfangsmeira en kynnt hafi verið í upphafi.

„Þegar þetta er kynnt fyrst er það sem listaverk eftir þennan heimsfræga listamann. Allir fögnuðu því og voru spenntir að sjá hvernig það liti út. Svo var það ekki fyrr en ári síðar að við fáum kynningu á því að Eldfellið sé hluti af listaverkinu og göngustígar í fellinu. Þá hófst ákveðin umræða hjá bænum þar sem fólki fannst vera óþarflega mikið inngrip í Eldfellið sem er okkar yngsta og verðmætasta náttúruperla í Eyjum í dag,“ segir Eyþór.

Ekki megi henda skipulagsmálum fyrir róða þó listaverk sé í umræðunni

Búið er að stika fyrir hluta göngustígarins í brattri hlíð þar sem gerð hans verður eflaust flókin. Eyþór tekur undir með Páli um aðdráttarafl listaverksins.

„Alveg örugglega mun listaverk eftir þennan listamann draga að mikla athygli hér í Vestmannaeyjum og við fögnum því öll. Það verður að hugsa um náttúru- og skipulagsmál. Það má ekki henda því öllu fyrir róða þó listaverk sé í umræðunni.“

„Þegar við búum til göngustíga hér í Eyjum í fjöllunum þá aðlögum við okkur að fjöllunum. Nú erum við að aðlaga okkur að listaverkinu og förum leið sem er virkilega flókin og erfið og verður dýr í stígagerð,“ segir Eyþór að lokum.