Umboðsmaður snuprar stjórnvöld Hólmfríður Gísladóttir skrifar 16. október 2025 08:33 Kristín Benediktsdóttir er Umboðsmaður Alþingis. Hulda Margrét Óladóttir Umboðsmaður Alþingis les stjórvöldum pistilinn í niðurstöðum frumkvæðisathugunar á því hvort fyrirkomulag eða framkvæmd réttindagæslu fyrir fatlað fólk hafi verið í samræmi við efni og framkvæmd samnefndra laga. Greint er frá málinu á vefsíðu Umboðsmanns, þar sem segir að af upphaflegum svörum félags- og vinnumarkaðsráðuneytisins, sem nú heitir félags- og húsnæðismálaráðuneytið, við fyrirspurnum embættisins hafi hvorki verið hægt að greina afstöðu ráðuneytisins né veittar skýringar á því hvort og þá hvaða vandkvæði væru við framkvæmd laganna. Umboðsmaður áréttaði fyrirspurnir sínar í framhaldinu, í apríl 2024, en þrátt fyrir ítrekanir bárust ekki svör fyrr en í febrúar á þessu ári. Í millitíðinni var frumvarp um Mannréttindastofnun Íslands samþykkt á Alþingi, sem hafði í för með sér að það fyrirkomulag sem Umboðsmaður hafði til athugunar er ekki lengur til staðar. Athuguninni er því lokið. „Vegna samskiptanna við ráðuneytið áréttaði umboðsmaður að ákvæði í lögum um umboðsmann veita henni víðtækan rétt til að krefja stjórnvöld um upplýsingar og skýringar,“ ítrekar Umboðsmaður í bréfi sínu til félags- og húsnæðismálaráðuneytisins. „Forsenda þess að umboðsmaður geti rækt það eftirlitshlutverk með stjórnsýslunni sem henni er ætlað sé að stjórnvöld svari fyrirspurnum og láti henni í té fullnægjandi upplýsingar og skýringar sem óskað er eftir innan hæfilegs tíma.“ Þess má geta að ráðherra á þessum tíma var Guðmundur Ingi Guðbrandsson, þingmaður Vinstri grænna. Umboðsmaður Alþingis Mest lesið Kosningavaktin: Sjálfstæðisflokkurinn fagnaði um allt land Innlent Lokatölur í Reykjavík: Sjálfstæðisflokkurinn nær níunda manni inn Innlent Hildur með pálmann í höndunum Innlent „Hvað sagðiru, 42? Það er geðveikt!“ Innlent Mótframbjóðendur „hvísla ástarorðum“ Innlent Hveitibrauðsdagar ríkisstjórnarinnar endanlega búnir Innlent Stefán Pálsson og Vinstrið sleikja sárin Innlent Lokatölur í Kópavogi: Ásdís með hreinan meirihluta Innlent Bein útsending: Kosningaveisla á Sprengisandi Innlent Lokatölur í Hafnarfirði: Samfylking tapar fulltrúum og meirihluti heldur Innlent Fleiri fréttir Lokatölur í Bolungarvík: Máttur meyja og manna missir mann og meirihluta Meirihlutaviðræður í vikunni Lokatölur í Sveitarfélaginu Stykkishólmur: Óbreytt staða Hveitibrauðsdagar ríkisstjórnarinnar endanlega búnir Lokatölur í Húnabyggð: D listinn bætir við sig og nær meirihluta Lokatölur á Skagaströnd: Hjón náðu inn fyrir sitt hvorn listann Lokatölur í Langanesbyggð: Oddvitinn síðastur inn í óbundnum kosningum Bein útsending: Kosningaveisla á Sprengisandi Stefán Pálsson og Vinstrið sleikja sárin Margt í miðborginni og annríki hjá lögreglu Hildur með pálmann í höndunum Lokatölur úr Flóahreppi: Meirihlutinn bætti við sig manni Lokatölur í Garðabæ: Sjálfstæðismenn bæta við sig fulltrúa Lokatölur í Kópavogi: Ásdís með hreinan meirihluta Lokatölur í Reykjavík: Sjálfstæðisflokkurinn nær níunda manni inn Mótframbjóðendur „hvísla ástarorðum“ Lokatölur í Eyjafjarðarsveit: F-listinn stækkar meirihlutann Lokatölur úr Hörgársveit: Gróska fékk flest atkvæði Samhenta sveitin með mikinn sigur í Hvalfjarðarsveit Lokatölur úr Fjarðabyggð: Meirihlutinn heldur þrátt fyrir missi Lokatölur í Hafnarfirði: Samfylking tapar fulltrúum og meirihluti heldur Getur ekki lengur myndað tveggja flokka meirihluta með Miðflokknum Lokatölur í Mosfellsbæ: Meirihlutinn kolfallinn Raddir okkar allra unnu stórsigur Lokatölur úr Fjallabyggð: Meirihlutinn heldur velli Lokatölur á Akureyri: Sjálfstæðismenn rétt mörðu Bæjarlistann Lokatölur í Árborg: Sjálfstæðisflokkur hélt hreinum meirihluta Lokatölur í Borgarbyggð og Skorradalshreppi: Meirihlutinn fallinn Lokatölur í Múlaþingi: Meirihlutinn bætir við sig Lokatölur í Bláskógabyggð: Það sama upp úr kössunum og síðast Sjá meira
Greint er frá málinu á vefsíðu Umboðsmanns, þar sem segir að af upphaflegum svörum félags- og vinnumarkaðsráðuneytisins, sem nú heitir félags- og húsnæðismálaráðuneytið, við fyrirspurnum embættisins hafi hvorki verið hægt að greina afstöðu ráðuneytisins né veittar skýringar á því hvort og þá hvaða vandkvæði væru við framkvæmd laganna. Umboðsmaður áréttaði fyrirspurnir sínar í framhaldinu, í apríl 2024, en þrátt fyrir ítrekanir bárust ekki svör fyrr en í febrúar á þessu ári. Í millitíðinni var frumvarp um Mannréttindastofnun Íslands samþykkt á Alþingi, sem hafði í för með sér að það fyrirkomulag sem Umboðsmaður hafði til athugunar er ekki lengur til staðar. Athuguninni er því lokið. „Vegna samskiptanna við ráðuneytið áréttaði umboðsmaður að ákvæði í lögum um umboðsmann veita henni víðtækan rétt til að krefja stjórnvöld um upplýsingar og skýringar,“ ítrekar Umboðsmaður í bréfi sínu til félags- og húsnæðismálaráðuneytisins. „Forsenda þess að umboðsmaður geti rækt það eftirlitshlutverk með stjórnsýslunni sem henni er ætlað sé að stjórnvöld svari fyrirspurnum og láti henni í té fullnægjandi upplýsingar og skýringar sem óskað er eftir innan hæfilegs tíma.“ Þess má geta að ráðherra á þessum tíma var Guðmundur Ingi Guðbrandsson, þingmaður Vinstri grænna.
Umboðsmaður Alþingis Mest lesið Kosningavaktin: Sjálfstæðisflokkurinn fagnaði um allt land Innlent Lokatölur í Reykjavík: Sjálfstæðisflokkurinn nær níunda manni inn Innlent Hildur með pálmann í höndunum Innlent „Hvað sagðiru, 42? Það er geðveikt!“ Innlent Mótframbjóðendur „hvísla ástarorðum“ Innlent Hveitibrauðsdagar ríkisstjórnarinnar endanlega búnir Innlent Stefán Pálsson og Vinstrið sleikja sárin Innlent Lokatölur í Kópavogi: Ásdís með hreinan meirihluta Innlent Bein útsending: Kosningaveisla á Sprengisandi Innlent Lokatölur í Hafnarfirði: Samfylking tapar fulltrúum og meirihluti heldur Innlent Fleiri fréttir Lokatölur í Bolungarvík: Máttur meyja og manna missir mann og meirihluta Meirihlutaviðræður í vikunni Lokatölur í Sveitarfélaginu Stykkishólmur: Óbreytt staða Hveitibrauðsdagar ríkisstjórnarinnar endanlega búnir Lokatölur í Húnabyggð: D listinn bætir við sig og nær meirihluta Lokatölur á Skagaströnd: Hjón náðu inn fyrir sitt hvorn listann Lokatölur í Langanesbyggð: Oddvitinn síðastur inn í óbundnum kosningum Bein útsending: Kosningaveisla á Sprengisandi Stefán Pálsson og Vinstrið sleikja sárin Margt í miðborginni og annríki hjá lögreglu Hildur með pálmann í höndunum Lokatölur úr Flóahreppi: Meirihlutinn bætti við sig manni Lokatölur í Garðabæ: Sjálfstæðismenn bæta við sig fulltrúa Lokatölur í Kópavogi: Ásdís með hreinan meirihluta Lokatölur í Reykjavík: Sjálfstæðisflokkurinn nær níunda manni inn Mótframbjóðendur „hvísla ástarorðum“ Lokatölur í Eyjafjarðarsveit: F-listinn stækkar meirihlutann Lokatölur úr Hörgársveit: Gróska fékk flest atkvæði Samhenta sveitin með mikinn sigur í Hvalfjarðarsveit Lokatölur úr Fjarðabyggð: Meirihlutinn heldur þrátt fyrir missi Lokatölur í Hafnarfirði: Samfylking tapar fulltrúum og meirihluti heldur Getur ekki lengur myndað tveggja flokka meirihluta með Miðflokknum Lokatölur í Mosfellsbæ: Meirihlutinn kolfallinn Raddir okkar allra unnu stórsigur Lokatölur úr Fjallabyggð: Meirihlutinn heldur velli Lokatölur á Akureyri: Sjálfstæðismenn rétt mörðu Bæjarlistann Lokatölur í Árborg: Sjálfstæðisflokkur hélt hreinum meirihluta Lokatölur í Borgarbyggð og Skorradalshreppi: Meirihlutinn fallinn Lokatölur í Múlaþingi: Meirihlutinn bætir við sig Lokatölur í Bláskógabyggð: Það sama upp úr kössunum og síðast Sjá meira