Stjórnvöld „í blindflugi“ í menntamálum í rúman áratug Rafn Ágúst Ragnarsson skrifar 18. janúar 2026 14:58 Þorbjörg Helga Vigfúsdóttir stofnaði Kara Connect og var áður aðstoðarmaður menntamálaráðherra. Vísir/Vilhelm Þorbjörg Helga Vigfúsdóttir, stofnandi Köru Connect, segir stjórnvöld hafa verið í blindflugi í menntamálum í rúman áratug. Allir mælikvarðar hafi verið á niðurleið frá árinu 2012 og á sama tíma og önnur lönd í svipaðri stöðu hafi komið sér á strik hefur Íslendingum ekkert tekist að spyrna fótum. Hún segir að þau fjölmörgu átök sem hrundið hefur verið af stað hafi litlum mælanlegum árangri skilað og að í raun viti menntamálayfirvöld ekki neitt um stöðu mála. „Það er verið að tala um þessi átök en eðli málsins samkvæmt eru þetta aðferðir við að hjálpa krökkum að lesa. Það er verið að mæla tíunda bekk. Og tíundi bekkur kann umskráningu, hann kann að lesa. En hann les ekki þunga texta. Mér finnst vanta rosalega í umræðunni að við erum í blindflugi, við vitum ekki hvar hún brotnar þessi keðja hjá okkur. Hvort okkur vanti meira námsefni eða þyngri lestur,“ segir Þorbjörg Helga en hún ræddi skólamálin ásamt Ragnar Þór Péturssyni kennara og fyrrverandi formann KÍ og Ingibjörgu Isaksen þingkonu Framsóknarflokksins. Önnur lönd náð sér Hún kveðst hafa gagnrýnt yfirvöld lengi fyrir aðgerðarleysi í málaflokknum. Sama fjármagn fylgi hverjum nemenda í dag og árið 2017. „Við höfum ekkert tekið samtal um hvort við eigum að fjölga íslenskutímum. Nú eru 10 ár síðan fór að halla svona rosalega undir fæti. Ekki að við höfum verið rosa stolt af okkur þá, þá vorum við bara rétt yfir meðaltalið. Önnur lönd sem fengu sambærilegt áfall, þeim hefur tekist að ná sér aftur á strik,“ segir hún. Lifum á gömlum sigrum Þorbjörg segir vandamál skólakerfisins ekki einskorðast við skóla landsins. Þau endurspegli örar breytingar í samfélaginu öllu. „Þetta er ekki bara skólavandamál. Þetta er miklu stærra og meira samfélagslegt álitamál fyrir okkur. Við segjum í útlöndum að við séum tónlistarþjóð og hættum að fjárfesta, við segjum að við séum bókmenntaþjóð og hættum að fjárfesta. Við lifum á fyrri afrekum á meðan við ættum að vera að segja að við ætlum að passa upp á þessa arfleifð Íslands, við ætlum að passa að við höldum áfram að skrifa á íslensku og búa til íslenskan menningarheim,“ segir hún. Skóla- og menntamál Börn og uppeldi Grunnskólar Framhaldsskólar Mest lesið Hinir treystu sér ekki en Íslendingarnir flugu Innlent Hundur fékk tafarlausa þjónustu en krabbameinssjúk kona beið mánuðum saman Innlent Fannst ellefu mínútum síðar með stunguvopn og blóðugar hendur Innlent Hófu frumkvæðisathugun í kjölfar umfjöllunar Kveiks Innlent Snekkju skattsvikarans meinuð hafnarkoma á Akureyri Innlent Lést í sprengingunni Innlent Rannsaka meint brot gegn barni í leikskóla á Álftanesi Innlent Deila um menningarhús skekur Skagafjörð Innlent Leggja niður 4. bekk vegna plássleysis og kynjahalla Innlent Hringveginum lokað, snjóflóð og flughálka Innlent Fleiri fréttir Hófu frumkvæðisathugun í kjölfar umfjöllunar Kveiks Fækkun aðgerða áfall fyrir marga endósjúklinga Tekist á um kjarasamningana Rannsaka meint brot gegn barni í leikskóla á Álftanesi Hundur fékk tafarlausa þjónustu en krabbameinssjúk kona beið mánuðum saman Hnífstunguárás í miðbænum, endómetríósa og hótanir Trumps Fannst ellefu mínútum síðar með stunguvopn og blóðugar hendur Deila um menningarhús skekur Skagafjörð Hringveginum lokað, snjóflóð og flughálka Nýsköpun, kjarasamningar og afnám áminningarskyldu Fáskrúðsfjarðargöngin opin á ný Hinir treystu sér ekki en Íslendingarnir flugu Handtekinn vegna stunguárásar í miðbænum Leggja niður 4. bekk vegna plássleysis og kynjahalla Snekkju skattsvikarans meinuð hafnarkoma á Akureyri Grunur um að íkveikja hafi valdið sinubruna Framboðslisti Vinstrisins í Reykjavík kynntur Boða lokanir á hringveginum vegna veðurs Einn handtekinn til viðbótar í tengslum við hópárásina Atvinnurekendur farnir að nota gervigreind til að sía umsóknarflóðið Lögregla metur ógn af erlendum áhrifum á ESB-atkvæðagreiðslu Guðrún um Þorgerði: „Yfirlæti hefur ekki reynst henni góður ráðgjafi“ Veittu ferðamönnum í vanda aðstoð við Héðinsfjarðargöng Rannsókn á banaslysinu í Fóðurblöndunni gæti tekið vikur og jafnvel mánuði Dapurlegt að fylgjast með hægriflokkum sem sameinast á jaðrinum Slysið í Fóðurblöndunni, möguleg afskipti af þjóðaratkvæðagreiðslu og enn meira óveður Lokað fyrir umferð um Öxnadalsheiði Skekkja hækki iðgjöld og kosti samfélagið milljarða Sleppt úr haldi eftir hópárásina á Höfðatorgi Fríhöfnin gjörsamlega galtóm Sjá meira
Hún segir að þau fjölmörgu átök sem hrundið hefur verið af stað hafi litlum mælanlegum árangri skilað og að í raun viti menntamálayfirvöld ekki neitt um stöðu mála. „Það er verið að tala um þessi átök en eðli málsins samkvæmt eru þetta aðferðir við að hjálpa krökkum að lesa. Það er verið að mæla tíunda bekk. Og tíundi bekkur kann umskráningu, hann kann að lesa. En hann les ekki þunga texta. Mér finnst vanta rosalega í umræðunni að við erum í blindflugi, við vitum ekki hvar hún brotnar þessi keðja hjá okkur. Hvort okkur vanti meira námsefni eða þyngri lestur,“ segir Þorbjörg Helga en hún ræddi skólamálin ásamt Ragnar Þór Péturssyni kennara og fyrrverandi formann KÍ og Ingibjörgu Isaksen þingkonu Framsóknarflokksins. Önnur lönd náð sér Hún kveðst hafa gagnrýnt yfirvöld lengi fyrir aðgerðarleysi í málaflokknum. Sama fjármagn fylgi hverjum nemenda í dag og árið 2017. „Við höfum ekkert tekið samtal um hvort við eigum að fjölga íslenskutímum. Nú eru 10 ár síðan fór að halla svona rosalega undir fæti. Ekki að við höfum verið rosa stolt af okkur þá, þá vorum við bara rétt yfir meðaltalið. Önnur lönd sem fengu sambærilegt áfall, þeim hefur tekist að ná sér aftur á strik,“ segir hún. Lifum á gömlum sigrum Þorbjörg segir vandamál skólakerfisins ekki einskorðast við skóla landsins. Þau endurspegli örar breytingar í samfélaginu öllu. „Þetta er ekki bara skólavandamál. Þetta er miklu stærra og meira samfélagslegt álitamál fyrir okkur. Við segjum í útlöndum að við séum tónlistarþjóð og hættum að fjárfesta, við segjum að við séum bókmenntaþjóð og hættum að fjárfesta. Við lifum á fyrri afrekum á meðan við ættum að vera að segja að við ætlum að passa upp á þessa arfleifð Íslands, við ætlum að passa að við höldum áfram að skrifa á íslensku og búa til íslenskan menningarheim,“ segir hún.
Skóla- og menntamál Börn og uppeldi Grunnskólar Framhaldsskólar Mest lesið Hinir treystu sér ekki en Íslendingarnir flugu Innlent Hundur fékk tafarlausa þjónustu en krabbameinssjúk kona beið mánuðum saman Innlent Fannst ellefu mínútum síðar með stunguvopn og blóðugar hendur Innlent Hófu frumkvæðisathugun í kjölfar umfjöllunar Kveiks Innlent Snekkju skattsvikarans meinuð hafnarkoma á Akureyri Innlent Lést í sprengingunni Innlent Rannsaka meint brot gegn barni í leikskóla á Álftanesi Innlent Deila um menningarhús skekur Skagafjörð Innlent Leggja niður 4. bekk vegna plássleysis og kynjahalla Innlent Hringveginum lokað, snjóflóð og flughálka Innlent Fleiri fréttir Hófu frumkvæðisathugun í kjölfar umfjöllunar Kveiks Fækkun aðgerða áfall fyrir marga endósjúklinga Tekist á um kjarasamningana Rannsaka meint brot gegn barni í leikskóla á Álftanesi Hundur fékk tafarlausa þjónustu en krabbameinssjúk kona beið mánuðum saman Hnífstunguárás í miðbænum, endómetríósa og hótanir Trumps Fannst ellefu mínútum síðar með stunguvopn og blóðugar hendur Deila um menningarhús skekur Skagafjörð Hringveginum lokað, snjóflóð og flughálka Nýsköpun, kjarasamningar og afnám áminningarskyldu Fáskrúðsfjarðargöngin opin á ný Hinir treystu sér ekki en Íslendingarnir flugu Handtekinn vegna stunguárásar í miðbænum Leggja niður 4. bekk vegna plássleysis og kynjahalla Snekkju skattsvikarans meinuð hafnarkoma á Akureyri Grunur um að íkveikja hafi valdið sinubruna Framboðslisti Vinstrisins í Reykjavík kynntur Boða lokanir á hringveginum vegna veðurs Einn handtekinn til viðbótar í tengslum við hópárásina Atvinnurekendur farnir að nota gervigreind til að sía umsóknarflóðið Lögregla metur ógn af erlendum áhrifum á ESB-atkvæðagreiðslu Guðrún um Þorgerði: „Yfirlæti hefur ekki reynst henni góður ráðgjafi“ Veittu ferðamönnum í vanda aðstoð við Héðinsfjarðargöng Rannsókn á banaslysinu í Fóðurblöndunni gæti tekið vikur og jafnvel mánuði Dapurlegt að fylgjast með hægriflokkum sem sameinast á jaðrinum Slysið í Fóðurblöndunni, möguleg afskipti af þjóðaratkvæðagreiðslu og enn meira óveður Lokað fyrir umferð um Öxnadalsheiði Skekkja hækki iðgjöld og kosti samfélagið milljarða Sleppt úr haldi eftir hópárásina á Höfðatorgi Fríhöfnin gjörsamlega galtóm Sjá meira