Ákvörðunin stærri en núverandi ríkisstjórn Freyja Þórisdóttir skrifar 14. mars 2026 10:17 Þórdís Kolbrún leggur áherslu á að umræða vegna þjóðaratkvæðagreiðslu um aðild að ESB verði málefnaleg. Vísir/Viktor Kjósendur verða að beita eigin dómgreind og kynna sér sjónarmið. Á sama tíma er það skylda stjórnvalda að vanda undirbúning í hverju einasta skrefi. Þessi ákvörðun sé stærri en flokkspólitískir hagsmunir. Þetta og fleira kemur fram í grein Þórdísar Kolbrúnar sem birtist í Morgunblaðinu í dag, laugardaginn 14. mars. Þar segir hún einnig að hvort þjóðaratkvæðagreiðsla um aðild að Evrópusambandinu sé áframhald á eldra ferli eða nýtt ferli á sama grunni sé að hennar mati tæknilegt atriði. „Mikilvægara er að vitsmunaleg umræða eigi sér stað um stóru drættina í þeirri vegferð sem ríkisstjórnin ætlar að bjóða upp á og gera sér grein fyrir því að ákvörðun um að sækja um aðild, á grundvelli milliliðalauss umboðs frá þjóðinni, væri stærsta ákvörðun sem tekin hefur verið í utanríkismálum að minnsta kosti frá því við gerðumst aðilar að EES-samtarfinu,“ segir Þórdís. Þá segir hún að ákvörðun sem þessi sé stærri en núverandi ríkisstjórn og stærri en flokkspólitískir hagsmunir. Hún bendir á að þrátt fyrir að margir telji að ekki eigi að „sundra þjóðinni með því að setja þetta mál á dagskrá“ þá verði að gæta þess að umræðan verði ekki of hatrömm. Þá einna helst með því að líta í eigin barm og stuðla ekki sjálf að því vandamáli. Óraunsætt að forðast spurningar Þórdís telur einnig að það væri óraunsætt miðað við þróun heimsmála að íslenskt ríki geti forðast spurningar um stöðu þess í heiminum. „Hvernig sem við teljum að hagsmunum okkar, lífskjörum, fullveldi okkar og sjálfstæði til lengri tíma sé best borgið. Þar er spurningin um aðild að Evrópusambandinu undir – hvernig sem henni er svo svarað,“ segir Þórdís í greininni. Hún segir jafnframt að það þurfi að átta sig á því að ef vel á að vera yrði stjórnkerfi Íslands að miklu leyti undirlagt aðildarumsókn frá þeim tíma sem viðræður hæfust. Þetta yrðu ekki með neinu móti einfaldar og léttar aðildarviðræður þar sem ekkert breyttist hér heima fyrr en kæmi að því að taka afstöðu. Á móti kemur að Þórdís segir stóran hluta lagasafns Íslands samræmast ESB-löggjöf nú þegar og þannig væri það „hálfur sannleikur að láta eins og þetta séu að öllu leyti aðlögunarviðræður.“ Hornsteinn að tilheyra stóru bandalagi Hún heldur áfram á sömu nótum og segir það vera rangt að halda því fram að Ísland væri ekki sjálfstæð þjóð né fullvalda ef það væri með aðild að Evrópusambandinu, hún segir aðildarríki ESB auðvitað vera fullvalda og sjálfstæð ríki. „Sum þeirra, eins og Eystrasaltsríkin, með sína erfiðu sögu, líta á það sem hornstein í fullveldi sínu að tilheyra stóru bandalagi. Þau rök hafa, hingað til, aldrei átt betur við Ísland, sem betur fer,“ segir Þórdís. Það sé hins vegar hárrétt að með aðildinni myndi verða til þörf á breytingum á stjórnarskrá vegna valdaframsals sem hún heimilar ekki. Ef svarið verði nei í fyrirhugaðri kosningu sé málið hins vegar úr sögunni í íslenskri pólitík, að minnsta kosti í fyrirsjáanlegri framtíð. Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald ESB-viðræðna Alþingi Sjálfstæðisflokkurinn Utanríkismál Öryggis- og varnarmál Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Evrópusambandið Mest lesið Bandaríkin hafi samið við Danmörku um Grænland Erlent „Þetta er örugglega dauðastríð sem tekur langan tíma“ Innlent Løkke um samninginn: „Næsta vika getur orðið góð vika“ Erlent Íhuga að fara nýja leið og bjóða Rússum viðskiptasamninga Erlent KR-ingar harma sundátökin: „Mikilvægt að við hlúum hvert að öðru“ Innlent „Við höfum iðulega verið tossinn í bekknum“ Innlent „Ég þekkti strax höfuðið á henni úr fjarska“ Innlent Vill þyngri refsingu fyrir Margréti Löf Innlent „Það var bara blankalogn hjá þeim og þeir voru með óvirka vél“ Innlent Eftirlýstur og með vopn á sér Innlent Fleiri fréttir Má heita Himbrimi og Aðalsól en ekki Kamban eða Heiðarr Eftirlýstur og með vopn á sér „Þetta er örugglega dauðastríð sem tekur langan tíma“ „Það var bara blankalogn hjá þeim og þeir voru með óvirka vél“ Sjö um borð þegar bíll valt á Barðastrandarvegi „Við höfum iðulega verið tossinn í bekknum“ KR-ingar harma sundátökin: „Mikilvægt að við hlúum hvert að öðru“ „Ég þekkti strax höfuðið á henni úr fjarska“ Steinhissa á sjö ára kröfu yfir „burðardýrum“ Undirrituðu viljayfirlýsingu um stækkun VMA Segja kröfulista Icelandair tefja samninga Carlsberg og Kamala komu við sögu í málsvörnum Sundþjálfari KR með hníf á lofti fyrir lykilfund sundfólks Ölvunarakstur ungmenna nálgast sögulegt hámark Fara fram á sjö og átta ár í Dettifossmálinu Fundi lokið án árangurs fimm dögum fyrir verkfall flugvirkja Viðar Örn gaf Sævari Louis Vuitton-tösku Miklar áhyggjur af þekkingunni sem glatist með starfslokunum Moskítóflugan virðist hafa gufað upp Enginn með stöðu sakbornings vegna banaslyssins Játar innbrot í búin Reyna að afstýra verkfalli og moskítóflugan horfin Níu ákærðir fyrir að flytja inn rúm hundrað kíló kókaíns „Er þetta ekki komið út í hártoganir?“ Lífsnauðsynlegt að meðhöndla risarækjur líkt og kjúkling Ríkissjóður gæti tekið yfir skuldir Rúv: „Skattgreiðendur borga reikning sem þeir áttu ekki von á“ Útlit fyrir úrkomubakka og þokuloft Vill þyngri refsingu fyrir Margréti Löf Fundað í flugvirkjadeilu Þurftu að keyra á hnífamann sem slóst við lögreglu Sjá meira
Þetta og fleira kemur fram í grein Þórdísar Kolbrúnar sem birtist í Morgunblaðinu í dag, laugardaginn 14. mars. Þar segir hún einnig að hvort þjóðaratkvæðagreiðsla um aðild að Evrópusambandinu sé áframhald á eldra ferli eða nýtt ferli á sama grunni sé að hennar mati tæknilegt atriði. „Mikilvægara er að vitsmunaleg umræða eigi sér stað um stóru drættina í þeirri vegferð sem ríkisstjórnin ætlar að bjóða upp á og gera sér grein fyrir því að ákvörðun um að sækja um aðild, á grundvelli milliliðalauss umboðs frá þjóðinni, væri stærsta ákvörðun sem tekin hefur verið í utanríkismálum að minnsta kosti frá því við gerðumst aðilar að EES-samtarfinu,“ segir Þórdís. Þá segir hún að ákvörðun sem þessi sé stærri en núverandi ríkisstjórn og stærri en flokkspólitískir hagsmunir. Hún bendir á að þrátt fyrir að margir telji að ekki eigi að „sundra þjóðinni með því að setja þetta mál á dagskrá“ þá verði að gæta þess að umræðan verði ekki of hatrömm. Þá einna helst með því að líta í eigin barm og stuðla ekki sjálf að því vandamáli. Óraunsætt að forðast spurningar Þórdís telur einnig að það væri óraunsætt miðað við þróun heimsmála að íslenskt ríki geti forðast spurningar um stöðu þess í heiminum. „Hvernig sem við teljum að hagsmunum okkar, lífskjörum, fullveldi okkar og sjálfstæði til lengri tíma sé best borgið. Þar er spurningin um aðild að Evrópusambandinu undir – hvernig sem henni er svo svarað,“ segir Þórdís í greininni. Hún segir jafnframt að það þurfi að átta sig á því að ef vel á að vera yrði stjórnkerfi Íslands að miklu leyti undirlagt aðildarumsókn frá þeim tíma sem viðræður hæfust. Þetta yrðu ekki með neinu móti einfaldar og léttar aðildarviðræður þar sem ekkert breyttist hér heima fyrr en kæmi að því að taka afstöðu. Á móti kemur að Þórdís segir stóran hluta lagasafns Íslands samræmast ESB-löggjöf nú þegar og þannig væri það „hálfur sannleikur að láta eins og þetta séu að öllu leyti aðlögunarviðræður.“ Hornsteinn að tilheyra stóru bandalagi Hún heldur áfram á sömu nótum og segir það vera rangt að halda því fram að Ísland væri ekki sjálfstæð þjóð né fullvalda ef það væri með aðild að Evrópusambandinu, hún segir aðildarríki ESB auðvitað vera fullvalda og sjálfstæð ríki. „Sum þeirra, eins og Eystrasaltsríkin, með sína erfiðu sögu, líta á það sem hornstein í fullveldi sínu að tilheyra stóru bandalagi. Þau rök hafa, hingað til, aldrei átt betur við Ísland, sem betur fer,“ segir Þórdís. Það sé hins vegar hárrétt að með aðildinni myndi verða til þörf á breytingum á stjórnarskrá vegna valdaframsals sem hún heimilar ekki. Ef svarið verði nei í fyrirhugaðri kosningu sé málið hins vegar úr sögunni í íslenskri pólitík, að minnsta kosti í fyrirsjáanlegri framtíð.
Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald ESB-viðræðna Alþingi Sjálfstæðisflokkurinn Utanríkismál Öryggis- og varnarmál Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Evrópusambandið Mest lesið Bandaríkin hafi samið við Danmörku um Grænland Erlent „Þetta er örugglega dauðastríð sem tekur langan tíma“ Innlent Løkke um samninginn: „Næsta vika getur orðið góð vika“ Erlent Íhuga að fara nýja leið og bjóða Rússum viðskiptasamninga Erlent KR-ingar harma sundátökin: „Mikilvægt að við hlúum hvert að öðru“ Innlent „Við höfum iðulega verið tossinn í bekknum“ Innlent „Ég þekkti strax höfuðið á henni úr fjarska“ Innlent Vill þyngri refsingu fyrir Margréti Löf Innlent „Það var bara blankalogn hjá þeim og þeir voru með óvirka vél“ Innlent Eftirlýstur og með vopn á sér Innlent Fleiri fréttir Má heita Himbrimi og Aðalsól en ekki Kamban eða Heiðarr Eftirlýstur og með vopn á sér „Þetta er örugglega dauðastríð sem tekur langan tíma“ „Það var bara blankalogn hjá þeim og þeir voru með óvirka vél“ Sjö um borð þegar bíll valt á Barðastrandarvegi „Við höfum iðulega verið tossinn í bekknum“ KR-ingar harma sundátökin: „Mikilvægt að við hlúum hvert að öðru“ „Ég þekkti strax höfuðið á henni úr fjarska“ Steinhissa á sjö ára kröfu yfir „burðardýrum“ Undirrituðu viljayfirlýsingu um stækkun VMA Segja kröfulista Icelandair tefja samninga Carlsberg og Kamala komu við sögu í málsvörnum Sundþjálfari KR með hníf á lofti fyrir lykilfund sundfólks Ölvunarakstur ungmenna nálgast sögulegt hámark Fara fram á sjö og átta ár í Dettifossmálinu Fundi lokið án árangurs fimm dögum fyrir verkfall flugvirkja Viðar Örn gaf Sævari Louis Vuitton-tösku Miklar áhyggjur af þekkingunni sem glatist með starfslokunum Moskítóflugan virðist hafa gufað upp Enginn með stöðu sakbornings vegna banaslyssins Játar innbrot í búin Reyna að afstýra verkfalli og moskítóflugan horfin Níu ákærðir fyrir að flytja inn rúm hundrað kíló kókaíns „Er þetta ekki komið út í hártoganir?“ Lífsnauðsynlegt að meðhöndla risarækjur líkt og kjúkling Ríkissjóður gæti tekið yfir skuldir Rúv: „Skattgreiðendur borga reikning sem þeir áttu ekki von á“ Útlit fyrir úrkomubakka og þokuloft Vill þyngri refsingu fyrir Margréti Löf Fundað í flugvirkjadeilu Þurftu að keyra á hnífamann sem slóst við lögreglu Sjá meira