Hjálp, það á að breyta malbikinu mínu! Sveinn Atli Gunnarsson skrifar 20. mars 2026 09:32 Það er dásamleg íslensk hefð að lýsa yfir yfirvofandi heimsenda í hvert skipti sem mála á nýja línu á malbik eða breyta vinstri beygju í hægri. Nýjasta útspilið í þessum efnum er Suðurlandsbrautin, sem Lárus vinur minn sér fyrir sér með hryllingi. Samkvæmt honum, og kannski fleirum sem lásu grein hans, er hönnun Borgarlínunnar svo mikið „stórslys“ að maður býst hreinlega við því að það sé hópur verkfræðinga sitjandi með höfuðið í greipum sér veltandi fyrir sér hvernig þeim hafi tekist að eyðileggja sjálfa siðmenninguna með hönnun strætó akreina. Við elskum að elska umferðarteppurnar okkar Við skulum vera hreinskilin: Suðurlandsbrautin er mikilvæg samgönguæð. Hún er staðurinn þar sem við eyðum dýrmætum tíma okkar á morgnana í að horfa á stuðarann á bílnum fyrir framan okkur og velta fyrir okkur lífinu og tilverunni. Og já, hún mun breytast. En sú hugmynd að það sé „stórslys“ að forgangsraða þúsundum manna í hágæða almenningssamgöngum fram yfir það að tryggja að allir komist í gegnum gatnamót á bílum á nákvæmlega jafn löngum tíma og það tók árið 1994, er í besta falli pínleg. Það er nefnilega dálítið sérstakt að kalla nútímalega hönnun stórslys, á meðan við horfum á núverandi kerfi hrynja undan eigin þunga á hverjum einasta degi. „Ekki snerta Suðurlandsbrautina!“ hrópa sumir, á meðan þeir hinir sömu sitja fastir í umferð á einmitt þessari sömu götu. Hugrökku vinstri beygjurnar Gagnrýnin snýst oft um að fólk þurfi að fara „krókaleiðir“ eða að það sé „flókið“ að rata. Hér virðist gengið út frá því að íslenskir ökumenn séu algjörlega ófærir um að læra á nýtt skipulag án þess að lenda í tilvistarkreppu og villu vegar. Ef ein vinstri beygja er tekin í burtu til að fækka ákeyrslum og auka öryggi, er því lýst eins og verið sé að rífa niður siðmenninguna. En kannski er það bara málið. Okkur finnst nefnilega rosalega gaman að dramatík. Það er miklu skemmtilegra að tala um „skipulagslegt sjálfsmorð“ en að ræða tölfræði um umferðaröryggi, betra loftslag eða þá staðreynd að borgin okkar getur ekki stækkað endalaust án þess að við endurhugsum það hvernig flæði borgarinnar verður í framtíðinni. Boðið í stórslysa-partý Ef það er „stórslys“ að byggja upp innviði sem geta flutt fleira fólk á styttri tíma, þá er ég kannski bara aðdáandi stórslysa. Ef það er „fyrirlitning á skynsemi“ að ætla að bjóða upp á aðra valkosti en að allir sitji einir í bíl á Suðurlandsbraut á 5 kílómetra hraða, þá er ég greinilega ekki mjög skynsamur. Við getum haldið áfram að mála skrattann á vegginn og berjast fyrir hverjum metra af malbiki eins og það sé heilagt land. Eða við getum viðurkennt að breytingar eru erfiðar, en nauðsynlegar. Suðurlandsbrautin mun breytast, umferðin mun haga sér öðruvísi og já, þú þarft kannski að læra nýja leið í vinnuna eða jafnvel nota almenningssamgöngur (GMA - e. OMG). En heimurinn fer ekki undir í leiðinni. Leyfum nú sérfræðingunum að klára hönnunina og gefum Borgarlínunni tækifæri áður en við pöntum sorgarklæðnaðinn. Það gæti nefnilega farið svo að þetta „stórslys“ verði það besta sem komið hefur fyrir samgöngur á höfuðborgarsvæðinu í áratugi. Greinarhöfundur er í loftslagshópnum París 1,5 sem berst fyrir því að Íslandi leggi sitt af mörkum til að leysa loftslagsvandann. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Borgarlína Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Götu hvað? Ebba Margrét Magnúsdóttir Skoðun Kristrún: Rektu Daða Má fjármálaráðherra Einar Steingrímsson Skoðun Ert þú gervigreindarsóði? Marín Jónsdóttir Skoðun Vegna eða „vegna“ ferðamanna Ragnar Lúðvík Jónsson Skoðun Fimm mýtur um vændi Drífa Snædal Skoðun Afmælisdagur á ekki að tefja skólagöngu Hrönn Stefánsdóttir Skoðun Forsætisráðherra endurskrifar söguna og snýr staðreyndum á hvolf Pétur Óskarsson Skoðun Viðskiptaráð stimplar sig út Andri Snær Magnason Skoðun Hvað kostar að gera vinnustað mannlegri? Ragnhildur Bjarkadóttir Skoðun Hvað kostar samfélag? Orri Jónsson Skoðun Skoðun Skoðun Viðskiptaráð stimplar sig út Andri Snær Magnason skrifar Skoðun Kristrún: Rektu Daða Má fjármálaráðherra Einar Steingrímsson skrifar Skoðun Götu hvað? Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Afmælisdagur á ekki að tefja skólagöngu Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun Fimm mýtur um vændi Drífa Snædal skrifar Skoðun Hvað kostar að gera vinnustað mannlegri? Ragnhildur Bjarkadóttir skrifar Skoðun Líknarslæving, dánaraðstoð og rétturinn til að velja Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Vegna eða „vegna“ ferðamanna Ragnar Lúðvík Jónsson skrifar Skoðun Gervigreind, til góðs?Gervigreind, til góðs? Ketill Berg Magnússon skrifar Skoðun Ert þú gervigreindarsóði? Marín Jónsdóttir skrifar Skoðun Smjörklípa Þorgerðar Hjörvar Sigurðsson skrifar Skoðun Þegar undantekningarnar verða að stefnu Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Foreldraupplifun Sólný Pálsdóttir skrifar Skoðun Til varnar tímanum Eva Harðardóttir,Katrín Ólína Pétursdóttir skrifar Skoðun Forsætisráðherra endurskrifar söguna og snýr staðreyndum á hvolf Pétur Óskarsson skrifar Skoðun Það á að vera gott að eldast á Íslandi Ólafur Þór Gunnarsson,Regína Ásvaldsdóttir skrifar Skoðun Hver reiknar raunverulegan kostnað hagræðingar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Einkunnakvarði er ekki námsmat! Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Áframhaldandi skilningsleysi nýliða Kristín Helga Schiöth skrifar Skoðun Gervigreindin getur séð allt. En hver getur séð það sem hún sér? Júlíus Einar Júlíusson skrifar Skoðun Er að eignast barn samfélagsleg busun? Stefnir Húni Kristjánsson skrifar Skoðun Jöfn laun eiga ekki að ráðast af tilviljun Kolbrún Halldórsdóttir skrifar Skoðun Bannað að plata Ágúst Elvar Bjarnason skrifar Skoðun Kvennaknattspyrnan á Íslandi – á meðan Evrópa sækir fram stöndum við í stað Ólafur Thorarensen skrifar Skoðun Látum Loftbrúna vera Sindri S. Kristjánsson skrifar Skoðun Öryggi í umferð framtíðarinnar Jón Gunnar Jónsson skrifar Skoðun „Við“ skiptaráð Dofri Hermannsson skrifar Skoðun Bláskógaskatturinn hefur áhrif víða Sveinn Ægir Birgisson skrifar Skoðun Skrýtnir útreikningar og fjármálalæsi Ásgeir Daníelsson skrifar Skoðun Er mynstrið þitt nægilega djúpt? Ágúst Mogensen skrifar Sjá meira
Það er dásamleg íslensk hefð að lýsa yfir yfirvofandi heimsenda í hvert skipti sem mála á nýja línu á malbik eða breyta vinstri beygju í hægri. Nýjasta útspilið í þessum efnum er Suðurlandsbrautin, sem Lárus vinur minn sér fyrir sér með hryllingi. Samkvæmt honum, og kannski fleirum sem lásu grein hans, er hönnun Borgarlínunnar svo mikið „stórslys“ að maður býst hreinlega við því að það sé hópur verkfræðinga sitjandi með höfuðið í greipum sér veltandi fyrir sér hvernig þeim hafi tekist að eyðileggja sjálfa siðmenninguna með hönnun strætó akreina. Við elskum að elska umferðarteppurnar okkar Við skulum vera hreinskilin: Suðurlandsbrautin er mikilvæg samgönguæð. Hún er staðurinn þar sem við eyðum dýrmætum tíma okkar á morgnana í að horfa á stuðarann á bílnum fyrir framan okkur og velta fyrir okkur lífinu og tilverunni. Og já, hún mun breytast. En sú hugmynd að það sé „stórslys“ að forgangsraða þúsundum manna í hágæða almenningssamgöngum fram yfir það að tryggja að allir komist í gegnum gatnamót á bílum á nákvæmlega jafn löngum tíma og það tók árið 1994, er í besta falli pínleg. Það er nefnilega dálítið sérstakt að kalla nútímalega hönnun stórslys, á meðan við horfum á núverandi kerfi hrynja undan eigin þunga á hverjum einasta degi. „Ekki snerta Suðurlandsbrautina!“ hrópa sumir, á meðan þeir hinir sömu sitja fastir í umferð á einmitt þessari sömu götu. Hugrökku vinstri beygjurnar Gagnrýnin snýst oft um að fólk þurfi að fara „krókaleiðir“ eða að það sé „flókið“ að rata. Hér virðist gengið út frá því að íslenskir ökumenn séu algjörlega ófærir um að læra á nýtt skipulag án þess að lenda í tilvistarkreppu og villu vegar. Ef ein vinstri beygja er tekin í burtu til að fækka ákeyrslum og auka öryggi, er því lýst eins og verið sé að rífa niður siðmenninguna. En kannski er það bara málið. Okkur finnst nefnilega rosalega gaman að dramatík. Það er miklu skemmtilegra að tala um „skipulagslegt sjálfsmorð“ en að ræða tölfræði um umferðaröryggi, betra loftslag eða þá staðreynd að borgin okkar getur ekki stækkað endalaust án þess að við endurhugsum það hvernig flæði borgarinnar verður í framtíðinni. Boðið í stórslysa-partý Ef það er „stórslys“ að byggja upp innviði sem geta flutt fleira fólk á styttri tíma, þá er ég kannski bara aðdáandi stórslysa. Ef það er „fyrirlitning á skynsemi“ að ætla að bjóða upp á aðra valkosti en að allir sitji einir í bíl á Suðurlandsbraut á 5 kílómetra hraða, þá er ég greinilega ekki mjög skynsamur. Við getum haldið áfram að mála skrattann á vegginn og berjast fyrir hverjum metra af malbiki eins og það sé heilagt land. Eða við getum viðurkennt að breytingar eru erfiðar, en nauðsynlegar. Suðurlandsbrautin mun breytast, umferðin mun haga sér öðruvísi og já, þú þarft kannski að læra nýja leið í vinnuna eða jafnvel nota almenningssamgöngur (GMA - e. OMG). En heimurinn fer ekki undir í leiðinni. Leyfum nú sérfræðingunum að klára hönnunina og gefum Borgarlínunni tækifæri áður en við pöntum sorgarklæðnaðinn. Það gæti nefnilega farið svo að þetta „stórslys“ verði það besta sem komið hefur fyrir samgöngur á höfuðborgarsvæðinu í áratugi. Greinarhöfundur er í loftslagshópnum París 1,5 sem berst fyrir því að Íslandi leggi sitt af mörkum til að leysa loftslagsvandann.
Skoðun Gervigreindin getur séð allt. En hver getur séð það sem hún sér? Júlíus Einar Júlíusson skrifar
Skoðun Kvennaknattspyrnan á Íslandi – á meðan Evrópa sækir fram stöndum við í stað Ólafur Thorarensen skrifar