„Allt aðrar kröfur um eitthvað sem er sprautað inn í líkamann“ Smári Jökull Jónsson skrifar 10. maí 2026 15:35 Rúna Hauksdóttir Hvanndal er forstjóri Lyfjastofnunnar. Lyfjastofnun Forstjóri Lyfjastofnunar segir að sprautunotkun á svokölluðum peptíðum sé sérstaklega varhugaverð og að fólk viti sjaldan hvað það sé í raun með í höndunum. Ólíklegt sé að kaupendur fái það sem það telur sig vera að kaupa. Notkun á svokölluðum peptíðum virðist vera að aukast verulega hér á landi. Efnin eru oft seld á samfélagsmiðlum með fyrirheitum um meðal annars þyngdartap og fallegri húð og formaður félags heimilislækna tjáði sig um efnin í vikunni og sagði notkun þeirra geta haft óafturkræf áhrif á heilsu. Forstjóri Lyfjastofnunar segir um að ræða ólögleg lyf og í sumum tilfellum efni frá rannsóknarstofum. „Ef þú ert að versla lyf og þetta eru lyfseðilsskyld lyf þá verður þú náttúrulega að vera með lyfseðil. Þá bara í gegnum löglega afhendingarkeðju sem eru apótek eða netapótk sem hafa verið vottuð. Sölusíður utan apóteka eru bara ólöglegar ef það er verið að selja lyf,“ segir Rúna Hauksdóttir Hvannadal forstjóri Lyfjastofnunar. Varar sérstaklega við sprautunotkun Það virðist vera orðið viðurkennt að kaupa efni á netinu og sprauta því í sig að hennar mati. Fólk viti ekkert hvað það sé með í höndunum eða hvar efnið var framleitt. Sprautunotkun sé sérstaklega varasöm. „Af því að þá ertu bara komin með þetta beint inn í líkamann. Það þarf að gæta fyllsta hreinlætis og öryggis við framleiðslu á öllu sem þú sprautar í þig. Algjörlega óháð innihaldinu, það eru allt aðrar kröfur um eitthvað sem er sprautað inn í líkamann eða undir húð.“ „Ljóst að það er ekki þetta sem er verið að selja“ Þá sé það langt ferli að skrá lyf á markað og þá sé búið að gera ýmsar klínískar rannsóknir um virkni og aukaverkanir. „Það er verið að tala um þetta Retatrutide til dæmis og það hefur verið í sölu. Það er lyf sem er í klínískum fasa og það er nokkurn veginn algjörlega ljóst að það er ekki þetta sem er verið að selja.“ Staðan sé svipuð í nágrannalöndum og mikilvægt sé að vekja athygli á stöðunni. „Ragga Nagli var í viðtali um hvernig þetta er í Danmörku. Við vorum með sænskan fyrirlesara hjá okkur og Svíarnir eru að taka mjög hart á þessu og fylgjast með. Það sem er hættulegt er að fólk er að kaupa það sem það heldur að séu skráð lyf. Oft eru þetta þessi þyngdarstjórnunarlyf og þú veist ekkert hvað er í þessum pennum.“ Stofnunin hafi unnið með lögreglu og tollinum ef þannig ber undir. „Við fáum þetta oft til okkar, til að gefa faglegt álit, þegar er búið að handleggja eða eitthvað hefur komið upp. Við hvetjum alla til þess að tilkynna svona síður til lögreglu og sérstaklega ef þær eru hýstar hér á landi, þá er hægt að taka þær niður.“ Lyf Heilsa Útlit Samfélagsmiðlar Börn og uppeldi Mest lesið Drengur á slysadeild eftir árás í Laugardalslaug Innlent Sautján ára Íslendingur dæmdur í ellefu mánaða fangelsi í Danmörku Innlent Hafa ekki gefið Landhelgisgæslunni upp staðsetningu Bandero Innlent Réðst að hópi drengja í sundlaug Innlent „Málið er í öllu tilliti afar óheppilegt“ Innlent Tala látinna hækkar og gremja íbúa eykst Erlent Boðar frekari niðurskurð síðar í sumar Innlent Matsgerðirnar einar ekki nægar til að sanna akstur undir áhrifum slævandi lyfja Innlent Tónlistarhátíðum aflýst vegna hita Erlent Hlaut stunguáverka og var fluttur á sjúkrahús Innlent Fleiri fréttir „Þau tala stundum um að við ælum í gegnum puttana“ „Ætlum rétt að vona að þessi tímalína standist“ Hafa ekki gefið Landhelgisgæslunni upp staðsetningu Bandero Boðar frekari niðurskurð síðar í sumar Gefa ekki upp staðsetningu sína og Hildur boðar frekari niðurskurð Hlaut stunguáverka og var fluttur á sjúkrahús Drengur á slysadeild eftir árás í Laugardalslaug Hjólar hringinn fyrir Hringinn: Gengið vel en leiðin norður „mjög mikið pain“ Forsetinn og borgarstjórinn í Sprengisandi Réðst að hópi drengja í sundlaug Matsgerðirnar einar ekki nægar til að sanna akstur undir áhrifum slævandi lyfja Sautján ára Íslendingur dæmdur í ellefu mánaða fangelsi í Danmörku Skip Watsons komið inn í íslenska efnahagslögsögu Slösuð göngukona flutt með þyrlunni „Málið er í öllu tilliti afar óheppilegt“ Festa lengri opnunartíma lauganna um helgar í sessi Undirbúningur vegna almyrkvans víða á lokametrunum „Fólk sem er á bið á ekki að vera þjónustulaust“ Hrun úr Reynisfjalli: „Ansi mikil bergfylla sem hefur farið þarna niður“ Bíður milli vonar og ótta á meðan fjölskyldan er föst undir hótelrústum Notuðust við dróna við að ná utan um stórfellda líkamsárás Hætta á að námsframboð dragist saman Hitamet slegið í Danmörku: Börnin að bráðna inni á sófanum „Þegar við komum til Íslands munum við stöðva hann“ Minni hamingja meðal landsmanna og fleiri einmana Þörf sé á að endurhugsa fjármögnum NPA-þjónustu Rétt rúmur helmingur myndi segja já í ágúst Foreldrar standi eftir „einir, örmagna og án stuðnings“ Gotta-rennibraut lokað vegna slysahættu Flest ljósin tengd stýritölvu en kerfið ekki fullnýtt Sjá meira
Notkun á svokölluðum peptíðum virðist vera að aukast verulega hér á landi. Efnin eru oft seld á samfélagsmiðlum með fyrirheitum um meðal annars þyngdartap og fallegri húð og formaður félags heimilislækna tjáði sig um efnin í vikunni og sagði notkun þeirra geta haft óafturkræf áhrif á heilsu. Forstjóri Lyfjastofnunar segir um að ræða ólögleg lyf og í sumum tilfellum efni frá rannsóknarstofum. „Ef þú ert að versla lyf og þetta eru lyfseðilsskyld lyf þá verður þú náttúrulega að vera með lyfseðil. Þá bara í gegnum löglega afhendingarkeðju sem eru apótek eða netapótk sem hafa verið vottuð. Sölusíður utan apóteka eru bara ólöglegar ef það er verið að selja lyf,“ segir Rúna Hauksdóttir Hvannadal forstjóri Lyfjastofnunar. Varar sérstaklega við sprautunotkun Það virðist vera orðið viðurkennt að kaupa efni á netinu og sprauta því í sig að hennar mati. Fólk viti ekkert hvað það sé með í höndunum eða hvar efnið var framleitt. Sprautunotkun sé sérstaklega varasöm. „Af því að þá ertu bara komin með þetta beint inn í líkamann. Það þarf að gæta fyllsta hreinlætis og öryggis við framleiðslu á öllu sem þú sprautar í þig. Algjörlega óháð innihaldinu, það eru allt aðrar kröfur um eitthvað sem er sprautað inn í líkamann eða undir húð.“ „Ljóst að það er ekki þetta sem er verið að selja“ Þá sé það langt ferli að skrá lyf á markað og þá sé búið að gera ýmsar klínískar rannsóknir um virkni og aukaverkanir. „Það er verið að tala um þetta Retatrutide til dæmis og það hefur verið í sölu. Það er lyf sem er í klínískum fasa og það er nokkurn veginn algjörlega ljóst að það er ekki þetta sem er verið að selja.“ Staðan sé svipuð í nágrannalöndum og mikilvægt sé að vekja athygli á stöðunni. „Ragga Nagli var í viðtali um hvernig þetta er í Danmörku. Við vorum með sænskan fyrirlesara hjá okkur og Svíarnir eru að taka mjög hart á þessu og fylgjast með. Það sem er hættulegt er að fólk er að kaupa það sem það heldur að séu skráð lyf. Oft eru þetta þessi þyngdarstjórnunarlyf og þú veist ekkert hvað er í þessum pennum.“ Stofnunin hafi unnið með lögreglu og tollinum ef þannig ber undir. „Við fáum þetta oft til okkar, til að gefa faglegt álit, þegar er búið að handleggja eða eitthvað hefur komið upp. Við hvetjum alla til þess að tilkynna svona síður til lögreglu og sérstaklega ef þær eru hýstar hér á landi, þá er hægt að taka þær niður.“
Lyf Heilsa Útlit Samfélagsmiðlar Börn og uppeldi Mest lesið Drengur á slysadeild eftir árás í Laugardalslaug Innlent Sautján ára Íslendingur dæmdur í ellefu mánaða fangelsi í Danmörku Innlent Hafa ekki gefið Landhelgisgæslunni upp staðsetningu Bandero Innlent Réðst að hópi drengja í sundlaug Innlent „Málið er í öllu tilliti afar óheppilegt“ Innlent Tala látinna hækkar og gremja íbúa eykst Erlent Boðar frekari niðurskurð síðar í sumar Innlent Matsgerðirnar einar ekki nægar til að sanna akstur undir áhrifum slævandi lyfja Innlent Tónlistarhátíðum aflýst vegna hita Erlent Hlaut stunguáverka og var fluttur á sjúkrahús Innlent Fleiri fréttir „Þau tala stundum um að við ælum í gegnum puttana“ „Ætlum rétt að vona að þessi tímalína standist“ Hafa ekki gefið Landhelgisgæslunni upp staðsetningu Bandero Boðar frekari niðurskurð síðar í sumar Gefa ekki upp staðsetningu sína og Hildur boðar frekari niðurskurð Hlaut stunguáverka og var fluttur á sjúkrahús Drengur á slysadeild eftir árás í Laugardalslaug Hjólar hringinn fyrir Hringinn: Gengið vel en leiðin norður „mjög mikið pain“ Forsetinn og borgarstjórinn í Sprengisandi Réðst að hópi drengja í sundlaug Matsgerðirnar einar ekki nægar til að sanna akstur undir áhrifum slævandi lyfja Sautján ára Íslendingur dæmdur í ellefu mánaða fangelsi í Danmörku Skip Watsons komið inn í íslenska efnahagslögsögu Slösuð göngukona flutt með þyrlunni „Málið er í öllu tilliti afar óheppilegt“ Festa lengri opnunartíma lauganna um helgar í sessi Undirbúningur vegna almyrkvans víða á lokametrunum „Fólk sem er á bið á ekki að vera þjónustulaust“ Hrun úr Reynisfjalli: „Ansi mikil bergfylla sem hefur farið þarna niður“ Bíður milli vonar og ótta á meðan fjölskyldan er föst undir hótelrústum Notuðust við dróna við að ná utan um stórfellda líkamsárás Hætta á að námsframboð dragist saman Hitamet slegið í Danmörku: Börnin að bráðna inni á sófanum „Þegar við komum til Íslands munum við stöðva hann“ Minni hamingja meðal landsmanna og fleiri einmana Þörf sé á að endurhugsa fjármögnum NPA-þjónustu Rétt rúmur helmingur myndi segja já í ágúst Foreldrar standi eftir „einir, örmagna og án stuðnings“ Gotta-rennibraut lokað vegna slysahættu Flest ljósin tengd stýritölvu en kerfið ekki fullnýtt Sjá meira