Er virki­lega ekki um neitt að semja?

„Það er ekki um neitt að semja.“

Þetta eru líklega algengustu rökin hjá þeim sem vilja ekki að Ísland hefji að nýju viðræður við Evrópusambandið. Við eigum að spara tíma og peninga því niðurstaðan liggi hvort sem er fyrir.

En ef það er í raun ekki um neitt að semja, hvers vegna hafa öll þau ríki sem gengið hafa í Evrópusambandið farið í gegnum margra ára samningaviðræður?

Vissulega liggur margt fyrir. Evrópusambandið hefur sitt regluverk og umsóknarríki þurfa að uppfylla ákveðin skilyrði. En það þýðir ekki að viðræður séu tilgangslausar. Þvert á móti eru þær leið til að komast að því hvaða kjör standa Íslandi til boða og hvort þau henti íslenskum hagsmunum.

Það er merkilegt að þeir sem telja sig vita að aðild sé Íslandi ekki í hag vilji ekki kanna hvaða kjör standa þjóðinni til boða. Ef niðurstaðan er svo augljós ættu þeir ekki að óttast viðræður. Þvert á móti ættu þær að styrkja málstað þeirra.

Þegar við kaupum hús skoðum við kaupsamninginn áður en við skrifum undir. Við gerum tilboð, seljandi svarar og stundum koma fram gagntilboð. Aðeins þegar öll kjör liggja fyrir tökum við upplýsta ákvörðun um hvort við göngum til samninga eða ekki. Hvers vegna ætti Ísland að hafna því að kynna sér hvað stendur til boða áður en ákveðið er hvort samþykkja eigi samning eða hafna honum?

Kostnaður við viðræður er oft nefndur. En kostnaður við vanþekkingu getur reynst meiri. Ákvörðun um framtíðarsamband Íslands við Evrópu á að byggjast á staðreyndum, ekki ágiskunum.

Þeir sem segja að „það sé ekki um neitt að semja“ virðast í raun vera að segja að þeir vilji ekki vita hvað stendur til boða.

Sterk þjóð óttast ekki samningaborðið. Hún óttast ekki upplýsingar og hún óttast ekki niðurstöðuna.

Viðræður eru ekki aðild. Þær eru leið til að afla upplýsinga og komast að því hvort aðild sé Íslandi í hag eða ekki. Ef í ljós kemur að hún er það ekki getur þjóðin einfaldlega sagt nei.

Höfundur er hjúkrunarfræðingur.