Eftirlit Alþingismanna með ráðuneytunum Pétur Halldórsson skrifar 2. júní 2026 20:02 Nú styttist í þinglok og ríkisstjórnin vill eflaust koma sem flestum málum í gegnum þingið. Að því tilefni vil ég vara sérstaklega við frumvarpi sem tengist mínum störfum og sérþekkingu. Um er að ræða frumvarp umhverfisráðherra um að leggja niður heilbrigðiseftirlit sveitarfélaganna, sem er til meðferðar hjá Umhverfis- og samgöngunefnd Alþingis. Frumvarp á skjön við fagleg sjónarmið Skrifstofa umhverfisgæða í umhverfisráðuneytinu sá um undirbúning frumvarpsins og fullyrðir að það sé mikið umbótamál, jafnvel þótt allir sem starfa við heilbrigðiseftirlit hafi ítrekað bent á að frumvarpið myndi gera eftirlitið flóknara í framkvæmd og þannig skerða réttindi fólks til heilnæms umhverfis. Fleiri hafa gagnrýnt frumvarpið, s.s. sveitarfélög, almannavarnir og Krabbameinsfélagið. Hinn gullni meðalvegur Önnur sviðsmynd hefur þó verið kynnt í greiningarvinnu ráðuneytisins, sem felst í því að gera umbætur á heilbrigðiseftirliti sveitarfélaganna án þess að leggja það alfarið niður. Sú lausn myndi tryggja samfellu í heilbrigðiseftirliti en á sama tíma gera kerfið einfaldara og skilvirkara líkt og kallað hefur verið eftir. Sérfræðingar í heilbrigðiseftirliti eru einróma um ágæti þessa valkosts og engin teljandi mótstaða er gegn honum. Skemmd epli í Stjórnarráðinu En hvers vegna vill þá ráðuneytið ekki fara meðalveginn í þessu máli? Hver ber hag af því að skerða fagþekkingu sveitarfélaga? Hvað vakir fyrir þeim sem vilja rjúfa samstarf ríkis og sveitarfélaga í svo mikilvægum málaflokki? Er þetta einlæg tilraun til umbóta eða liggur kannski eitthvað allt annað að baki? Sendið málið aftur til ráðuneytisins Kæru Alþingismenn. Ráðuneytin starfa í ykkar umboði og aðeins þið getið veitt þeim raunverulegt aðhald. Heilbrigðisfulltrúar hafa um árabil reynt að benda á hagkvæmar og raunhæfar lausnir en því miður talað fyrir daufum eyrum. Ég hvet ykkur því til að senda málið aftur til betri undirbúnings í ráðuneytinu - heilsa og líf fólks eru í húfi. Höfundur er heilbrigðisfulltrúi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Heilbrigðiseftirlit Alþingi Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Mest lesið Að gefast upp Haraldur Eiríksson Skoðun Hagfræði almennings Guðmunda G. Guðmundsdóttir Skoðun Að senda kjósendum fingurinn Atli Bollason Skoðun Skólafrí - skelfing eða sæla Fjalar Freyr Einarsson Skoðun Upplýsingaóreiða ráðherra Hörður Þorsteinsson Skoðun Mikilvægar staðreyndir um lög um brottfararstöð Jóhannes Óli Sveinsson Skoðun Hafa íslenskir neytendur lakari rétt en evrópskir? Arngrímur Stefánsson Skoðun Öll trixin í bókinni Árni Guðmundsson Skoðun Draghi-skýrslan og Ísland: framleiðni, samkeppnishæfni og kostnaður krónunnar Baldur Pétursson Skoðun Skynsemi fremur en upphrópanir í útlendingamálum Sævar Þór Jónsson Skoðun Skoðun Skoðun Hafa íslenskir neytendur lakari rétt en evrópskir? Arngrímur Stefánsson skrifar Skoðun Hagfræði almennings Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Veit „óvinur númer eitt“ að hann er númer eitt? Jón Steinar Sæmundsson skrifar Skoðun Að loka augunum fyrir hinu augljósa skrifar Skoðun Færeyingar eru ekki í ESB en… Sigurður Steinar Ásgeirsson skrifar Skoðun Mikilvægar staðreyndir um lög um brottfararstöð Jóhannes Óli Sveinsson skrifar Skoðun Upplýsingaóreiða ráðherra Hörður Þorsteinsson skrifar Skoðun Öll trixin í bókinni Árni Guðmundsson skrifar Skoðun Dagur í lífi Íslendinga árið 2040 Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Skólafrí - skelfing eða sæla Fjalar Freyr Einarsson skrifar Skoðun Sagan um afganginn sem hvarf Stefán Vagn Stefánsson skrifar Skoðun Að senda kjósendum fingurinn Atli Bollason skrifar Skoðun Hver ertu þegar þú réttlætir að barn sé lokað inni? Jasmina Vajzović Crnac skrifar Skoðun Hver borgar þegar ríkið tekur yfir heilbrigðiseftirlitið? Ásmundur E. Þorkelsson,Hörður Þorsteinsson,Sigrún Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Skynsemi fremur en upphrópanir í útlendingamálum Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Já, tökum okkur Færeyinga til fyrirmyndar Hjörtur j. Guðmundsson skrifar Skoðun Að gefast upp Haraldur Eiríksson skrifar Skoðun Draghi-skýrslan og Ísland: framleiðni, samkeppnishæfni og kostnaður krónunnar Baldur Pétursson skrifar Skoðun Við þurfum ekki ESB – eða hvað? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Það er verið að efla framhaldsskóla og verkmenntun Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Fullveldið er undirstaða sveigjanleikans: Hvers vegna EES-samstarfið dugar okkur Kristinn Karl Brynjarsson skrifar Skoðun Seiðkarlar fyrri alda Steingrímur Gunnarsson skrifar Skoðun Hverjir borga brúsann? Franklín Ernir Kristjánsson skrifar Skoðun Þegar rekstrarkröfur grafa undan faglegu starfi í þverfaglegri endurhæfingu Gunnhildur L. Marteinsdóttir skrifar Skoðun Hvað varð um gangbrautirnar? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Misskilningur: RÚV, Silfrið og meint hlutdrægni Hjörvar Sigurðsson skrifar Skoðun Árnar eru ekki hreinsistöð fyrir sjókvíaeldi Brynjar Arnason skrifar Skoðun Þarf vinnuskóli að vera vesen? Íris Róbertsdóttir skrifar Skoðun Djarfar senur klipptar út Elías Blöndal Guðjónsson skrifar Skoðun Hinn sjö mánaða Sam Fahd Abu Haikal Sveinn Þórhallsson skrifar Sjá meira
Nú styttist í þinglok og ríkisstjórnin vill eflaust koma sem flestum málum í gegnum þingið. Að því tilefni vil ég vara sérstaklega við frumvarpi sem tengist mínum störfum og sérþekkingu. Um er að ræða frumvarp umhverfisráðherra um að leggja niður heilbrigðiseftirlit sveitarfélaganna, sem er til meðferðar hjá Umhverfis- og samgöngunefnd Alþingis. Frumvarp á skjön við fagleg sjónarmið Skrifstofa umhverfisgæða í umhverfisráðuneytinu sá um undirbúning frumvarpsins og fullyrðir að það sé mikið umbótamál, jafnvel þótt allir sem starfa við heilbrigðiseftirlit hafi ítrekað bent á að frumvarpið myndi gera eftirlitið flóknara í framkvæmd og þannig skerða réttindi fólks til heilnæms umhverfis. Fleiri hafa gagnrýnt frumvarpið, s.s. sveitarfélög, almannavarnir og Krabbameinsfélagið. Hinn gullni meðalvegur Önnur sviðsmynd hefur þó verið kynnt í greiningarvinnu ráðuneytisins, sem felst í því að gera umbætur á heilbrigðiseftirliti sveitarfélaganna án þess að leggja það alfarið niður. Sú lausn myndi tryggja samfellu í heilbrigðiseftirliti en á sama tíma gera kerfið einfaldara og skilvirkara líkt og kallað hefur verið eftir. Sérfræðingar í heilbrigðiseftirliti eru einróma um ágæti þessa valkosts og engin teljandi mótstaða er gegn honum. Skemmd epli í Stjórnarráðinu En hvers vegna vill þá ráðuneytið ekki fara meðalveginn í þessu máli? Hver ber hag af því að skerða fagþekkingu sveitarfélaga? Hvað vakir fyrir þeim sem vilja rjúfa samstarf ríkis og sveitarfélaga í svo mikilvægum málaflokki? Er þetta einlæg tilraun til umbóta eða liggur kannski eitthvað allt annað að baki? Sendið málið aftur til ráðuneytisins Kæru Alþingismenn. Ráðuneytin starfa í ykkar umboði og aðeins þið getið veitt þeim raunverulegt aðhald. Heilbrigðisfulltrúar hafa um árabil reynt að benda á hagkvæmar og raunhæfar lausnir en því miður talað fyrir daufum eyrum. Ég hvet ykkur því til að senda málið aftur til betri undirbúnings í ráðuneytinu - heilsa og líf fólks eru í húfi. Höfundur er heilbrigðisfulltrúi.
Draghi-skýrslan og Ísland: framleiðni, samkeppnishæfni og kostnaður krónunnar Baldur Pétursson Skoðun
Skoðun Hver borgar þegar ríkið tekur yfir heilbrigðiseftirlitið? Ásmundur E. Þorkelsson,Hörður Þorsteinsson,Sigrún Guðmundsdóttir skrifar
Skoðun Draghi-skýrslan og Ísland: framleiðni, samkeppnishæfni og kostnaður krónunnar Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Fullveldið er undirstaða sveigjanleikans: Hvers vegna EES-samstarfið dugar okkur Kristinn Karl Brynjarsson skrifar
Skoðun Þegar rekstrarkröfur grafa undan faglegu starfi í þverfaglegri endurhæfingu Gunnhildur L. Marteinsdóttir skrifar
Draghi-skýrslan og Ísland: framleiðni, samkeppnishæfni og kostnaður krónunnar Baldur Pétursson Skoðun