Gjör­breytt staða ef Ís­lendingar ganga inn í ESB

Ráðherrafundur EFTA hófst í Hörpu í gærmorgun. Þar skrifuðu fulltrúar EFTA-ríkjanna meðal annars undir framlengdan fríverslunarsamning við Palestínu um niðurfellingu tolla á iðnaðar- og sjávarútvegsvörum.

Á fundinum var meðal annars Espen Barth Eide utanríkisráðherra Noregs sem sagði mögulegar aðildarviðræður Íslendinga við Evrópusambandið geta haft mikil áhrif á Norðmenn.

„Það er mjög margt líkt með Noregi og Íslandi og það er ljóst að það sem Íslendingar ákveða að gera mun hafa áhrif á umræðuna í Noregi. Það er mikilvægt fyrir okkur að fylgjast með og mjög margir Norðmenn munu fylgjast grannt með því sem gerist hér. Til dæmis er fiskiðnaðurinn í Vestur-Noregi mjög áhugasamur um að sjá hvers konar samning Ísland gæti mögulega fengið á því sviði,“ segir Barth Eide.

Ef Íslendingar ákveða að taka upp samningaviðræður og í kjölfarið ganga í sambandið, hvað myndi það þýða fyrir EES-samninginn?

„Formlega myndi það þýða að Ísland yrði áfram aðili að EES-samningnum en færi frá EFTA-hliðinni yfir til ESB. Formlega svarið er að samningurinn stæði,“ segir Barth Eide.

Staðan verði þó gjörbreytt gangi Ísland í ESB og EES-samningurinn þá í raun tvíhliða á milli Noregs og ESB með lítilli viðbót fyrir Liechtenstein.

Sú staðreynd að Ísland ætli að greiða atkvæði um áframhald viðræðna við ESB neyði Norðmenn til að endurmeta EES-samninginn. Bæði Ísland og ESB muni standa við sínar skuldbindingar þó að viðræður hefjist.

„ESB vill gjarnan fá Ísland í sambandið. Ég heyri frá öllum sem ég tala við í Brussel að möguleikar Íslands til að ná góðum samningi séu mjög góðir því ESB vill hafa jafnvægi á milli stækkunar sambandsins til suðurs og austurs og stækkunar til norðurs og vesturs. Það er mjög hagstæður útgangspunktur fyrir Ísland,“ segir Barth Eide.