Ferðaþjónustan er ekki endalaus tekjulind fyrir ríkissjóð Björn Ragnarsson skrifar 2. júlí 2026 15:32 Árið sem nú er hálfnað hefur haldið áfram að skapa óvissu í rekstri fyrirtækja. Stríðsástand í Mið-Austurlöndum hefur hækkað eldsneytisverð og haft áhrif á ferðavilja fólks. Hér heima hefur ólga verið í kringum flugfélag okkar landsmanna, verðbólga er í hæstu hæðum, vextir sliga bæði fólk og fyrirtæki en samt heldur ríkisstjórnin áfram að boða skattahækkanir. Óvissan þrengir að rekstri fyrirtækja Ég er í forsvari fyrir eitt af stærri ferðaþjónustufyrirtækjum landsins og er ábyrgur fyrir rekstri þess gagnvart eigendum og starfsfólki. Mín ábyrgð er að rekstur þess gangi upp og að þjónustan sé til fyrirmyndar. Það ástand sem við búum við um þessar mundir gerir það að verkum að við höldum að okkur höndum í vöruþróun, drögum úr umsvifum í rekstri og hættum þjónustu sem ekki er arðbær. Við höfum þurft að fækka starfsfólki, færa störf úr landi og finna leiðir til að hagræða í rekstri þar sem erfitt hefur verið að hækka verð á þjónustu vegna versnandi samkeppnisstöðu Íslands. Skattahækkanir veikja samkeppnisstöðu Íslands Síðustu misseri hafa stjórnvöld hækkað skatta enn frekar á ferðaþjónustuna með hækkun vörugjalda á bíla, upptöku kílómetragjalds sem hækkar verð á bílaleigubílum, hækkun gistináttaskatts og hækkun skatta á farþega skemmtiferðaskipa. Ferðaþjónustan skilar um 200 milljarða skatttekjum til hins opinbera en það virðist ekki duga til og nú boða stjórnvöld bæði náttúru- og innviðagjald á ferðamenn og hækkun virðisaukaskatts á baðlón. Þó að nú sé hápunktur í ferðaþjónustu og ferðamenn flykkist til landsins þá erum við líka að undirbúa okkur fyrir komandi vetur. Við höfum tilkynnt starfsfólki okkar um lokun á rekstrareiningum úti á landi, dregið verður úr framboði og fólki fækkað. Þetta gerum við vegna óvissu í umhverfinu og reynslu af síðasta vetri þar sem við sáum árstíðarsveiflu aukast á ný. Þrátt fyrir að hafa ítrekað farið yfir þessa stöðu með stjórnvöldum þá virðast þau ekki hafa áhuga á að hlusta nema að litlu leyti. Nýlega tilkynntu stjórnvöld löngu tímabært framlag til markaðssetningar á landinu en því miður er svo unnið beinlínis gegn þeirri mikilvægu vinnu með skattahækkunum, og það þegar ferðaþjónustan er þegar búin að bakka langt inn á eigin vallarhelming. Sýnið aðhald í rekstri ríkisins í stað þess að auka álögur á atvinnulíf. Stjórnvöld þurfa að horfast í augu við þessa stöðu. Það er ekki hægt að tala um verðmætasköpun, byggðafestu og öfluga ferðaþjónustu á sama tíma og sífellt er bætt á greinina nýjum gjöldum, nýjum sköttum og aukinni óvissu. Nýr meirihluti tók við í borginni nýverið og hafa þau þegar hafist handa við að spara í rekstri borgarinnar svo að um munar. Það er greinilegt að ríkisstjórnin treystir sér ekki til að ráðast á ríkisbáknið með sama hætti, en slíkt aðhald, agi og ábyrgð er það sem við sem stöndum í fyrirtækjarekstri þurfum að sinna alla daga. Skilaboð okkar sem rekum ferðaþjónustufyrirtæki til ríkisstjórnarinnar eru skýr: Hættið að líta á ferðaþjónustuna sem takmarkalausan tekjustofn og botnlausa auðlind. Hættið að vinna gegn verðmætasköpun í greininni með endalausum skattahækkunum, tryggið fyrirsjáanleika í rekstrarumhverfinu og ráðist sjálf í raunverulegt aðhald í ríkisrekstrinum áður en þið leggið enn meiri byrði á þau fyrirtæki sem skapa störfin og útflutningsverðmætin. Höfundur er forstjóri Icelandia. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Ferðaþjónusta Mest lesið Þjóðin sagði nei. En „látum eins og ekkert sé…” Íris Erlingsdóttir Skoðun Þegar góður ásetningur skilur börn eftir Guðjóna Eygló Friðriksdóttir Skoðun Búrkuball í inngildingarviku Þórarinn Hjartarson Skoðun Gagnaver, Verne og Ísrael Halldór Reynisson Skoðun Próf, einkunnir og (PISA) mat á skólakerfi. Hluti 1. Jón Torfi Jónasson Skoðun Ábyrgur hagsmunaseggur eða óábyrgt fórnarlamb? Þórdís Hólm Filipsdóttir Skoðun Bubbi Morthens og endalok alheimsins Kristján Logason Skoðun Ísland sagði nei – en sagði það nei við Evrópu? Valerio Gargiulo Skoðun Á að mismuna lántökum? Jón Guðni Ómarsson Skoðun Að velta eigin sök á aðra Sigurjón Þórðarson Skoðun Skoðun Skoðun Marta Kos verður að virða niðurstöðuna Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar góður ásetningur skilur börn eftir Guðjóna Eygló Friðriksdóttir skrifar Skoðun Gagnaver, Verne og Ísrael Halldór Reynisson skrifar Skoðun Sterkari innviðir fyrir STEM menntun Huld Hafliðadóttir skrifar Skoðun Ísland sagði nei – en sagði það nei við Evrópu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun EES-samningurinn og regluverk atvinnulífsins Ólafur Stephensen skrifar Skoðun Ábyrgur hagsmunaseggur eða óábyrgt fórnarlamb? Þórdís Hólm Filipsdóttir skrifar Skoðun Milljón hugmyndir, hundrað tímamót Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Fjórða valdið? En það ert þú! Þorsteinn J. Vilhjálmsson skrifar Skoðun Að velta eigin sök á aðra Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Próf, einkunnir og (PISA) mat á skólakerfi. Hluti 1. Jón Torfi Jónasson skrifar Skoðun Hvers eiga börnin að gjalda? Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Á að mismuna lántökum? Jón Guðni Ómarsson skrifar Skoðun Þegar öll hafa svörin skiptir hugsunin mestu Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Bubbi Morthens og endalok alheimsins Kristján Logason skrifar Skoðun Þýsklendingar á meðal vor Darri Eyþórsson skrifar Skoðun Þöllin á þorpinu Jakob Tryggvason skrifar Skoðun Þjóðin sagði nei. En „látum eins og ekkert sé…” Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Málshraðasögur Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Búrkuball í inngildingarviku Þórarinn Hjartarson skrifar Skoðun Þjóðaratkvæðgreiðslan: Aðild að Evrópusambandinu hafnað Kristinn H. Gunnarsson skrifar Skoðun Blekking litla samfélagsins Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Farsælt samstarf sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu í 50 ár Páll Björgvin Guðmundsson skrifar Skoðun Bókun 35: Munurinn á stjórnarskrá Noregs og Íslands Júlíus Valsson skrifar Skoðun Kærleikur er pönk Guðný Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Er kostnaðurinn einskis virði? Hrafn Gunnarsson skrifar Skoðun Mikilvægi þess að lifa æskuna af Einar Torfi Einarsson Reynis skrifar Skoðun Hvað ef svarið hefði verið já? Eva Magnúsdóttir skrifar Skoðun Húsnæðisstefnan sem gerði ungt fólk að leiguliðum Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Veist þú í raun hvernig gervigreind virkar? Bjarki Sigurjónsson Thorarensen skrifar Sjá meira
Árið sem nú er hálfnað hefur haldið áfram að skapa óvissu í rekstri fyrirtækja. Stríðsástand í Mið-Austurlöndum hefur hækkað eldsneytisverð og haft áhrif á ferðavilja fólks. Hér heima hefur ólga verið í kringum flugfélag okkar landsmanna, verðbólga er í hæstu hæðum, vextir sliga bæði fólk og fyrirtæki en samt heldur ríkisstjórnin áfram að boða skattahækkanir. Óvissan þrengir að rekstri fyrirtækja Ég er í forsvari fyrir eitt af stærri ferðaþjónustufyrirtækjum landsins og er ábyrgur fyrir rekstri þess gagnvart eigendum og starfsfólki. Mín ábyrgð er að rekstur þess gangi upp og að þjónustan sé til fyrirmyndar. Það ástand sem við búum við um þessar mundir gerir það að verkum að við höldum að okkur höndum í vöruþróun, drögum úr umsvifum í rekstri og hættum þjónustu sem ekki er arðbær. Við höfum þurft að fækka starfsfólki, færa störf úr landi og finna leiðir til að hagræða í rekstri þar sem erfitt hefur verið að hækka verð á þjónustu vegna versnandi samkeppnisstöðu Íslands. Skattahækkanir veikja samkeppnisstöðu Íslands Síðustu misseri hafa stjórnvöld hækkað skatta enn frekar á ferðaþjónustuna með hækkun vörugjalda á bíla, upptöku kílómetragjalds sem hækkar verð á bílaleigubílum, hækkun gistináttaskatts og hækkun skatta á farþega skemmtiferðaskipa. Ferðaþjónustan skilar um 200 milljarða skatttekjum til hins opinbera en það virðist ekki duga til og nú boða stjórnvöld bæði náttúru- og innviðagjald á ferðamenn og hækkun virðisaukaskatts á baðlón. Þó að nú sé hápunktur í ferðaþjónustu og ferðamenn flykkist til landsins þá erum við líka að undirbúa okkur fyrir komandi vetur. Við höfum tilkynnt starfsfólki okkar um lokun á rekstrareiningum úti á landi, dregið verður úr framboði og fólki fækkað. Þetta gerum við vegna óvissu í umhverfinu og reynslu af síðasta vetri þar sem við sáum árstíðarsveiflu aukast á ný. Þrátt fyrir að hafa ítrekað farið yfir þessa stöðu með stjórnvöldum þá virðast þau ekki hafa áhuga á að hlusta nema að litlu leyti. Nýlega tilkynntu stjórnvöld löngu tímabært framlag til markaðssetningar á landinu en því miður er svo unnið beinlínis gegn þeirri mikilvægu vinnu með skattahækkunum, og það þegar ferðaþjónustan er þegar búin að bakka langt inn á eigin vallarhelming. Sýnið aðhald í rekstri ríkisins í stað þess að auka álögur á atvinnulíf. Stjórnvöld þurfa að horfast í augu við þessa stöðu. Það er ekki hægt að tala um verðmætasköpun, byggðafestu og öfluga ferðaþjónustu á sama tíma og sífellt er bætt á greinina nýjum gjöldum, nýjum sköttum og aukinni óvissu. Nýr meirihluti tók við í borginni nýverið og hafa þau þegar hafist handa við að spara í rekstri borgarinnar svo að um munar. Það er greinilegt að ríkisstjórnin treystir sér ekki til að ráðast á ríkisbáknið með sama hætti, en slíkt aðhald, agi og ábyrgð er það sem við sem stöndum í fyrirtækjarekstri þurfum að sinna alla daga. Skilaboð okkar sem rekum ferðaþjónustufyrirtæki til ríkisstjórnarinnar eru skýr: Hættið að líta á ferðaþjónustuna sem takmarkalausan tekjustofn og botnlausa auðlind. Hættið að vinna gegn verðmætasköpun í greininni með endalausum skattahækkunum, tryggið fyrirsjáanleika í rekstrarumhverfinu og ráðist sjálf í raunverulegt aðhald í ríkisrekstrinum áður en þið leggið enn meiri byrði á þau fyrirtæki sem skapa störfin og útflutningsverðmætin. Höfundur er forstjóri Icelandia.
Skoðun Farsælt samstarf sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu í 50 ár Páll Björgvin Guðmundsson skrifar