Sam­vinna auðlindagreina styrkir allra hag

Sjór og vatn eru, og verða áfram, meðal mikilvægustu auðlinda Íslands. Fjölmörg tækifæri felast í því að auka enn frekar verðmæti sem hægt er að skapa á grunni þeirra með veiðum, ræktun, vinnslu og nýsköpun. Samvinna sjávarútvegs og fiskeldis eykur samkeppnishæfni, dreifir áhættu og styrkir íslenskt hagkerfi.

Við Íslendingar höfum áratugum saman skarað fram úr í hefðbundnum sjávarútvegi og byggt upp þekkingu, tækni og vinnslu sem nýtur alþjóðlegrar viðurkenningar. Á síðustu árum hefur fiskeldi, bæði í sjó og á landi, bæst við sem ný og spennandi atvinnugrein. Hún byggist að miklu leyti á sömu undirstöðum, aðgengi að íslenskum auðlindum, tæknilegri færni og sterkum sjávarbyggðum.

Fiskeldi á Íslandi er enn að stíga sín fyrstu skref í samanburði við margar aðrar þjóðir, en nýtur góðs af innviðum, þekkingu og flutningskerfum sem byggst hafa upp í kringum hefðbundinn sjávarútveg. Í auknum mæli má sjá þessar greinar vinna saman og styðja hvor við aðra. Fiskeldisfyrirtæki hafa til dæmis nýtt sér frystigetu og áframvinnslu hjá rótgrónum útgerðarfyrirtækjum á Vestfjörðum. Með því geta þau jafnað afhendingu, brugðist betur við sveiflum á mörkuðum og aukið verðmæti afurða. Samstarfið er mögulegt vegna þess að útgerðarfyrirtæki höfðu bolmagn, áræðni og framtíðarsýn til að byggja upp öfluga vinnslu. Sú fjárfesting þjónar nú fleiri greinum og styrkir heildarumgjörð atvinnulífsins.

Landeldisfyrirtæki á Suðurlandi hafa einnig gegnt mikilvægu hlutverki í uppbyggingu sjókvíaeldis með framleiðslu seiða fyrir eldisfyrirtæki á Vestfjörðum og Austfjörðum. Með því styrkja þau eigin rekstrargrundvöll og sjókvíaeldisfyrirtæki fá aðgang að stærri og sterkari seiðum. Þetta er gott dæmi um gagnkvæman ávinning þar sem fjárfesting, þekking og innviðir nýtast á fleiri en einum stað í atvinnulífinu.

Þótt fiskeldi og sjávarútvegur eigi sér ólíka sögu geta greinarnar nýtt styrkleika hvor annarrar. Hefðbundinn sjávarútvegur býr yfir mikilli þekkingu á mörkuðum, vinnslu og sölu sjávarafurða, nýtur trausts og hefur verið öflugur bandamaður nýsköpunar á Íslandi. Eldisgreinarnar koma með nýja fjárfestingu, nýja markaði og aukna fjölbreytni í útflutningi íslensks sjávarfangs. Saman geta greinarnar stutt enn frekar við íslenskt hagkerfi og styrkt sjávarbyggðir um land allt og efnahagslega hagsæld þjóðarinnar.

Höfundur er sérfræðingur í fiskeldi hjá SFS.