„Þýðir í raun bara enda­lok fyrir ís­lenska út­gefna tón­list“

Þegar íslenski topp fimmtíulistinn á streymisveitunni Spotify er skoðaður blasir við fremur dökk mynd af stöðu íslensku tónlistarsenunnar; af öllum fimmtíu eru aðeins tíu íslensk lög frá þessu ári. Restin er ýmist erlend tónlist eða eldri íslensk lög, sum hver hafa trónað á topplistanum svo árum skiptir.

Gunnar Hrafnsson, formaður Félags íslenskra hljómlistamanna, telur ljóst að lyfta íslenskri tónlist hátt með einhverjum hætti.

„Það er augljóst að það þarf að gera eitthvað ef tónlistin á að lifa, þegar þetta er helsta veitan fyrir tónlistina þarna í gegn, vegna þess að þetta þýðir í raun bara endalok fyrir íslenska útgefna tónlist,“ segir Gunnar.

Markaðshlutdeild Spotify á Íslandi er um 97 prósent, samkvæmt tilkynningu frá menningarmálaráðuneytinu sem birtist í apríl, en jafnframt er hlutfall íslenskrar tónlistar af heildarneyslu tónlistar hér á landi aðeins um 20 prósent.  Gunnar segir að um um 87 prósent allra tekna af tónlist á síðasta ári fari til streymisveitna.

En hverjar eru tekjur af því sem renna svo til tónlistarmannanna sjálfra?

„Þeir fá sorglega lítið. Þetta er örmarkaður og það eru nokkur penní sem koma inn á hvert lag. En það getur talist upp í stórar upphæðir þegar markaðurinn er stór og gífurlegt streymi. En í íslensku samhengi getur þetta aldrei orðið neitt sérstaklega stórt.“

Í apríl fór Logi Einarsson, ráðherra menningarmála, í sérstaka ferð til höfuðstöðva Spotify í Svíþjóð ásamt föruneyti úr tónlistargeiranum. Markmið fundarins var að styrkja stöðu íslenskra tónlistarmanna á streymisveitunni en fram kom í máli Guðrúnar Bjarkar Bjarnadóttur, framkvæmdastjóra STEF, í viðtali á Rás 2 í morgun að viðbrögðin frá Spotify hefðu verið lítil.

Á sama tíma heyja tónlistarmenn baráttu gegn flóði gervigreindartónlistar, en gervigreindin er að miklu leyti þjálfuð á tónlist sem námuð var í leyfisleysi. Hann vonar að boðuð DSM-löggjöf sem sett verði hér á Íslandi á næsta ári tryggi réttindi höfunda gagnvart gervigreindarfyrirtækjum.

„Það hefur orðið stórslys, stórfellt menningarslys, með því að gagnanámun hafi verið gerð, sem sagt öll verk mannanna hafi verið tekin og með þeim búin til gervigreind sem býr til eitthvað meðaltal á því. Augljóst væri að tala um skaðabætur til handa þeim sem tapa mestu.“