JÁ til að sjá eða NEI til að bjarga sjálf­stæðinu?

Sumt skil ég vel en annað illa eða alls ekki. Ég skil til dæmis ágætlega þá bændur sem óttast um afkomu sína ef Íslendingar gerast aðilar að ESB. Sem gömlum sveitastrák þykir mér vænt um landbúnaðinn og meðan ég þarf enn að éta vil ég fá að bragða á íslensku lamakjöti annað slagið. Fari svo að JÁ-hliðin verði ofan á 29. ágúst og samningur náist, verður sá samningur að verða fyllilega viðunandi bæði fyrir bændur og fæðuöryggi landsmanna. Annars segi ég NEI þegar kemur að atkvæðagreiðslu um inngöngu.

En að sjálfsögðu krossa ég við JÁ að þessu sinni. Maður þarf nefnilega að hafa einhvern grundvöll til að taka afstöðu.

Og eitt af því sem ég á erfitt með að skilja er að hálf þjóðin skuli telja sjálfsagt að taka afstöðu án þess sjá nokkurn skapaðan hlut – og um leið svipta hinn helminginn réttinum til að ígrunda staðreyndir málsins þegar þær liggja fyrir. Mér hefur fundist snúið að skilja rökin en tvennt virðist standa upp úr: Annars vegar er fullyrt að allt liggi þegar ljóst fyrir og annaðhvort gleypum við regluverk ESB eins og það leggur sig eða étum það sem úti frýs. Gott og vel. Það kemur þá bara í ljós. Hitt atriðið er svo þessi merkilega hræðsla við að glata fullveldinu og þar með sjálfstæðinu.

Slík fullyrðing felur beinlíni aðra fullyrðingu, sem sé þá að í Evrópusambandinu séu nú 27 ósjálfstæðar og ófullvalda þjóðir. Af einhverjum sökum finnst mér þetta ekki alveg fyllilega sannfærandi.

Hitt er annað mál að þeir Íslendingar eru til sem hafa fyllstu ástæðu til að óttast inngöngu í ESB. Þetta er í flestum tilvikum það fólk sem á mest af peningum og hefur þar af leiðandi ágætlega efni á að reka stífan áróður. Maður getur hins vegar spurt sig hvers vegna svo mikil áhersla er lögð á að koma í veg fyrir samningaviðræður. Hvers vegna ekki að bíða eftir samningnum sjálfum og snúast þá gegn honum af fullri hörku.

Óneitanlega læðist að manni sá grunur að þessir auðjöfrar óttist að samningurinn verði of góður. Þá gæti róðurinn orðið þyngri.

Ég get vel skilið að þeir sem nú „eiga“ fiskinn í sjónum gætu beinlínis þurft að hlaupa beint á klósettið með iðrakveisuna sína ef meirihluti kjósenda samþykkir á endanum aðild að ESB. Þeir gætu ekki lengur flutt hagnað sinn í skattaskjól gegnum sölufyrirtæki eða frá skipum til fiskvinnslu. Fjölmörg önnur fyrirtæki og sölukeðjur starfa nú í fákeppni og þegjandi samráði og hagnast ljómandi vel. Eigendur þeirra óttast fátt meira en samkeppni. Ekkert er eðlilegra.

Þótt framtíðin sé alltaf óljós er fullvíst að þótt viðræður verði samþykktar í þessari þjóðaratkvæðagreiðslu verðum við alveg jafn sjálfstæð og fullvalda þjóð að henni lokinni. Eigum við ekki bara að skoða væntanlega samning í rólegheitum og ákveða svo hvernig við bregðumst við honum. Verði hann samþykktur þarf líka að breyta stjórnaskrá. Slíka breytingu þarf Alþingi að samþykkja tvisvar með þingkosningum á milli. Við fáum að kjósa aftur og aftur áður en ESB-aðild verður að veruleika.

Fullveldið og sjálfstæðið eru sem sagt ekki að fara neitt.

Höfundur er gamalmenni sem vill gjarnan að unga fólkið fái tækifæri til að ákvarða framtíð sína.