Eins og að vera kippt aftur á sjötta ára­tuginn

Kolbeinn Tumi Daðason ritstjóri fréttastofunnar þakkaði áhorfendum kvöldfrétta Sýnar fyrir að hafa kveikt á sjónvarpinu dag hvern í fjörutíu ár í tímanum á mánudag en nú er ríkið aftur orðið eini aðilinn sem er í sjónvarpsfréttaþjónustu á landinu.

Haft gott af samkeppninni

„Ég er alinn upp á sjötta og sjöunda áratugnum, þegar ríkið hafði einokun bæði á ljósvaka- og sjónvarpsmiðlum. Manni fannst manni vera kippt dálítið aftur þangað,“ sagði Logi Einarsson í nýjasta þætti Sprengisands sem stýrt var af Páli Magnússyni.

Það hafi verið tími sem hafi haft sína kosti en hann hafi svo sannarlega haft sína galla líka og meðal annars þann að það var aðeins einn kvöldfréttatími í sjónvarpi.

„Þess vegna er þetta auðvitað afskaplega slæmt.“ 

Þá taldi hann upp að í fyrsta lagi væri því almennt trúað að samkeppni „haldi fólki á tánum“ og hann haldi að sjónvarpsdeild Ríkisútvarpsins hefði haft gott af því að vera ekki ein um það að senda út fréttatíma. Í öðru lagi lifum við á tímum sem einkennast af „alveg brjálæðislegum tæknibreytingum sem eru í stjórnlausum vexti“.

Efni unnið af gervigreind sífellt algengara

Því hafi aldrei verið mikilvægara að hafa aðgengi að góðum, sterkum, áreiðanlegum og ritstýrðum fjölmiðlum sem væru að senda út efni sem væri undirbúið af vönum og þjálfuðum blaðamönnum.

„Við höfum séð þessa tilhneigingu að meira og meira af því sem fólk sækir þegar það leitar að fréttum er frá samfélagsmiðlum og jafnvel gervigreindardrifið,“ sagði hann og ítrekaði að hann hefði áhyggjur af slíkri þróun.

Vissulega sé það þannig að tímarnir breytist og að hefðbundnir fjölmiðlar þurfi líka að vera á tánum og breytast og vinna í takti við tímann.

„Mér fannst gott að heyra forstjóra Sýnar segja þegar hún tilkynnti þessar dapurlegu fréttir að það yrði líka gefið í þegar kæmi að Vísi og Bylgjunni. Það er svona huggun en engu að síður eru þetta mjög slæm tíðindi.“

Beinir styrkir og smærri verkefni

Aðspurður út í aðgerðaáætlun sem hann kynnti síðasta vetur sem lúti að styrkingu einkarekinna fjölmiðla eða umbótum í því rekstrarumhverfi sagði Logi grunnhugmyndina hafa verið að „skilgreina íslenskt fjölmiðlaumhverfi upp á nýtt vegna þessarar utanaðkomandi samkeppni“.

Það sé mikið magn auglýsingatekna að hverfa til útlanda og einnig sé efni miðlað á annan hátt en áður.

„Við byggjum auðvitað á þeirri aðgerð sem ráðist var í í Covid hjá þáverandi ríkisstjórn, að fara að veita beina styrki til frjálsu fjölmiðlanna,“ sagði Logi og bætti við „það var hins vegar til eins, tveggja ára í senn.“

Í fyrsta lagi sé verið að tryggja það til fimm ára til þess að mæta þeim ófyrirsjáanleika sem fjölmiðlarnir hafi talað um. Þau séu að bæta 60 til 70 prósentum við þá upphæð og stækka þann pott.

„Við erum að kynna nýjan 250-300 milljóna pott sem að geta sótt þeir aðilar sem geta fallið undir einhvers konar almannaþjónustu, þ.e.a.s. þeir uppfylla tiltekin skilyrði um fjölda á ritstjórn, geta miðlað fréttum af öllu tagi alla daga ársins.“

Viðhorfsbreyting nauðsynleg

Þeir miðlar séu þá viðbúnir öllum stundum svo að hægt sé að fjalla um atburði svo sem eldgos eða jarðhræringar.

„Við erum að kynna líka ýmis lítil verkefni sem skipta þó máli, talsetningar og textunarsjóði. Við erum með Nýsköpunar- og þróunarsjóð fyrir fjölmiðla sem að er bæði hugsaður til þess að fjölmiðlar geti tileinkað sér nýja tækni, til þess að nýir fjölmiðlar geti risið og svo kannski einstakir verkefnastyrkir,“ sagði Logi.

Kolbeinn Tumi Daðason, ritstjóri fréttastofu Sýnar, var með skilaboð til áhorfenda og þjóðarinnar í síðasta fréttatímanum sem má sjá hér að ofan.

Einnig sé unnið að því að efla blaðamannastéttina og þau ætli sér að styðja blaðamannanám og vinna með Blaðamannasambandi Íslands að því að auka vitundarvakningu.

„Af því að það er annað vandamál sem við megum ekki gera lítið úr og það er þessi skortur á vilja íslenskra notenda til þess að greiða áskriftir og þar er stór munur á okkur og Norðurlöndunum,“ sagði hann.

„Ég fer daglega á morgnana inn á Vísi og mbl.is. Þar fæ ég bara allt frítt, það bara liggur fyrir fótum mér. Ef ég fer í sambærilega miðla í Noregi, hvort sem það er Aftenposten, Dagblaðið eða VG, ég meina, þá kemst ég bara svona rétt að gáttinni og síðan þarf ég að fara að greiða einhverja hundraðkalla sko á mánuði til þess að komast í ítarefnið.“

Hann segir nauðsynlegt að það verði viðhorfsbreyting hérlendis svo að þróunin geti tekið breytingu til hins betra. Fjölmiðlaumfjöllun sé vara en ekki í þeim skilningi að menn eigi að gera allt sem þeir geta til að selja.

„Ég meina, traust er auðvitað það dýrmætasta sem fjölmiðill hefur.“

Vísir er í eigu Sýnar.