Vilja þing­kosningar og staðgöngumæður

Stjórnmálaályktun milliþings Sambands ungra sjálfstæðismanna á Eskifirði

September 2026

Í þjóðaratkvæðagreiðslunni um ESB hafnaði meirihluti Íslendinga óvissuferð ríkisstjórnar Kristrúnar Frostadóttur til Brussel. Að þeirri niðurstöðu fenginni blasir við það verkefni að takast af ábyrgð við stöðuna í efnahagsmálum. Ríkisstjórnin virðist hins vegar ekki hafa vilja til þess og hafa allar aðgerðir hennar hingað til aðeins aukið verðbólgu og þar með kallað fram vaxtahækkanir.

Ríkisstjórnarflokkarnir guldu afhroð í sveitarstjórnarkosningunum í vor. Í kjölfarið klauf ríkisstjórnin þjóðina í herðar niður í ESB-málinu og nú boðar hún umfangsmestu skattahækkanir á Íslandi síðan Jóhönnustjórnin var og hét.

Margumtöluð sleggja forsætisráðherra hefur afhjúpað hversu innihaldslaus verkfærakista ríkisstjórnarinnar er. Sleggjunni hefur verið beitt á ungt fólk, heimilin og atvinnulífið, en hvorki á vexti né verðbólgu. Erindi ríkisstjórnar Kristrúnar Frostadóttur er að þrotum komið.

SUS skorar því á ríkisstjórnina að blása til þingkosninga og gefa landsmönnum kost á að fela nýju fólki það verkefni að endurreisa traust á stjórn efnahagsmála og ná niður vöxtum og verðbólgu.

SUS telur einsýnt að í næstu þingkosningum eigi Sjálfstæðisflokkurinn að leggja höfuðáherslu á að létta byrðar heimilanna með því að vinda ofan af skattahækkunum sitjandi ríkisstjórnar, taka útlendingamálin föstum tökum og ráðast að rót vandans á húsnæðismarkaði: gjaldheimtu, regluverki og opinberum hindrunum sem standa í vegi fyrir auknu framboði húsnæðis.

Samband ungra sjálfstæðismanna vill frjálst samfélag þar sem einstaklingurinn ræður för, ekki ríkisvaldið. Við trúum því að framtíð Íslands byggist á frelsi, ábyrgð og frumkvæði einstaklingsins, ekki miðstýringu og sívaxandi ríkisumsvifum.

„Fullveldinu megum við aldrei afsala okkur. Við eigum að skila landinu betra en við tókum við því.“

- Bjarni Benediktsson eldri.

Efnahagsmál

●Forsenda lægri vaxta og stöðugs verðlags er ábyrg stjórn ríkisfjármála. Ríkið þarf að draga úr útgjöldum, stöðva hallarekstur og hætta að ýta undir verðbólgu með aukinni skattheimtu, gjaldahækkunum og sívaxandi ríkisumsvifum.

●Ná þarf fram hallalausum fjárlögum án skattahækkana. Mikilvægt er að lækka skuldir ríkissjóðs og hefja stórfellda sölu ríkiseigna. Ríkið á ekki að standa í atvinnurekstri eða samkeppni við einkaaðila þegar markaðurinn getur sinnt verkefnunum.

●Opinberi vinnumarkaðurinn má ekki leiða launaþróun eða njóta óeðlilegrar sérstöðu gagnvart almennum vinnumarkaði. Afnema þarf umframvernd opinberra starfsmanna.

●Skattar eiga að vera lægri, einfaldari og fyrirsjáanlegri. Vinda þarf ofan af skattahækkunum ríkisstjórnarinnar, lækka þarf fjármagnstekjuskatt niður í 10% og fækka þarf tekjuskattsþrepum í eitt skattþrep sem yrði 30%. Afnema skal tryggingagjald, vörugjöld á bifreiðar og eignaskatta á borð við fasteigna- og erfðafjárskatt.

●SUS telur að breyta eigi innheimtu skatta þannig að skattgreiðendur fái sundurliðaða innheimtukröfu. Þannig verði skattbyrðin sýnilegri og vitund almennings um umfang skattheimtu aukin.

●Sérstakir skattar á einstakar atvinnugreinar eiga ekki rétt á sér. Slík skattheimta dregur úr fjárfestingu, veikir samkeppnishæfni Íslands og hamlar verðmætasköpun, ekki síst í greinum sem keppa á alþjóðlegum mörkuðum.

●Draga þarf verulega úr regluverki og ríkisafskiptum í atvinnulífinu, einfalda stjórnsýslu, fækka stofnunum og láta af blýhúðun EES-reglna þar sem Ísland hefur svigrúm til þess.

●Einkaframtak, samkeppni og frelsi einstaklinga eiga að vera leiðarljós atvinnustefnunnar. Ríkið á hvorki að velja sigurvegara í nýsköpun né halda úti starfsemi sem einkaaðilar geta sinnt betur.

●Auka þurfi hvata til barneigna með fjárhagslegum stuðningi, meðal annars með skattaívilnunum og stuðningur sé tryggður við barnafjölskyldur með einföldum, gagnsæjum og skilvirkum hætti.

●Markmið efnahagsstefnunnar á að vera einfalt: minna ríki, lægri skattar, stöðugri ríkisfjármál og meira svigrúm fyrir einstaklinga og fyrirtæki til að skapa verðmæti.

Húsnæðis- og skipulagsmál

●Húsnæðisverð er hátt og núverandi reglur um lánveitingar, uppbyggingu og lóðaframboð gera fólki erfiðara fyrir að eignast eigið heimili. Skynsamleg leið út úr vandanum felst í því að endurskoða skipulagslög á Alþingi og færa hluta af valdsviði þeirra til sveitarfélaganna, fella niður svæðisskipulag höfuðborgarsvæðisins sem skerðir ákvörðunarvald sveitarfélaga og að treysta einkaaðilum til að byggja í samræmi við þarfir og eftirspurn markaðarins.

●Einfalda þarf byggingarreglugerð til muna til að auðvelda uppbyggingu húsnæðis, bæði fyrir fyrirtæki og einstaklinga.

●Brjóta þarf nýtt land í takt við eftirspurn og auka byggingarfrelsi til að tryggja lægra verð.

●Sveitarfélög sem innheimta innviða- og byggingarréttargjöld eiga að fylgja fordæmi Reykjanesbæjar og fella niður innviða- og byggingarréttargjöld.

●Stimpilgjöld á íbúðakaup eiga að vera afnumin.

●Endurvekja skal 100% endurgreiðslu virðisaukaskatts af keyptri vinnu við byggingu og viðhald íbúðarhúsnæðis.

●Fækka þarf fasteignum í eigu hins opinbera.

●Afnema ætti hömlur á skammtímaleigu.

●SUS leggst alfarið gegn öllum hugmyndum um leiguþök eða bremsur, og banni á vísitölutengingu leigusamninga. Slíkar aðgerðir draga aðeins úr framboði á fasteigna- og leigumarkaði.

Frelsismál

●Lögleiða ætti hnefaleika í atvinnuskyni á Íslandi.

●Leggja ætti niður Ríkisútvarpið enda á ríkið ekki að standa í fjölmiðlarekstri eða keppa við frjálsa fjölmiðla. Samhliða ætti að hætta ríkisstyrkjum til einkarekinna fjölmiðla og leggja niður Fjölmiðlanefnd.

●SUS skorar á Alþingi að leyfa staðgöngumæðrun á Íslandi.

●Ríkið á ekki að standa í smásölu áfengis. Einkaaðilar eiga alfarið að sjá um sölu þess í frjálsri samkeppni.

●Afnema ætti hömlur á sölu lausasölulyfja.

●Endurskoða þarf hatursorðræðulöggjöf þannig að skýrt sé að skoðanir, hversu óvinsælar eða ögrandi sem þær kunna að vera, séu ekki refsiverðar. Hvatning til ofbeldis er þar undanskilin.

●Stjórnvöld eiga að virða friðhelgi einkalífs og stafræn samskipti eiga að njóta sömu verndar og önnur einkasamskipti. SUS telur vert að gjalda varhug við þeirri þróun sem við sjáum í Evrópu þar sem reynt er að auka almennt eftirlit með stafrænum samskiptum borgaranna. SUS leggst sérstaklega gegn svonefndum „Chat Control“-hugmyndum innan Evrópusambandsins. Baráttan gegn glæpum réttlætir ekki að friðhelgi alls almennings sé fórnað eða komið verði á víðtæku eftirliti með einkasamskiptum fólks.

●Draga ætti úr umsvifum Samkeppniseftirlitsins og Persónuverndar.

●SUS fagnar því að baráttumál sambandsins um að samkynhneigðir karlar fái að gefa blóð hafi náð fram að ganga.

●SUS leggst alfarið gegn áformum stjórnvalda um að banna sjálfbærar hvalveiðar á Íslandi.Virða þarf atvinnufrelsi hér á landi, sem tryggt er í stjórnarskrá.

●Gera ætti veðmálastarfsemi löglega á Íslandi með upptöku starfsleyfa í stað sérleyfa. Tugi milljarða króna streyma úr landi á ári hverju þar sem veðmálasíðum er óheimilt að vera með starfsleyfi á Íslandi.

●Endurskoða þarf nýju sóttvarnarlögin og ganga í skugga um að ráðherra hafi ekki of víðtækar heimildir til reglusetningar án frekari aðkomu þingsins, svosem um útgöngubann og bólusetningar.

Útlendingamál

●SUS fagnar þeim einstaklingum sem hingað koma til að verða virkir þátttakendur í samfélaginu, tileinka sér tungumálið og vinna hörðum höndum.

●SUS telur að afgreiðslu nýrra umsókna um alþjóðlega vernd eigi að setja í tímabundna bið á meðan farið er yfir forsendur og framkvæmd kerfisins.

●Bæta þarf aðlögun þeirra sem þegar hafa fengið vernd. Íslendingar ættu að taka upp samfélagsfræðipróf fyrir þá sem sækja um íslenskan ríkisborgararétt eins og gert er í Þýskalandi.

●Þeir sem flytja hingað til lands eiga að aðlagast íslensku samfélagi, en ekki öfugt. Herða þyrfti skilyrði til þess að öðlast íslenskan ríkisborgararétt, til að mynda með auknum kröfum til íslenskukunnáttu.

●Gera þarf heildarúrbætur á bótakerfum Íslands til að koma í veg fyrir að erlendir ríkisborgarar geti öðlast réttindi í þeim án nægilegra tengsla við landið. Velferðarkerfið er sameiginlegt öryggisnet íslensks samfélags og á fyrst og fremst að standa vörð um þá sem hér hafa byggt upp varanleg tengsl, tekið þátt í samfélaginu og lagt sitt af mörkum.

●Leggja þarf niður það fyrirkomulag að Alþingi veiti ríkisborgararétt með lögum árlega. Núverandi kerfi, þar sem sumir þurfa að fara stjórnsýsluleiðina en aðrir ekki, gerir það að verkum að þeir sem sækjast eftir ríkisborgararétti sitja ekki við sama borð.

●Samband ungra sjálfstæðismanna telur að kosningarréttur á Íslandi eigi að fylgja íslenskum ríkisborgararétti. Breyta skal kosningalögum þannig að eingöngu íslenskir ríkisborgarar hafi kosningarrétt í sveitarstjórnarkosningum, líkt og þegar gildir um alþingiskosningar, forsetakjör og þjóðaratkvæðagreiðslur.