Vilhjálmur segir Reyni engin efni hafa á því að vera hörundsár

„Hvað heldurðu að séu margir, sem eru búnir að gráta úr sér augun yfir lygunum í þeim?“

Þetta er meðal þeirra ummæla sem tekist var á um fyrir dómi í morgun.

Mál Reynis Traustasonar blaðamanns á hendur Arnþrúði Karlsdóttur útvarpsstjóra var flutt fyrir héraðsdómi Reykjavíkur nú í morgun. Málið er athyglisvert ekki síst vegna þess að um er að ræða einhverja þekktustu fjölmiðlamenn Íslands undanfarinna ára. Og mega þau bæði, sem og lögmenn þeirra, Gunnar Ingi Jóhannsson fyrir Reyni og Vilhjálmur H. Vilhjálmsson fyrir Arnþrúði, heita afar sjóuð í málum sem snúa að ærumeiðingum; bæði í sókn sem og vörn.

„Sjáðu bara eins og […] stjórnarformann Stundarinnar, Reyni Traustason. Hvað heldurðu að hann hafi mörg mannslíf og fjölskylduhamingju á á samviskunni? Bæði frá því sem ritstjóri DV og ritstjóri Stundarinnar og þá stjórnarformaður Stundarinnar.

Hvað heldurðu að hann hafi mörg mannslíf á á á samviskunni þar sem hann hefur lagt heilu fjölskyldurnar og fólk í rúst út af athugasemdakerfum sem hann lét með lygafréttum sem að eru framleiddar?“

Og svo:

„Hvað heldurðu að séu margir, sem eru búnir að gráta úr sér augun yfir lygunum í þeim?“

Reynir fyrir aðkasti vegna ummælanna

Þetta eru þau ummæli Arnþrúðar Karlsdóttur útvarpsstjóra sem Reynir Traustason blaðamaður fer fram á að verði dæmd dauð og ómerk. Hann fer að auki fram á miskabætur sem nema 1,5 milljón króna. Téð ummæli lét Arnþrúður falla í símatíma á Útvarpi Sögu 5. desember 2018.

„Fjöldi fólks hlustaði á útvarpsþáttinn og heyrði ummælin. Var athygli stefnda vakin á ummælunum af fjölda fólks sem þau heyrði og hafði hneykslast á þeim. Ummælin vógu gróflega að æru stefnda og starfsheiðri hans sem blaðamanns og ritstjóra,“ segir í stefnu.

Þar kemur jafnframt fram að stefnandi hafi orðið fyrir ónæði og aðkasti vegna hinna ósönnu og sérlega ósmekklegu ummæla.

Vísir ræddi við Reyni í gær um málið en þar segir hann óþolandi að sitja undir öðrum eins atvinnurógi; Reynir vill ekki una því að vera kallaður morðingi og raðfréttafalsari. Og skal ef til vill engan undra.

Deilt um hvort Reynir sé góður fyrir sinn hatt

„Stefnandi hefur starfað sem blaðamaður og ritstjóri í áratugi við góðan orðstír. Allan sinn blaðamanna- og ritstjórnarferli hefur stefndi lagt sig fram í starfi um góða blaðamennskuhætti. Hann hefur hlotið verðlaun blaðamanna fyrir störf sín og oft verið tilnefndur til slíkra verðlauna. Ummæli stefndu fengu mjög á stefnanda og voru til þess fallin að vega gróflega að starfsheiðri hans og persónu og skaða orðstír hans,“ segir í stefnu.

Vilhjálmur lögmaður Arnþrúðar telur þessa mannlýsingu ónákvæma en vörn hans snýst um að um gildisdóm sé að ræða sem settur er fram í spurnarformi. Í greinargerð hans leyfir hann sér að efast um að Reynir sé eins góður fyrir sinn hatt og stefnan gefur til kynna. Hann heldur því fram að Arnþrúður hafi sett fram sína eigin faglegu skoðun sem blaðamanns á vinnubrögðum Reynis sem blaðamanns og þeirra fjölmiðla, DV og Stundarinnar, sem Reynir hefur komið að. Frjáls og gagnrýnin vinnubrögð sé bráðnauðsynleg á Íslandi.

Reynir beiti kælingaráhrifum á Arnþrúði

„Að mati stefndu hefur mikið skort á gagnrýna umræðu um störf og vinnubrögð fjölmiðla og blaðamanna enda er um að ræða örsmátt samfélag þar sem menn í stétt blaðamanna tengjast í allar áttir. Við slíkar aðstæður er óhjákvæmilegt að menn veigri sér við að gagnrýna verk kollega, kunningja, vina, fyrrum samstarfsfélaga,“ segir Vilhjálmur.

Hann heldur því fram að til lengri tíma litið sé mikilvægt að þegar slík gagnrýni er sett fram og hún njóti fullrar verndar tjáningarfrelsisákvæðis stjórnarsrkár. og MSE. „Þá er ekki síður mikilvægt að óvinsælar og umdeildar skoðanir sæti ekki þöggun. Málsókn eins og sú sem stefnandi stendur fyrir er til þess fallin að hafa „kælingaráhrif” (e. chilling effect) og skaða tjáningarfrelsi hér á landi til lengri tíma.“

Þá víkur Vilhjálmur að persónu Reynis sérstaklega. Hann sé bæði opinber persóna og þjóðþekktur og hefur margoft í störfum sínum sem blaðamaður, ritstjóri og útgefandi „kveðið fast að orði og verið óbilgjarn í skrifum sínum um menn og málefni og hefur stefnandi oft á tíðum farið langt yfir strikið í þeim efnum svo eftir hefur verið tekið.“

Reynir sagður eiga litla æru að verja

Vilhjálmur víkur sérstaklega að bókardómi sem Friðrik Þór Guðmundsson ritaði um bók sem Reynir gaf út um feril sinn.

„DV hefur lengi verið djarfasti fjölmiðll landsins í efnisvali og efnistökum. Þetta er fjölmiðlinn sem oftast hefur verið kærður í meiðyrðamálum og til siðanefndar BÍ.

Það er einkennilegt að maður með slíka fortíð skuli vera svona hörundsár loksins þegar einhver hvessir sig við hann.“

Vilhjálmur telur, fyrir hönd Arnþrúðar, að enginn frekari skaði hafi orðið á mannorði stefnanda „umfram það sem stefnandi hefur sjálfur valdið með hegðun sinni og framgöngu gagnvart samborgunum sínum oft í þeim tilgangi að bera úr býtum fjárhagslegan ávinning í formi aukinnar sölu á auglýsingum í þeim fjölmiðlum sem stefnandi hefur átt eða ritstýrt.“

Meint hefndargirni Reynis

Vilhjálmur vildi í sínum málflutningi meina að Reynir og þeir fjölmiðlar sem hann hefur komið nærri gengið langt í því að ganga nærri fólki og fjölskyldum þeirra með umfjöllun sinni enda hefur stefnanda og þeim fjölmiðlum sem hann hefur komið að ótal sinnum verið stefnt fyrir dóm vegna meintra ærumeiðinga og brota á friðhelgi einkalífs fólks.

„Það hefur jafnframt borið á því að stefnandi hafi látið persónulegar skoðanir sínar á mönnum og málefnum hafa áhrif á hvernig hann nálgast starf sitt sem blaðamaður og ritstjóri og hefur stefnandi ítrekað látið þá sem honum mislíkar við finna fyrir því í þeim fjölmiðlum sem hann hefur komið að.

Stefnda hefur ekki farið varhluta af því frekar en aðrir og því er um sýknu stefndu einnig vísað til sjónarmiða um orðhefnd.

Í því sambandi er rétt að halda til haga að árið 2017 var rekstrarfélag fjölmiðls stefnanda Stundarinnar dæmt til að greiða Útvarpi Sögu skaðabætur vegna ólögmætrar notkunar á myndefni í eigu Útvarps Sögu, en myndefnið sem um ræðir var af stefndu.“

Flekklaus og tilkomumikill ferill Arnþrúðar

Öðru máli gegnir um Arnþrúði, ef marka má lögmann hennar en feril Arnþrúðar rekur Vilhjálmur með eftirfarandi orðum:

„Stefnda hefur starfað sem blaða- og fréttamaður undanfarin 35 ár að frátöldum 4 árum 1995-1999 þá er stefnda var varaþingmaður og tók sæti á Alþingi.

Á löngum ferli í fjölmiðlum hefur stefnda meðal annars verið sjónvarpsfréttamaður hjá RÚV og NRK í Noregi. Stefnda var fréttastjóri Bylgjunnar ásamt því að annast þáttastjórnum á upphafstíma þess fjölmiðils. Þá var stefnda þáttastjórnandi við stofnun og upphaf Rásar 2 hjá RUV.

Stefnda er stofnandi og eigandi Útvarpi Sögu (2003) og er útvarpsstjóri stöðvarinnar og hefur verið síðast liðin 16 ár. Stefnda starfar jafnframt við þáttastjórnun stöðvarinnar ásamt því að annast daglegan rekstur. Á sínum langa ferli í blaðamennsku hefur stefnda aldrei verið kvartað yfir stefndu til Siðanefndar B.Í., hvað þá heldur að henni hafi verið stefnt vegna friðarbrota eða ærumeiðinga.“