Miklu­brautar­stokkur og ný­byggingar við götuna. Hvað finnst þér?

Reykjavíkurborg kallar nú eftir viðbrögðum og athugasemdum við stór skipulagsverkefni sem eru í gangi í borginni. Samráð skiptir okkur miklu máli og við erum sífellt að leita leiða til að fá fram sjónarmið sem flestra. Við viljum mæta þörfum íbúa, í því felst meðal annars að sjá fyrir framtíðarþarfir og hvernig þær verða leystar.

Eitt stærsta verkefni borgarinnar er möguleg útfærsla á stokki fyrir umferð undir Miklubraut og hvernig byggð geti risið við þessa meginæð umferðar í Reykjavík.

Að setja Miklubraut í veggstokk mun bæta lífsgæði íbúa í hverfum næst þessari umferðarþyngstu götu landsins og greiða för þeirra sem aka í gegnum þau. Í samráðsvinnu með íbúum á svæðinu við undirbúning hverfisskipulags Reykjavíkur hafa skoðanir þeirra komið sterkt fram. Íbúar vilja vegstokk. Stokkur mun draga úr slysahættu, loft- og hljóðmengun og gera borgarumhverfið ofanjarðar betra. Á yfirborðinu verður til rými fyrir rólega umferð og almenningssamgöngur á sama tíma og gegnumaksturinn streymir áfram í neðanjarðar. Saman mun þetta minnka umferðartafir.

Fordæmi frá Þrándheimi og Ósló

Hugmyndir um að setja Miklubraut í stokk eru áratuga gamlar og margreifaðar. Meðal annars var gerð grein fyrir þeim í aðalskipulagi Reykjavíkur 1996–2016, í samvinnuhópi borgarinnar og Vegagerðarinnar frá 2008 og í gildandi aðalskipulagi. Sú alvara sem nú birtist meðal annars í samgöngusáttmála er þó fyrst og fremst tilkomin vegna samráðs við íbúa í hverfum næst þessari miklu umferðargötu.

Miklabraut í stokk ásamt tilheyrandi framkvæmdum á yfirborðinu er mikil og flókin aðgerð. En verkefnið er á engan hátt óyfirstíganlegt og fordæmi eru vel þekkt. Má til dæmis nefna nýlegar ganga- og stokkaframkvæmdir í Þrándheimi, en borgin er af svipaðri stærð og Reykjavík. Þar var fyrir nokkrum árum opnuð röð af veggöngumum 5,3 kílómetra löngtil að létta á bílaumferð í gegnum miðborgina. Annað nærtækt dæmi er frá Ósló, sem ég þekki vel til. Þar hófust umfangsmiklar gangaframkvæmdir um 1985 vegna þess að miðborgin var afar þjökuð af loftmengun frá útblæstri bíla. Í dag er miðborg Óslóar bæði falleg og vistvæn með mun minni bílaumferð á yfirborðinu en fyrir daga vegganganna. Þar eru fótgangandi, hjólandi og almenningssamgöngur í forgangi og mannlíf blómstar.

Dregur úr umferðartöfum

Enginn efi er í mínum huga um að þegar framkvæmdum við Miklubraut verður lokið munu lífsgæði og tilvera þúsunda íbúa batna.

Í borgarhluta 3 og 5 búa í dag um 27 þúsund íbúar í um ellefu þúsund íbúðum. Umhverfis Miklubrautina eru stór uppbyggingarsvæði eins og Hlíðarendi, Kringlan og Skeifan auk vannýttra veghelgunarsvæða meðfram götunni. Á þessum svæðum geta bæst við allt að sex þúsund nýjar íbúðir fyrir um sextán þúsund íbúa ef reiknað er með 2,5 íbúum á íbúð, auk fjölda atvinnurýma.

Fyrsti áfangi stokksins

Fyrsti áfangi Miklubrautarstokks mun ná frá gatnamótum Miklubrautar og Snorrabrautar og að Rauðarárstíg. Í fyrra stóð Reykjavíkurborg fyrir hugmyndaleit um hvernig hægt er að útfæra uppbyggingu á og við þennan hluta stokksins. Fimm þverfaglegir hópar skiluðu tillögum, sem hægt er að skoða hér.

Tillögurnar sýna ásýnd og uppbyggingarmöguleika nýrrar byggðar íbúða- og atvinnuhúsnæðis ofan á stokknum og í næsta nágrenni hans, og hvernig byggðin ásamt kjarnastöð Borgarlínu tengist nærliggjandi hverfum og umhverfi.

Þetta eru hugmyndir sem Reykjavíkurborg hefur heimild til að vinna með áfram, breyta þeim og/eða fela öðrum útfærslu þeirra. Saman mynda þær nokkurs konar hugmyndabanki til að þróa áfram þetta mikla verkefni. Borgin kallar nú eftir skoðunum íbúa á þessum tillögum en þægilegt er að skoða þær og senda inn athugasemdir á kynningarsíðu verkefnisins.

Gatnamót Háaleitisbrautar og Miklubrautar

Einnig stendur nú yfir netsamráð til að kanna viðhorfi íbúa til hugmynda um mögulega útfærslu á byggð við gatnamót Miklubrautar og Háaleitisbrautar. Varpað er fram hugmyndum um að reisa nýbyggingar þétt upp við götuna sem yrði nokkurs konar borgarbreiðstræti með blöndu af bílaumferð, almenningssamgöngum og gangandi og hjólandi vegfarendum í vel hönnuðu umhverfi með gróðri.

Fyrirmyndin að þessum hugmyndum er sótt til verkefna í öðrum löndum. Í Helsinki er til dæmis verið að þróa byggð á veghelgunarsvæðum stofnbrauta.

Í nýju byggingunum við Miklubraut væri hægt að koma fyrir íbúða- og atvinnuhúsnæði í bland en nútíma byggingartækni býður uppá afbragðs hljóðvarnir eins og hæfir staðsetningunni. Þessi nýju hús myndu bæði bæta hljóðvist eldri byggðar, með því að skerma af umferðarniðinn frá Miklubraut, og mynda skjólsæla og sólríka inngarða í skjóli fyrir norðanáttinni. Hér er hægt að skoða þessar hugmyndir og taka þátt í könnun um þær.

Höfundur er deildarstjóri Hverfisskipulag Reykjavíkur/ Ph.D. arkitekt, Umhverfis- og skipulagssvið Reykjavíkur.