Sendir herforingjastjórn Níger tóninn

Herforingjarnir handsömuðu nýverið Mohamed Bazoum, forseta Níger, og hefur honum verið haldið ásamt fjölskyldu sinni í forsetahöll landsins. Herforingjarnir hafa hótað því að taka Bazoum af lífi en þeir saka hann um landráð.

Utanríkisráðuneyti Frakklands tilkynnti á föstudaginn að herforingjastjórnin hafði gefið sendiherra Frakklands, Sylvain Itte, 48 klukkustundir til að yfirgefa landið. Það sögðu þeir vegna þess að Itte hefði neitað að hitta nýja stjórnendur landsins og að yfirvöld Frakklands væru að vinna gegn hagsmunum landsins.

Sá frestur er runninn út og Macron staðfesti svo á fundi í París í dag að Itte yrði áfram í Níger. Forsetinn ítrekaði að Frakkland styddi Bazoum, sem væri lýðræðislega kjörinn leiðtogi landsins og hrósaði honum fyrir hugrekki varðandi það að segja ekki af sér, samkvæmt frétt France24.

Macron sagði stefnu Frakklands skýra og að valdaræningjarnir yrðu ekki viðurkenndir leiðtogar ríkisins. Hann sagði það þvælu að Frakkar væru óvinir Níger, eins og valdaræningjarnir hafa haldið fram.

„Vandamál Nígermanna í dag er að valdaræningjarnir eru að setja almenning í hættu því þeir hafa hætt baráttu þeirra gegn hryðjuverkahópum,“ sagði Macron. Hann sagði einnig að herforingjarnir væru að hætta við efnahagsstefnu sem hefði reynst landinu vel og væru að missa aðgang að alþjóðlegri aðstoð sem myndi hjálpa þjóðinni að komast upp úr fátækt.

Bazoum var kjörinn forseti árið 2021, í fyrstu friðsömu valdaskiptum Níger frá því landið hlaut sjálfstæði.

Um 1.500 franskir hermenn eru í Níger þar sem þeir hafa verið að berjast gegn hryðjuverkahópum á Sahel-svæðinu svokallaða. Það er þurrt svæði suður af Sahara-eyðimörkinni og nær yfir þvera Afríku. Al-Qaeda, ISIS og fleiri hryðjuverkahópar hafa verið virkir á þessu svæði um árabil.

Sjá einnig: Vígamenn mala gull í Afríku

Franskir hermenn hafa þurft að yfirgefa bæði Búrkína Fasó og Malí á undanförnum árum, eftir valdaránin þar, en hafa áfram haldið til í Níger. Bandaríkjamenn eru einnig í Níger og hafa stýrt drónaárásum gegn hryðjuverkamönnum þaðan, auk þess sem þeir hafa verið að þjálfa hermenn Níger.

Í bæði Búrkína Fasó og Malí sögðust herforingjar hafa tekið völdin vegna þess að þeir gætu barist betur gegn vígahópum á svæðinu. Ofbeldið hefur þá aukist í þeim löndum og árásum hryðjuverkamanna fjölgað.

Í nýlegri grein New York Times segir að tugir þúsunda hafi fallið í þessum átökum í ríkjunum þremur á síðustu tíu árum og 3,3 milljónir hafi þurft að flýja heimili sín. Á síðasta ári fjölgaði dauðsföllum verulega í Malí og í Búrkína Fasó.

Í Malí dóu fimm þúsund manns í átökum við hryðjuverkamenn og í árásum þeirra, sem er tvöfalt meira en ári áður. Í Búrkína Fasó fjölgaði dauðsföllum um áttatíu prósent milli ára og voru þau um fjögur þúsund í fyrra.

Í Níger hefur myndin þó verið önnur. Á fyrstu sex mánuðum þessa árs dóu færri en höfðu gert á sambærilegu tímabili frá 2018. Ráðamenn í Bandaríkjunum hafa hrósað Bazoum fyrir það að vel hafi gangið þar í landi að berjast geng hryðjuverkamönnum.

Ouhoumoudou Mahamadou, forsætisráðherra Níger fyrir valdaránið, segir að ríkið hafi skýlt nágrönnum sínum við vesturströnd Afríku frá þessum hryðjuverkahópum. Það muni ekki halda áfram.

Leiðtogar annarra Afríkuríkja, innan Efnahagsbandalags Vestur-Afríkuríkja, hafa fordæmt valdaránið í Níger, lokað landamærum þeirra að ríkinu og sagt að hernaðaríhlutun komi til greina. Þar er helst um að ræða Nígeríu, Fílabeinsströndina og Benín.

Herforingjastjórnir sem hafa tekið völd í Búrkína Fasó og Malí hafa hótað því að koma hernum í Níger til aðstoðar, geri Nígería og aðrir innrás.