Vil­hjálmur kallar eftir tafar­lausri vaxtalækkun

Verðbólga síðustu tólf mánuði mælist nú 5,8 prósent og hefur minnkað um 0,4 prósentustig frá síðasta mánuði og hefur ekki verið minni frá því í janúar 2022. Vísitala neysluverðs hækkar þó milli mánaða um 0,48 prósent aðallega vegna áhrifa af hækkunum á verði flugfargjalda um átta prósent og gistingar um sautján prósent milli mánaða.

Vilhjálmur Birgisson formaður Starfsgreinasambandsins segir þessar hækkanir að öllum líkindum árstíðabundnar. Hjöðnun verðbólgunnar sýni að markmið kjarasamninganna væru að raungerast.

„Núna, enn og aftur, er boltinn hjá Seðlabankanum;  að koma og skila helst veglegri vaxtalækkun þegar næsti vaxtaákvörðunardagur hjá þeim verður hinn 21. ágúst.“ segir Vilhjálmur.

Seðlabankanum væri aftur á móti í lófa lagið að bíða ekki svo lengi og boða til aukafundar til að lækka vextina. Enda væru raunvextir, eða bilið milli verðbólgunnar nú og meginvaxta Seðlabankans, komnir í 3,45 prósent. Það væri langt yfir meðaltali raunvaxta á þessari öld.

„Þannig að það er svigrúm hjá Seðlabankanum til að lækka vexti verulega,“ segir formaður Starfsgreinasambandsins. Hann bendir líka á að opinber stéttarfélög hefðu nú vel flest samið á sömu nótum og almenni markaðurinn, þannig að ekki væri við verkalýðshreyfinguna að sakast.

Frost á byggingarmarkaði

Meginvextir Seðlabankans hafa verið óbreyttir í 9,25 prósentum frá því í ágúst í fyrra. Boði Seðlabankinn ekki til aukafundar til að lækka vextina, verða þeir því óbreyttir í eitt ár.

Vilhjálmur segir hagkerfið hafa kólnað allhressilega og hagvöxtur væri nú neikvæður. Á sama tíma væri skortur á húsnæði. Það stuðlaði að verðbólgu og enn meiri samdrætti. Viðskiptabankarnir ættu því ekki að bíða í tæpa tvo mánuði eftir Seðlabankanum heldur taka frumkvæðið og lækka sína vexti strax.

„Ég held að það væri mjög skynsamlegt hjá þeim að gera það. Nýbyggingar eru núna nánast í frjálsu falli, eru að stöðvast hægt og bítandi. Einvörðungu vegna þess að fjármagnskostnaður er orðinn þetta gríðarlega mikill. Og þetta mun alltaf koma í bakið á okkur seinna meir. Þetta gerir ekkert annað en hækka húsnæðisverð og setur okkur í miklar ógöngur ef vextir lækka ekki mjög hratt,“ Vilhjálmur Birgisson.