Jane Goodall hvetur íslensk stjórnvöld til að hætta hvalveiðum Jane Goodall skrifar 25. nóvember 2024 11:42 Kæri forseti Halla Tómasdóttir, kæri forsætisráðherra Bjarni Benediktsson, Ég heiti Jane Goodall, og ég hef helgað lífi mínu vernd og velferð villtra dýra. Og reyndar líka þeirra sem lifa í haldi manna, en sérstaklega villtra simpansa, og nú nýlega einnig fíla, mauraæta, höfrunga og hvala. Á ævi minni hef ég orðið vitni að mikilli breytingu á viðhorfum okkar til dýra. Árið 1960, þegar ég hóf rannsóknir mínar á simpönsum, trúðu margir vísindamenn, eða sögðust trúa því, að dýr gætu hvorki fundið til né upplifað tilfinningar og að hegðun þeirra væri eingöngu stjórnað af eðlishvöt. Mér var sagt að ég gæti ekki talað um persónuleika, greind eða tilfinningar simpansa, þar sem það væru séreiginleikar manna. Hins vegar, vegna þess að simpansar eru nánustu lifandi ættingjar okkar sem við deilum líffræðilega 98,6% af erfðamengi okkar með, og vegna þess að hegðun þeirra líkist okkar í svo mörgu, hefur vísindasamfélagið smám saman viðurkennt að við mennirnir erum ekki aðskilin frá dýraríkinu. Þetta leiddi til margra vísindarannsókna á hegðun dýra sem allar leiddu í ljós að við erum hluti af, en ekki aðskilin frá, undraverðu dýraríkinu. Vísindamenn, stefnumótandi aðilar og almenningur viðurkenna nú að margar tegundir eru hugsandi og tilfinningaríkar verur – þær eru vitsmunaverur og skyni gæddar verur. Þetta hefur að sjálfsögðu vakið upp margar siðferðilegar spurningar um meðferð okkar á dýrum, þar á meðal við veiðar á hvölum. Rannsóknir í áraraðir hafa staðfest að hvalir eru með stóra heila, mjög greind og félagsleg spendýr með flókin samskiptakerfi, þar á meðal ná þeir að eiga samskipti yfir langar vegalengdir. Þeir mynda einstaka menningu og sterk tengsl milli fjölskyldumeðlima og annarra einstaklinga í hópum sínum. Hefur ennfremur hver hvalahópur sína eigin menningu. Hvalir gegna að auki lykilhlutverki í að viðhalda heilbrigðu vistkerfi sjávar. Þegar hvalir eru veiddir eru þeir drepnir með því að skjóta í þá skutli með oddi sem springur við innkomu í hvalinn. Þetta tryggir alls ekki skjótan dauða, og margir sem drepast ekki samstundis þjást og eiga langan og kvalafullan dauðdaga. Í dag leyfa aðeins fá ríki hvalveiðar og almenningsálitið hefur breyst verulega eftir því sem vitundin um grimmd þessarar veiðiaðferðar eykst. Þetta á einnig við um, eins og þið vitið, mörg í ykkar landi. Ég hef komið til Íslands og var heilluð af fegurð landsins. Þess vegna hryggir mig að heyra frá fjölda fólks sem segist aldrei ætla að heimsækja Ísland vegna hvalveiða. Þau svipta sig þannig að sjá fegurð landsins og ríkið verður af tekjum. Ég vil bæta því við að hvalaskoðun er vaxandi aðdráttarafl fyrir ferðamenn og getur einnig fært ríkinu umtalsverðar tekjur. Af þessum ástæðum bið ég ykkur að nýta ykkar stöðu til að stöðva hvalveiðar á Íslandi. Takk fyrir. Dr. Jane Goodall, stofnandi Jane Goodall Institute og sérstakur sendiherra Sameinuðu þjóðanna fyrir friði. Dear President Tómasdóttir, Dear Prime Minister Benediktsson. My name is Jane Goodall, and I've dedicated my life to the conservation and welfare of wild animals. Well, and captive ones too, but particularly in the wild, chimpanzees, and more recently, elephants, pangolins, dolphins and whales. Throughout my lifetime, I've witnessed a major shift in our attitudes towards animals. In 1960, when I began my chimpanzee studies, many scientists believed, or said they believed, that animals couldn't suffer or experience emotions, and that their behavior was governed purely by instinct. I was told I couldn't talk about chimpanzee personalities, minds or emotions because those were unique to us. However, because chimpanzees are our closest living relatives, biologically, we share 98.6% of our DNA with them, and because so much of their behavior is so similar to ours, science gradually admitted that we humans were not, after all, separated from the rest of the animal kingdom. And this led to many scientific studies of animal behavior, which all resulted in the fact that we are part of, and not separated from, the amazing animal kingdom. Scientists, policymakers, and the public now acknowledge that so many species are thinking, feeling beings. In other words, they're sapient and sentient. This, of course, has raised many ethical concerns regarding the way we treat animals, and this includes, of course, the hunting of whales. Years of research confirmed that whales are large brained, very intelligent and very social mammals with complex means of communicating, including over very long distances. They form unique cultures and lasting and very strong bonds between family members and the individuals making up a group or pod. Moreover, individual pods have their own cultures. In addition, of course, they play a vital role in maintaining a healthy marine ecosystem. When whales are hunted, they are killed by firing a harpoon with a tip, which explodes on entering the whale. This certainly doesn't guarantee a quick death, and indeed, many of those not killed immediately, suffer a slow and agonizing deaths. Today, only a few countries permit whaling and public opinion has changed considerably as awareness of the cruelty of this practice increases. And this, of course, as you know, includes many people in your own country. I've been to Iceland and I was captivated by its beauty. So I'm truly saddened by the number of people who've told me they will never go to Iceland because of the whaling. So they're depriving themselves of beauty and depriving the government of revenue. I should add that whale watching is a growing attraction for tourists, and this can also bring in significant revenue for the government. For these reasons, I beg that you will use your positions to help end whaling practices in Iceland. Thank you. Dr. Jane Goodall is the founder of the Jane Goodall Institute and a UN Messenger of Peace Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Hvalveiðar Hvalir Dýr Halla Tómasdóttir Ríkisstjórn Bjarna Benediktssonar Mest lesið Hverjir fá sætin við borðið? Diljá Mist Einarsdóttir Skoðun Helförin var bara fugladrit Helgi Gunnlaugsson Skoðun Já til að SJÁ Berglind Guðmundsdóttir Skoðun Fórnarlambsnaglinn Sigurður Árni Reynisson Skoðun Stóra Stjórnarskrármálið Guðmunda G. Guðmundsdóttir Skoðun Þegar jafnrétti verður blóraböggull Inga Valgerður Henriksen Bergdal Skoðun Halldór 20.06.2026 Halldór „Hvernig veit ég hvort ég hafi gert eitthvað við konu án samþykkis?“ Guðný S. Bjarnadóttir Skoðun Sumarsólstöður: Tími birtu, þakklætis og helgisiða Þuríður Stefánsdóttir Skoðun Af hverju ekki að segja Nei … af hverju ætti að segja kannski? Gunnar Ármannsson Skoðun Skoðun Skoðun Mannmiðjuvillan og dýradráp Íslendinga Rósa Líf Darradóttir skrifar Skoðun Stóra Stjórnarskrármálið Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Hverjir fá sætin við borðið? Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Já til að SJÁ Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Fórnarlambsnaglinn Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Þegar jafnrétti verður blóraböggull Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Sumarsólstöður: Tími birtu, þakklætis og helgisiða Þuríður Stefánsdóttir skrifar Skoðun Skýr mörk fyrir vindorku, sterkari vernd fyrir náttúruna Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Hver hugsar þegar þú notar gervigreind — þú eða vélin? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Mannréttindastofnun og réttindagæsla fatlaðs fólks Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Af hverju ekki að segja Nei … af hverju ætti að segja kannski? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Árásargjarnir lobbíistar vindorkuiðnaðarins Anna Soffia Kristjánsdóttir skrifar Skoðun 19. júní í skugga bakslags: Jafnrétti er ekki sjálfgefið Martha Lilja Olsen skrifar Skoðun Helförin var bara fugladrit Helgi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Síðustu móhíkanarnir Viðar Halldórsson skrifar Skoðun „Hvernig veit ég hvort ég hafi gert eitthvað við konu án samþykkis?“ Guðný S. Bjarnadóttir skrifar Skoðun EES fyrir fyrirtækin, ESB fyrir fólkið? Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Hvern vantar enn við borðið? Jana Birta Björnsdóttir,Jónína Rósa Hjartardóttir skrifar Skoðun Áfram gakk Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Hvað þarf að vera til staðar ef dánaraðstoð verður heimiluð? Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Hver borgar þegar samningurinn er svikinn? Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun ESB aðild er óskynsamleg frá efnahagslegu sjónarmiði Kristinn Sv. Helgason skrifar Skoðun Er kominn tími á nýtt norrænt leiðtogahlutverk? Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Þegar fyrirmyndirnar horfa í skjáinn Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hver framleiðir matinn okkar eftir 20 ár? Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Er dr. Henry Alexander bara til punts? Henry Alexander Henrysson skrifar Skoðun Gervigreind er að breyta því hvað það þýðir að vera góður stjórnandi Gísli Rafn Ólafsson skrifar Skoðun Af hverju borgum við evrópsk metverð fyrir grænmeti sem endist í tvo daga? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Mikilvægur áfangi fyrir Norðurland og landið allt Heimir Örn Árnason skrifar Skoðun Stjórnsýsluframkvæmd við vörslusviptingu búfjár, meðalhóf eða flýtilausn? Sævar Þór Jónsson skrifar Sjá meira
Kæri forseti Halla Tómasdóttir, kæri forsætisráðherra Bjarni Benediktsson, Ég heiti Jane Goodall, og ég hef helgað lífi mínu vernd og velferð villtra dýra. Og reyndar líka þeirra sem lifa í haldi manna, en sérstaklega villtra simpansa, og nú nýlega einnig fíla, mauraæta, höfrunga og hvala. Á ævi minni hef ég orðið vitni að mikilli breytingu á viðhorfum okkar til dýra. Árið 1960, þegar ég hóf rannsóknir mínar á simpönsum, trúðu margir vísindamenn, eða sögðust trúa því, að dýr gætu hvorki fundið til né upplifað tilfinningar og að hegðun þeirra væri eingöngu stjórnað af eðlishvöt. Mér var sagt að ég gæti ekki talað um persónuleika, greind eða tilfinningar simpansa, þar sem það væru séreiginleikar manna. Hins vegar, vegna þess að simpansar eru nánustu lifandi ættingjar okkar sem við deilum líffræðilega 98,6% af erfðamengi okkar með, og vegna þess að hegðun þeirra líkist okkar í svo mörgu, hefur vísindasamfélagið smám saman viðurkennt að við mennirnir erum ekki aðskilin frá dýraríkinu. Þetta leiddi til margra vísindarannsókna á hegðun dýra sem allar leiddu í ljós að við erum hluti af, en ekki aðskilin frá, undraverðu dýraríkinu. Vísindamenn, stefnumótandi aðilar og almenningur viðurkenna nú að margar tegundir eru hugsandi og tilfinningaríkar verur – þær eru vitsmunaverur og skyni gæddar verur. Þetta hefur að sjálfsögðu vakið upp margar siðferðilegar spurningar um meðferð okkar á dýrum, þar á meðal við veiðar á hvölum. Rannsóknir í áraraðir hafa staðfest að hvalir eru með stóra heila, mjög greind og félagsleg spendýr með flókin samskiptakerfi, þar á meðal ná þeir að eiga samskipti yfir langar vegalengdir. Þeir mynda einstaka menningu og sterk tengsl milli fjölskyldumeðlima og annarra einstaklinga í hópum sínum. Hefur ennfremur hver hvalahópur sína eigin menningu. Hvalir gegna að auki lykilhlutverki í að viðhalda heilbrigðu vistkerfi sjávar. Þegar hvalir eru veiddir eru þeir drepnir með því að skjóta í þá skutli með oddi sem springur við innkomu í hvalinn. Þetta tryggir alls ekki skjótan dauða, og margir sem drepast ekki samstundis þjást og eiga langan og kvalafullan dauðdaga. Í dag leyfa aðeins fá ríki hvalveiðar og almenningsálitið hefur breyst verulega eftir því sem vitundin um grimmd þessarar veiðiaðferðar eykst. Þetta á einnig við um, eins og þið vitið, mörg í ykkar landi. Ég hef komið til Íslands og var heilluð af fegurð landsins. Þess vegna hryggir mig að heyra frá fjölda fólks sem segist aldrei ætla að heimsækja Ísland vegna hvalveiða. Þau svipta sig þannig að sjá fegurð landsins og ríkið verður af tekjum. Ég vil bæta því við að hvalaskoðun er vaxandi aðdráttarafl fyrir ferðamenn og getur einnig fært ríkinu umtalsverðar tekjur. Af þessum ástæðum bið ég ykkur að nýta ykkar stöðu til að stöðva hvalveiðar á Íslandi. Takk fyrir. Dr. Jane Goodall, stofnandi Jane Goodall Institute og sérstakur sendiherra Sameinuðu þjóðanna fyrir friði. Dear President Tómasdóttir, Dear Prime Minister Benediktsson. My name is Jane Goodall, and I've dedicated my life to the conservation and welfare of wild animals. Well, and captive ones too, but particularly in the wild, chimpanzees, and more recently, elephants, pangolins, dolphins and whales. Throughout my lifetime, I've witnessed a major shift in our attitudes towards animals. In 1960, when I began my chimpanzee studies, many scientists believed, or said they believed, that animals couldn't suffer or experience emotions, and that their behavior was governed purely by instinct. I was told I couldn't talk about chimpanzee personalities, minds or emotions because those were unique to us. However, because chimpanzees are our closest living relatives, biologically, we share 98.6% of our DNA with them, and because so much of their behavior is so similar to ours, science gradually admitted that we humans were not, after all, separated from the rest of the animal kingdom. And this led to many scientific studies of animal behavior, which all resulted in the fact that we are part of, and not separated from, the amazing animal kingdom. Scientists, policymakers, and the public now acknowledge that so many species are thinking, feeling beings. In other words, they're sapient and sentient. This, of course, has raised many ethical concerns regarding the way we treat animals, and this includes, of course, the hunting of whales. Years of research confirmed that whales are large brained, very intelligent and very social mammals with complex means of communicating, including over very long distances. They form unique cultures and lasting and very strong bonds between family members and the individuals making up a group or pod. Moreover, individual pods have their own cultures. In addition, of course, they play a vital role in maintaining a healthy marine ecosystem. When whales are hunted, they are killed by firing a harpoon with a tip, which explodes on entering the whale. This certainly doesn't guarantee a quick death, and indeed, many of those not killed immediately, suffer a slow and agonizing deaths. Today, only a few countries permit whaling and public opinion has changed considerably as awareness of the cruelty of this practice increases. And this, of course, as you know, includes many people in your own country. I've been to Iceland and I was captivated by its beauty. So I'm truly saddened by the number of people who've told me they will never go to Iceland because of the whaling. So they're depriving themselves of beauty and depriving the government of revenue. I should add that whale watching is a growing attraction for tourists, and this can also bring in significant revenue for the government. For these reasons, I beg that you will use your positions to help end whaling practices in Iceland. Thank you. Dr. Jane Goodall is the founder of the Jane Goodall Institute and a UN Messenger of Peace
Skoðun „Hvernig veit ég hvort ég hafi gert eitthvað við konu án samþykkis?“ Guðný S. Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Gervigreind er að breyta því hvað það þýðir að vera góður stjórnandi Gísli Rafn Ólafsson skrifar
Skoðun Af hverju borgum við evrópsk metverð fyrir grænmeti sem endist í tvo daga? Valerio Gargiulo skrifar
Skoðun Stjórnsýsluframkvæmd við vörslusviptingu búfjár, meðalhóf eða flýtilausn? Sævar Þór Jónsson skrifar