Vopna­hléið heldur en í­búar Gasa telja sig svikna

Haldi vopnahléið markar það endalok á nærri því fjórtán mánaða átökum milli Ísraela og Hezbollah sem stigmögnuðust mjög í september með innrás Ísrael í Líbanon.

Sjá einnig: Vopna­hlé tók gildi í nótt og fólk farið að snúa aftur heim

Átökin hafa dregið minnst 3.500 manns til bana í Líbanon, samkvæmt AP fréttaveitunni, og hafa um 1,2 milljónir þurft að flýja heimili sín. Þetta fólk virðist nú streyma aftur til suðurhluta Líbanon.

Íbúar Gasastrandarinnar telja sig þó hafa gleymst og finna fyrir svikum.

Byggir á gamalli ályktun

Vopnahléssamningurinn, sem gerður var með aðkomu ríkisstjórna Bandaríkjanna og Frakklands, felur í sér að Ísraelar muni hörfa frá suðurhluta Líbanon á næstu sextíu dögum. Her Líbanon á að koma inn á svæðið í staðinn og á verkefni hermann að vera að koma í veg fyrir að vígamenn Hezbollah-samtakanna komi sér fyrir þar aftur og að flytja öll vopnakerfi Hezbollah til norðurs og loka göngum og öðrum hernaðarinnviðum Hezbollah á svæðinu.

Samkomulagið byggir á ályktun öryggisráðs Sameinuðu þjóðanna frá 2006 en samkvæmt henni máttu Hezbollah-liðar ekki halda til suður af Litaniá í Líbanon.

Friðargæsluliðar Sameinuðu þjóðanna á svæðinu, UNIFIL, eiga svo að fylgjast með því að samkomulagið sé virt. Það munu Bandaríkjamenn og Frakkar gera einnig. 

Ráðamenn í Ísrael hafa þó heitið því að verði þeir varir við vígamenn Hezbollah í suðurhluta Líbanon muni þeir ekki hika við að bregðast við, með tilheyrandi árásum.

Sjá einnig: Sprengdu tuttugu hús á tveimur mínútum

Sérfræðingar í málefnum Líbanon segja að þó Ísraelar hafi valdið miklum skaða á Hezbollah-samtökunum, sem njóta stuðnings klerkastjórnarinnar í Íran, séu samtökin mun öflugri en líbanski herinn og heyrir ekki undir nein öfl í Líbanon, önnur en leiðtoga samtakanna.

Sjá einnig: Naim Qassem tekur við stjórn Hezbollah

Hvorki herinn né UNIFIL komu í veg fyrir viðveru og uppbyggingu Hezbollah á undanförnum árum eða frá því áðurnefnd ályktun var samþykkt árið 2006.

Þó vopnahléið hafi tekið gildi þykir ljóst að það sé nokkuð brothætt. Einungis tveimur tímum eftir gildistökuna gerðu Ísraelar árásir á tvö þorp í suðurhluta Líbanon og var því lýst yfir að hermenn hefðu skotið að bíl sem ekið var á svokölluðu bannsvæði.

Vill næst frið á Gasa

Joe Biden, forseti Bandaríkjanna segir að samkomulagið eigi að leiða til varanlegs friðar og ítrekaði í ávarpi í gær að Hezbollah yrði ekki aftur leyft að ógna öryggi Ísrael.

Þá sagðist Biden vonast til þess að hægt væri að byggja á þessu samkomulagi og stilla einnig til friðar á Gasaströndinni. Íbúar Gasa hefðu „vaðið eld og brennistein“ undanfarna fjórtán mánuði, allt of margir þeirra hefðu dáið og þeir ættu frið skilinn.

Hann sagði svo í morgun að ríkisstjórn hans myndi áfram reyna að koma á vopnahléi á Gasaströndinni.

Erfiðara gæti reynst að koma á vopnahléi þar og er það að miklu leyti vegna þess að Hamas-liðar eru enn með ísraelska gísla í haldi og hafa því mun meira vogarafl gegn Ísraelum en Hezbollah. Friðarsamkomulag við Hamas gæti líka haft slæmar pólitískar afleiðingar fyrir Netanjahú heima fyrir.

Bandaríkjamenn, Egyptar og Katarar hafa reynt að koma á samkomulagi um frið í skiptum fyrir þá um hundrað gísla sem eru enn í haldi Hamas. Þær viðræður strönduðu alfarið í sumar þegar bæði Hamas-liðar og Ísraelar sökuðu hina um óraunhæfar kröfur.

Geta nú einbeitt sér að Hamas

Benjamín Netanjahú, forsætisráðherra Ísrael, hefur sagt að vopnahléið muni gera Ísraelum kleift að einbeita sér að því að herja á Hamas-samtökin á Gasaströndinni og að klerkastjórninni í Íran. Hann sagði einnig að vopnahléið myndi gera Ísraelum kleift að fylla á vopnabúr sín.

Þó íbúar Líbanon séu vongóðir er erfiðara að finna fyrir sambærilegum tilfinningum á Gasaströndinni, samkvæmt frétt New York Times. Þar segjast viðmælendur miðilsins hafa misst alla trú á því að stríðið muni nokkurn tímann enda.

Eftir langvarandi átök og gífurlega umfangsmiklar árásir Ísraela liggur stór hluti Gasastrandarinnar í rúst. AP fréttaveitan segir um níutíu prósent 2,3 milljóna íbúa svæðisins hafa þurft að flýja heimili sín.

Heilbrigðisráðuneyti Gasa, sem stýrt er af Hamas-samtökunum, segir að minnsta kosti 44 þúsund manns hafa fallið vegna átakanna og að 104 þúsund manns hafi særst.

Þá segjast Ísraelar hafa fellt rúmlega sautján þúsund vígamenn á Gasaströndinni.

Sagði heiminn samsekan

Í samtali við NYT segir Abu Amra að hann fái ekki séð nokkurn alþjóðlegan þrýsting á að koma á vopnahléi á Gasaströndinni. Hann sagði heiminn samsekan vegna þjáninga íbúa svæðisins.

„Blóð Gasabúa er orðið ódýrt.“

Annar maður sagði samkomulagið milli Ísraela og Hezbollah vera svik við íbúa Gasa. Það myndi eingöngu leiða til umfangsmeiri árása á fólkið þar.

„Við erum vonsvikin vegna þessara fregna því það þýðir að við stöndum ein gegn hernáminu án nokkur stuðnings eða léttis,“ sagði Mohammed Ahmed. Fleiri sem rætt var við slógu á svipaða strengi.

Einn sagðist þó ánægður með vopnahléið í Líbanon, jafnvel þó það myndi líklega koma niður á íbúum Gasa.

„Vonandi verður að minnsta kosti hægt að bjarga lífum í Líbanon.“