Var­huga­verð sjónar­mið eða raun­sæ leið?

Fyrirlestur Guy Verhofstadt og ummæli Daða Más á landsfundi Viðreisnar hafa vakið umræðu um stöðu Íslands í breyttum heimi. Þótt ýmislegt sé rétt í þeim greiningum sem fram koma, er mikilvægt að horfast í augu við það að aukið samstarf við Evrópu er ekki endilega einfaldasta eða besta lausnin fyrir Ísland.

Fyrst og fremst verður að hafa í huga að þótt aukin samvinna Evrópuríkja sé nauðsynleg á þessum óvissutímum, er það ekki endilega sama og að Ísland eigi að ganga lengra inn í það samstarf en þegar er. Sjálfstæði Íslands, sem hefur verið grunnstoð velmegunar, gæti verið í hættu ef farið er út í að afsala sér meira fullveldi. Það má ekki gleyma því að sagan sýnir að bestu ákvarðanirnar fyrir Ísland eru þær sem tekin eru í ljósi eigin þarfa og hagsmuna, ekki annarra.

Í öðru lagi er það umdeilt að innganga í Evrópusambandið eða upptaka evru myndi bæta efnahagsstöðu okkar. Ísland hefur lengi staðið sig vel með eigin mynt og sjálfstæða peningastefnu, sem hefur reynst mikilvægt tæki til að bregðast við efnahagslegum sveiflum. Að taka upp sameiginlega mynt myndi þýða að við misstum stjórn á þessu tæki og yrðum háð ákvörðunum seðlabanka Evrópu. Þetta væri stórhættulegt fyrir okkar viðkvæma efnahag, sem reiðir sig mikið á útflutning og ferðaþjónustu.

Að lokum er nauðsynlegt að hafa í huga öryggishagsmuni Íslands. Það er mikilvægt að Ísland sé ekki varnarlaust, en það þýðir ekki endilega að aukið samstarf við Evrópu sé eina lausnin. NATO-aðild hefur lengi verið hornsteinn íslenskra öryggishagsmuna og hefur tryggt að við getum lifað í friði. Að stefna að enn meiri samþættingu við Evrópu gæti veikt okkar tengsl við Bandaríkin, sem hafa verið einn helsti bakhjarl okkar á sviði varnarmála.

Í stað þess að horfa til Evrópu sem einu björgunarleiðina, ættum við frekar að halda áfram að styrkja þær stoðir sem þegar hafa gefist okkur vel og nýta okkar stöðu til að vinna með fjölbreyttum samstarfsaðilum um allan heim.

Ábyrgðin sem fylgir því að vera sjálfstæð þjóð er mikil, en við höfum sýnt að við erum fær um að bera hana.

Höfundur lærði viðskipta- og sjávarútvegsfræði við Háskólann á Akureyri.