Undirbúa Mána-leiðangur Dana til tungsins Elín Margrét Böðvarsdóttir skrifar 27. nóvember 2025 13:52 Máni fer til Tunglsins og á meðal annars að skoða mögulega lendingarstaði fyrir geimfara framtíðarinnar. Getty Dönsk stjórnvöld hyggjast ráðstafa umtalsverðum fjármunum í að kosta leiðangur gervitungls til Tunglsins. Verkefnið hefur hlotið nafnið Máni, með vísan fornnorrænar tungu, en orðið er enn gott og gilt með sama rithætti á íslensku. Danskir vísindamenn við nokkra þarlenda háskóla leiða verkefnið, en að því koma samstarfsaðilar frá fleiri löndum. Markmiðið er að allt verði klárt fyrir Mánaleiðangurinn árið 2029. Markmiðið er að gervitunglið fari hringferð um Tunglið til að kortleggja hvar geimfarar gætu mögulega lent á tunglinu þegar fram líða stundir. Ætlunin er að Máni verði í þrjú ár í leiðangri um geiminn en Jens Frydenvang, lektor við Kaupmannahafnarháskóla sem leiðir verkefnið, segir að með þessu sé draumur að rætast í samtali við DR. Dönsk stjórnvöld hafa eyrnamerkt 125-130 milljónir danskra króna, eða um 2,5 milljarða íslenskra króna, til að fjármagna verkefnið sem þó nemur aðeins um þriðjungi af áætluðum heildarkostnaði. Restin verður fjármögnuð af öðrum þátttakendum verkefnisins að því er segir í frétt DR. Verkefnið hlaut nýverið brautargengi á vettvangi Geimvísindastofnunar Evrópu (ESA) og að því koma nokkrir háskólar, rannsóknarstofnanir og fyrirtæki, meðal annars í Póllandi, Hollandi og Danmörku. ESA mun gefa út ákvörðun um endanlega forgangsröðun verkefna um miðjan desember en Frydenvang kveðst bjartsýnn á framgang verkefnisins, nú þegar fjármögnun frá danska ríkinu hefur verið tryggð. Danmörk Tunglið Geimurinn Vísindi Mest lesið Bandaríkin hafi samið við Danmörku um Grænland Erlent „Þetta er örugglega dauðastríð sem tekur langan tíma“ Innlent Løkke um samninginn: „Næsta vika getur orðið góð vika“ Erlent Íhuga að fara nýja leið og bjóða Rússum viðskiptasamninga Erlent KR-ingar harma sundátökin: „Mikilvægt að við hlúum hvert að öðru“ Innlent „Við höfum iðulega verið tossinn í bekknum“ Innlent „Ég þekkti strax höfuðið á henni úr fjarska“ Innlent Vill þyngri refsingu fyrir Margréti Löf Innlent „Það var bara blankalogn hjá þeim og þeir voru með óvirka vél“ Innlent Eftirlýstur og með vopn á sér Innlent Fleiri fréttir Glæpahópurinn 764: Átján ára í tíu ára fangelsi fyrir tilraunir til manndráps og nauðgun á netinu Løkke um samninginn: „Næsta vika getur orðið góð vika“ Bandaríkin hafi samið við Danmörku um Grænland Íhuga að fara nýja leið og bjóða Rússum viðskiptasamninga Trump rekur CNN og fleiri fjölmiðla úr Hvíta húsinu Andersson fær stjórnarmyndunarumboðið Hákarl banaði sundmanni Segir „íslamista“ skýra velgengni vinstrimanna Danskar F-35 lentu á Grænlandi í fyrsta sinn Kínverjar leituðu til Írana fyrir hönd Sáda Norðmenn kynna „stærstu breytingarnar frá upphafi“ á EES samstarfinu Segir Karl hafa hljómað himinlifandi eftir dauða Díönu Slapp við fangelsisvist eftir að hafa notað maura í matargerð Rússar kjósa sér 450 skoðanabræður Rússar hafi skipulagt fjölþáttaárás gegn Póllandi Vill fara með Svíþjóð í nýja átt Telja Bandaríkjamenn kunna að hafa framið stríðsglæpi í Íran Kristersson sagði af sér eftir að öll atkvæði voru talin „Þetta snýst um fullveldi“ Þvertaka fyrir að Karl hafi sagt að Díana myndi gleymast fljótt Sænskur stórglæpon handsamaður í Marokkó Samþykktu frumvarp Grahams einu og hálfu ári seinna Hótar háum tollum og að hætta viðskiptum við ESB Varði breytingar á reglum um ráðningar og dýraníð Krefst þess með hástöfum að stýrivextir verði lækkaðir Nær hundrað prósent líkur á sigri vinstri blokkarinnar Kostaði 57 milljarða að verjast einni árás Hútar skutu niður herþotu Sáda Ný réttarhöld gætu reynst flókin í framkvæmd Afhjúpa RIS-vanda í Evrópu og Bandaríkjunum Sjá meira
Markmiðið er að gervitunglið fari hringferð um Tunglið til að kortleggja hvar geimfarar gætu mögulega lent á tunglinu þegar fram líða stundir. Ætlunin er að Máni verði í þrjú ár í leiðangri um geiminn en Jens Frydenvang, lektor við Kaupmannahafnarháskóla sem leiðir verkefnið, segir að með þessu sé draumur að rætast í samtali við DR. Dönsk stjórnvöld hafa eyrnamerkt 125-130 milljónir danskra króna, eða um 2,5 milljarða íslenskra króna, til að fjármagna verkefnið sem þó nemur aðeins um þriðjungi af áætluðum heildarkostnaði. Restin verður fjármögnuð af öðrum þátttakendum verkefnisins að því er segir í frétt DR. Verkefnið hlaut nýverið brautargengi á vettvangi Geimvísindastofnunar Evrópu (ESA) og að því koma nokkrir háskólar, rannsóknarstofnanir og fyrirtæki, meðal annars í Póllandi, Hollandi og Danmörku. ESA mun gefa út ákvörðun um endanlega forgangsröðun verkefna um miðjan desember en Frydenvang kveðst bjartsýnn á framgang verkefnisins, nú þegar fjármögnun frá danska ríkinu hefur verið tryggð.
Danmörk Tunglið Geimurinn Vísindi Mest lesið Bandaríkin hafi samið við Danmörku um Grænland Erlent „Þetta er örugglega dauðastríð sem tekur langan tíma“ Innlent Løkke um samninginn: „Næsta vika getur orðið góð vika“ Erlent Íhuga að fara nýja leið og bjóða Rússum viðskiptasamninga Erlent KR-ingar harma sundátökin: „Mikilvægt að við hlúum hvert að öðru“ Innlent „Við höfum iðulega verið tossinn í bekknum“ Innlent „Ég þekkti strax höfuðið á henni úr fjarska“ Innlent Vill þyngri refsingu fyrir Margréti Löf Innlent „Það var bara blankalogn hjá þeim og þeir voru með óvirka vél“ Innlent Eftirlýstur og með vopn á sér Innlent Fleiri fréttir Glæpahópurinn 764: Átján ára í tíu ára fangelsi fyrir tilraunir til manndráps og nauðgun á netinu Løkke um samninginn: „Næsta vika getur orðið góð vika“ Bandaríkin hafi samið við Danmörku um Grænland Íhuga að fara nýja leið og bjóða Rússum viðskiptasamninga Trump rekur CNN og fleiri fjölmiðla úr Hvíta húsinu Andersson fær stjórnarmyndunarumboðið Hákarl banaði sundmanni Segir „íslamista“ skýra velgengni vinstrimanna Danskar F-35 lentu á Grænlandi í fyrsta sinn Kínverjar leituðu til Írana fyrir hönd Sáda Norðmenn kynna „stærstu breytingarnar frá upphafi“ á EES samstarfinu Segir Karl hafa hljómað himinlifandi eftir dauða Díönu Slapp við fangelsisvist eftir að hafa notað maura í matargerð Rússar kjósa sér 450 skoðanabræður Rússar hafi skipulagt fjölþáttaárás gegn Póllandi Vill fara með Svíþjóð í nýja átt Telja Bandaríkjamenn kunna að hafa framið stríðsglæpi í Íran Kristersson sagði af sér eftir að öll atkvæði voru talin „Þetta snýst um fullveldi“ Þvertaka fyrir að Karl hafi sagt að Díana myndi gleymast fljótt Sænskur stórglæpon handsamaður í Marokkó Samþykktu frumvarp Grahams einu og hálfu ári seinna Hótar háum tollum og að hætta viðskiptum við ESB Varði breytingar á reglum um ráðningar og dýraníð Krefst þess með hástöfum að stýrivextir verði lækkaðir Nær hundrað prósent líkur á sigri vinstri blokkarinnar Kostaði 57 milljarða að verjast einni árás Hútar skutu niður herþotu Sáda Ný réttarhöld gætu reynst flókin í framkvæmd Afhjúpa RIS-vanda í Evrópu og Bandaríkjunum Sjá meira