Um hvað voru dómararnir í máli Alberts ó­sam­mála?

Tveir dómarar voru ósammála honum og mynduðu meirihluta sem varð til þess að hann var sýknaður. Þeir tveir voru þó ekki sammála um forsendur niðurstöðunnar.

Þetta kemur fram í dómi Landsréttar í máli Alberts sem var kveðinn upp í dag, en þar var niðurstaða héraðsdóms um sýknu staðfest.

Atburðir næturinnar umdeildu

Aðfaranótt sunnudagsins 25. júní 2023 voru Albert og konan, sem hann var ákærður fyrir að nauðga, ásamt fleira fólki á djamminu á skemmtistað í miðbæ Reykjavíkur.

Eftir að skemmtistaðurinn lokaði um nóttina hélt hópur fólks heim til konunnar í eftirpartí. Enn síðar um nóttina hafi þau tvö verið eftir vakandi í íbúðinni, en þá eiga meint kynferðisbrot að hafa verið framin.

Albert var ákærður fyrir að hafa önnur kynferðismök en samræði við konuna í sófa í stofu íbúðarinnar. Í ákæru segir að hann hafi beitt konuna ólögmætri nauðung, þegar hann hafi stungið fingrum í leggöng og sleikt kynfæri hennar.

Hún hafi ítrekað beðið hann að hætta, grátið og reynt að ýta honum frá sér og reynt að halda fyrir kynfæri sín þegar hann reyndi að sleikja þau. Hann hafi hins vegar haldið höndum hennar frá.

Albert og konan voru sammála um að hann hafi haft við hana kynferðismök, eins og það er orðað bæði í dómum héraðsdóms og Landsréttar, þessa nótt, en þau deildu um hvort það hafi verið með samþykki eða ekki.

Þrír ósammála dómarar

Líkt og áður segir voru dómarar Landsréttar ekki á einu máli. Dómsformaðurinn Ragnheiður Bragadóttir annars vegar og Ásmundur Helgason hins vegar mynduðu meirihluta og voru sammála um að rétta væri að sýkna Albert og vísa frá einkaréttarkröfum málsins.

Ásmundur skilaði þó inn sératkvæði þar sem hann sagðist ekki sammála forsendum Ragnheiðar.

Símon Sigvaldason, þriðji dómarinn, skilaði einnig inn sérákvæði, en hann vildi meina að sakfella ætti Albert.

Í niðurstöðukafla dómsins, sem gera má ráð fyrir að endurspegli fyrst og fremst viðhorf Ragnheiðar til málsins þar sem hún skilaði ekki inn sératkvæði, er bent á að sönnunarbyrðin í málinu hvíli á ákæruvaldinu.

Þá segir að einungis Albert og konan séu til frásagnar um það sem gerðist á milli þeirra um þessa nótt. Önnur vitni hafi annað hvort verið sofnuð eða yfirgefið íbúðina.

Að mati dómsins lék skynsamlegur vafi á meintum verknaði Alberts, sem honum var gefið að sök, og því bæri að sýkna hann. Þá var vísað til forsenda dóms héraðsdóms, og hann staðfestur.

Hafi sannarlega virst líta svo á að Albert hafi brotið á henni

Ásmundur Helgason, annar dómarinn, gagnrýnir hins vegar niðurstöðu Héraðsdóms að nokkru leyti í sérákvæði sínu.

Í þeim dómi hafi komið fram að Albert hafi verið staðfastur í lýsingu sinni á því sem gerðist þeirra á milli, og að hans frásögn samrýmist sönnunargögnum. Ásmundur tekur undir það.

Hins vegar setur hann út á hvernig fjallað sé um framburð konunnar í héraði. Fundnir séu ýmsir veikleikar og misræmi í lýsingum hennar á klæðaburði sínum þessa nótt.

Að mati Ásmundar var þar að einhverju leyti vísað til hluta sem eðlilegt væri að vitni misminni um, og hefðu takmarkaða þýðingu fyrir sönnunarmat í málinu.

Ásmundur er þó sammála héraðsdómi varðandi önnur atriði í framburði hennar sem honum þótti taka breytingum og í misræmi við framburð vitnis hvers framburður hafi verið stöðugur og skýr.

Hann bendir síðan á að gögn frá neyðarmóttöku vegna kynferðisofbeldis, sem og framburður kærasta konunnar, móður og vinkvenna gefi til kynna að hún hafi glímt við mikla vanlíðan sem hún reki til meintra brota Alberts.

„Þessi sönnunargögn benda til þess að brotaþoli hafi sannanlega álitið að ákærði hafi virt að vettugi vilja hennar í þeim kynferðisathöfnum sem áttu sér stað,“ segir í ákvæði Ásmundar.

Að því sögðu lítur hann svo á að eftir leiki vafi á því hvernig samskiptum Alberts og konunnar var háttað. Ekki væri hægt að slá því föstu að Albert væri sekur af því sem hann væri ákærður fyrir.

Þar af leiðandi var Ásmundur á sama máli og Ragnheiður um niðurstöðuna.

Gæta verði varhug í að meta trúverðugleika vitna

Þriðji dómarinn Símon Sigvaldason, sem kallaður hefur verið „Símon grimmi“ vegna þess hve hátt sakfellingarhlutfall hans hefur verið í gegnum tíðina, komst að annarri niðurstöðu en Ragnheiður og Ásmundur.

Að sögn Símonar snerist rannsókn málsins að miklu leyti um afla nákvæmra frásagna vitna um röð atvika þessa kvölds. Og vitnin sem voru í kringum Albert og konuna þessa nótt hafi þá öll verið undir töluverðum áhrifum áfengis.

„Ég tel að gæta verði varhug við að meta trúverðugleika framburða við aðstæður sem þessar,“ segir Símon.

Hann bætir við að vitni hafi verið þráspurð um mismunandi atriði í atburðarásinni, sem flestum þeirra hafi reynst erfitt að muna.

„Var það ekki óeðlilegt í ljósi allra aðstæðna.“

Vill að framburður lykilvitnis verði virtur að vettugi

Héraðsdómur Reykjavíkur sagði framburð konunnar ýmsum annmörkum háður, og mat hana ekki trúverðuga. Hins vegar hefði Albert verið trúverðugur og hann sýknaður.

Símon sagðist ósammála þeirri nálgun héraðsdóms. Bæði væri erfitt að leggja mat á framburð vitna, og þá taldi hann hnökra vera í framburði bæði Alberts, konunnar, og annarra lykilvitna.

Hann tekur sérstaklega fyrir framburð æskuvinar Alberts, sem sagðist hafa verið síðastur í stofunni með þeim tveimur, en farinn áður en meint brot eiga að hafa verið framin.

Símon setur út á að æskuvinurinn hafi sagst vera farinn þá, en sagt að hann tryði Alberti um að samþykki konunnar lægi fyrir.

„Það gat þetta vitni á engan máta staðhæft þar sem það þekkti ekki alla þætti málsins. Var vitni þetta ótrúverðugt og að mínu mati vilhallt og er ég þeirrar skoðunar að virða beri framburð þess að vettugi,“ segir hann.

Skýringar Alberts útskýri ekki viðbrögð konunnar

Símon setur jafnframt út á skýringar Alberts á vanlíðan konunnar í kjölfar atburða næturinnar.

Albert taldi að hún hefði fengið samviskubit fyrir að hafa verið ótrú kærasta sínum umrætt sinn.

Símon taldi gögn málsins sýna fram á að viðbrögð hennar hefðu verið umfram það sem mætti reikna með hefði hún verið með slíkt samviskubit.

Þeirri fullyrðingu til stuðnings vísaði hann til að mynda til framburðar vitnis sem hafi komið að konunni grátandi á gólfi baðherbergisins daginn eftir, og til framburðar skólasystur hennar sem ræddi við hana um morguninn og lýsti miklu uppnámi konunnar.

Þar að auki hafi skólaganga hennar raskast, og hún ekki getað verið í íbúðinni eftir þessi atvik.

„Ég tel að allt það sem ég hef tiltekið hér að framan sýni fram á að líðan brotaþola eftir atvikið í íbúð hennar hafi verið mjög slæm og langt umfram það sem eðlilegt var hefði líðanin skýrst af því einu að hún hefði verið kærasta sínum ótrú. Ég tel líðan hennar eftir atvikið og mánuðina á eftir varpa skýru ljósi á að eitthvað mun alvarlegra hafi átt sér stað umrætt sinn heldur en ákærði hefur viljað viðurkenna,“ segir Símon.

Það er þó mat hans að framburður Alberts hafi ekki verið hnökralaus í sjálfu sér.

„Hann sækir hins vegar ekki mikla stoð í þau gögn málsins er ég tel máli skipta. Ég tel að leggja beri framburð brotaþola til grundvallar niðurstöðu, en hann hefur að mínu mati verið trúverðugri en framburður ákærða um meginatriði málsins og fær mikinn stuðning af rannsóknargögnum málsins.“

Líkt og áður segir taldi Símon rétt að Albert yrði dæmdur í tveggja og hálfs árs fangelsi.