Á­kvörðunin hafi einnig verið erfið fyrir stjórnar­liðana

Ný samgönguáætlun Eyjólfs Ármannssonar innviðaráðherra var til umræðu í Sprengisandi í morgun. Í áætluninni eru Fljótagöng sett í forgang en Fjarðarheiðargöng á Austfjörðum voru efst á lista í samgönguáætlun frá árinu 2020. Í staðinn eru Fjarðagöngin sett ofar, mörgum Austfirðingum til mikilla ama.

Sjá nánari umfjöllun um áætlunina: Fljótagöng sett í forgang

„Ég held við höfum heyrt viðbrögð Austfirðinga ekki síst, ég er búsettur á Austfjörðum og við höfum heyrt viðbrögðin,“ segir Jens Garðar Helgason, þingmaður og varaformaður Sjálfstæðisflokksins.

Eyjólfur sagði að ákvörðunin hefði verið byggð á faglegu mati en Jens Garðar bendir á að skýrsluhöfundar hafi þurft að leiðrétta ráðherrann, sem las einungis samantekt úr skýrslunni.

„Þá í rauninni teiknast upp sú mynd að það að hræra í þessum jarðgangaáætlunum fyrir austan sé í rauninni pólitískt útspil til þess að breyta röðinni og fara í göng annars staðar á landinu,“ segir hann.

Ása Berglind Hjálmarsdóttir, þingmaður Samfylkingarinnar segist skilja að breytingin hafi verið áfall fyrir Austfirðinga sem hafi haft réttmætar væntingar um að Fjarðaheiðagöng væru næst á lista. Lengi hafi verið kallað eftir hringtengingu milli fjarðanna og Egilsstaða.

„Það er enn verið að vinna í því að koma á hringtengingu á landinu en það er verið að fara aðra leið að því. Austfirðingar og fólk í Múlaþingi og Fjarðabyggð er í raun hvað næst því núna að fá þessa hringtengingu sem þau hafa þráð í langan tíma og verður að eiga sér stað,“ segir hún.

„Það er af og frá,“ svarar Jens Garðar og bætir við að engar rannsóknir hafi verið gerðar á Fjarðargöngum. Einungis sé um einhvern pólitískan leik að ræða.

Áætlunin sé ekki tilbúin

„Mér finnst liggja ljóst fyrir að þessi áætlun er ekki tilbúin að koma til þingsins. Ég hefði haldið miðað við viðbrögð og miðað við hvernig áætlunin lítur út. Maður heyrir það á göngum þingsins frá stjórnarliðum þótt það komi ekki fram í ræðu og riti, þá er mikil óánægja hjá mörgum,“ segir Jens Garðar.

Hann ítrekar að áætlunin sé „pjúra pólitísk“ og að sinn landsfjórðungur, Austuland, verði í frosti til ársins 2032.

„Jens, þetta er ekki rétt. Við erum með langan lista, ég er hérna með átta atriði sem eru öll á fyrsta tímabili á Austurlandi. Austurland er með fleiri atriði á fyrsta hluta áætlunarinnar heldur en til dæmis Suðurland eða höfuðborgarsvæðið,“ segir hún.

Ása Berglind segist ekki kannast við staðhæfingar Jens Garðars um óanægju meðal þingmanna stjórnarflokkanna.

„Vissulega er þessi forgangsröðun erfið fyrir einhverja þingmenn sem hafa verið í sveitarstjórnarmálum og öðru á Austfjörðum, þannig að þetta var erfið ákvörðun. Ekki bara fyrir einhverja þingmenn heldur erfitt mat fyrir ráðherra. Þetta er tillagan sem við erum að fara að fjalla um á næstu mánuðum, ég held að það sé engin stemning í samfélaginu til að fresta samgönguáætlun eitthvað frekar.“

Jens Garðar áréttar að hann sé ekki að tala um að fresta áætluninni, heldur eigi að taka hana til baka og kynna aftur þegar búið sé að vinna betur í henni.

„Það er engin ástæða til þess,“ svarar Ása Berglind.

Hefði verið hægt að byrja fyrr

Jens Garðar segist telja að hafist verði handa við Fljótagöngin árin 2027 og 2028, sem Ása Berglind neitar þar sem áætlunin segir að framkvæmdir eigi að byrja í lok 2026.

„Þær upplýsingar sem ég hef er að rannsóknir og annað verði bara ekki tilbúið. Þið eruð að bjóða út núna verkkönnun, það er að koma 2026 og það tekur tíma. Þannig hin raunverulega tímalína er að allt næsta kjörtímabil verða Fljótagöngin í framkvæmd. Svo held ég að það liggi alveg hreint fyrir að Súðavíkurgöng komi þar á eftir, formaður Samgönguráðs er sveitarstjóri í Súðavík þannig ég myndi gera ráð fyrir því að þau komi þar á eftir,“ segir Jens Garðar.

Ása Berglind segir að vel hefði verið hægt að fara í framkvæmdir á Fjarðaheiðargöngum í tíð síðustu ríkisstjórnar þar sem fimm ár eru liðin frá síðustu samgönguáætlun. Hún tekur líka fram að ólíkt síðustu áætlun sé hin nýja fjármögnuð til fimm ára.

„Þessi samgönguáætlun ber þess merki að ríkisstjórninni er alvara þegar hún segist ætla að hefja stórsókn í samgöngumálum á Íslandi.“

Innviðafélagið stofnað á röngum forsendum

Jens Garðar segir margt sem setja mætti út á í áætluninni, þar með talið stofnun innviðafélagsins en hlutverk félagsins á að vera að hraða fjárfestingum í þjóðhagslega mikilvægum samgöngumannvirkjum samkvæmt ríkisstjórninni.

„Mér finnst forsendan á bak við þetta innviðafélag röng, að nota kílómetragjaldið til að fjármagna, í staðinn fyrir að við séum með tollinn,“ segir hann.

„Það er gott ef þau ætla að stofna innviðafélag en þau eru að stofna það á röngum forsendum.“

Jens Garðar hefur talað fyrir stofnun innviðafélags en segir að útfærsla ríkisstjórnarinnar sé ekki nógu góð. Hann vilji frekar líta til færeysku leiðarinnar sem veggjöld fjármagni innviðaframkvæmdir. Ása tekur fram að veggjöldin séu, auk kílómetragjaldsins, tekin fram sem ein af leiðunum til að fjármagna félagið.

„Fjármagn á að koma frá ríkinu úr veggjöldunum og svo verður hægt að taka lán með ríkisábyrgð á lægri vöxtum. Þetta á eftir að móta betur og kemur fram á vorþingi,“ segir hún.