Langhlauparar í meiri hættu að fá krabbamein Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 8. desember 2025 06:31 Langhlaup verða alltaf vinsælli og vinsælli í heiminum en ný rannsókn vekur upp áhyggjur. Getty/Li Ruichang Rannsókn sem kynnt var á ársfundi Bandarísku krabbameinslækningasamtakanna í Chicago, og náði til hundrað hlaupara á aldrinum 35 til 50 ára sem hlupu frá október 2022 til desember 2024, hefur gefið í skyn tengsl milli langhlaupa á háu stigi og ristilkrabbameins. Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið „Ekki hægt að réttlæta þessa ákvörðun“ Fótbolti „Leiðtoginn okkar og hjartað og sálin í liðinu“ Körfubolti Slagsmál á æfingasvæði Real Madrid Fótbolti Uppgjörið: Víkingur-Breiðablik 2-4 | Rigndi mörkum í Víkinni Íslenski boltinn Viktor Gísli áfram í Final Four en Orri Freyr úr leik Handbolti Gylfi: „Dómararnir í þessum leik virðast ekki hafa almenna þekkingu“ Fótbolti „Það er karakter í þessu liði“ Körfubolti City varð Englandsmeistari heima í sófanum Enski boltinn „Fá svo einhvern trúð hérna klappandi í andlitið á mér, það hjálpaði ekki“ Íslenski boltinn FH - Grindavík/Njarðvík 2-1 | Fyrsti sigur FH kom gegn nýliðunum Íslenski boltinn Fleiri fréttir Slagsmál á æfingasvæði Real Madrid „Leiðtoginn okkar og hjartað og sálin í liðinu“ „Ekki hægt að réttlæta þessa ákvörðun“ Uppgjörið: Víkingur-Breiðablik 2-4 | Rigndi mörkum í Víkinni City varð Englandsmeistari heima í sófanum Gylfi: „Dómararnir í þessum leik virðast ekki hafa almenna þekkingu“ „Það er karakter í þessu liði“ „Fá svo einhvern trúð hérna klappandi í andlitið á mér, það hjálpaði ekki“ FH - Grindavík/Njarðvík 2-1 | Fyrsti sigur FH kom gegn nýliðunum Viktor Gísli áfram í Final Four en Orri Freyr úr leik „Hefði átt að stela þessu í lokin“ Uppgjörið: Grindavík - Valur 109-82 | Grindvíkingar í úrslit eftir sannfærandi sigur „Vestmannaeyjakarakterinn sem skóp þetta“ Einar Bragi sleginn í punginn en svaraði vel fyrir sig Grátlegt tap hjá Bjarka í vítakastkeppni PSG í úrslitaleikinn annað árið í röð Nýr formaður Breiðabliks: „Aðstaða margra deilda er sprungin“ Tindastóll - Stjarnan 100-91 | Stólarnir í úrslit annað árið í röð en meistararnir úr leik Ósáttur við gæðin: „UEFA þurfti að stíga inn í“ Þór/KA - Stjarnan 2-2 | Sterk endurkoma hjá norðankonum Valur – ÍBV 2-3 | Nýliðarnir á toppnum með fullt hús stiga Af hverju er Hlynur Bærings ekki kominn í búning? „Ekkert grín heldur algjörlega fáránlegt“ Þrumuræða Óskars Hrafns: „Kremja þá eins og fokking skordýr undir sólanum á okkur“ Má mæta Íslandi en myndi byrja HM í banni Röð áfalla en trúin til staðar: „Ekkert pláss fyrir bull“ Linda Líf best: Ekki lengur óþekkt nafn Oddaleikirnir á sitt hvorri rásinni „Lélegi leikurinn hans er sjöa“ Sagður þjást en vill enga vorkunn Sjá meira
Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið „Ekki hægt að réttlæta þessa ákvörðun“ Fótbolti „Leiðtoginn okkar og hjartað og sálin í liðinu“ Körfubolti Slagsmál á æfingasvæði Real Madrid Fótbolti Uppgjörið: Víkingur-Breiðablik 2-4 | Rigndi mörkum í Víkinni Íslenski boltinn Viktor Gísli áfram í Final Four en Orri Freyr úr leik Handbolti Gylfi: „Dómararnir í þessum leik virðast ekki hafa almenna þekkingu“ Fótbolti „Það er karakter í þessu liði“ Körfubolti City varð Englandsmeistari heima í sófanum Enski boltinn „Fá svo einhvern trúð hérna klappandi í andlitið á mér, það hjálpaði ekki“ Íslenski boltinn FH - Grindavík/Njarðvík 2-1 | Fyrsti sigur FH kom gegn nýliðunum Íslenski boltinn Fleiri fréttir Slagsmál á æfingasvæði Real Madrid „Leiðtoginn okkar og hjartað og sálin í liðinu“ „Ekki hægt að réttlæta þessa ákvörðun“ Uppgjörið: Víkingur-Breiðablik 2-4 | Rigndi mörkum í Víkinni City varð Englandsmeistari heima í sófanum Gylfi: „Dómararnir í þessum leik virðast ekki hafa almenna þekkingu“ „Það er karakter í þessu liði“ „Fá svo einhvern trúð hérna klappandi í andlitið á mér, það hjálpaði ekki“ FH - Grindavík/Njarðvík 2-1 | Fyrsti sigur FH kom gegn nýliðunum Viktor Gísli áfram í Final Four en Orri Freyr úr leik „Hefði átt að stela þessu í lokin“ Uppgjörið: Grindavík - Valur 109-82 | Grindvíkingar í úrslit eftir sannfærandi sigur „Vestmannaeyjakarakterinn sem skóp þetta“ Einar Bragi sleginn í punginn en svaraði vel fyrir sig Grátlegt tap hjá Bjarka í vítakastkeppni PSG í úrslitaleikinn annað árið í röð Nýr formaður Breiðabliks: „Aðstaða margra deilda er sprungin“ Tindastóll - Stjarnan 100-91 | Stólarnir í úrslit annað árið í röð en meistararnir úr leik Ósáttur við gæðin: „UEFA þurfti að stíga inn í“ Þór/KA - Stjarnan 2-2 | Sterk endurkoma hjá norðankonum Valur – ÍBV 2-3 | Nýliðarnir á toppnum með fullt hús stiga Af hverju er Hlynur Bærings ekki kominn í búning? „Ekkert grín heldur algjörlega fáránlegt“ Þrumuræða Óskars Hrafns: „Kremja þá eins og fokking skordýr undir sólanum á okkur“ Má mæta Íslandi en myndi byrja HM í banni Röð áfalla en trúin til staðar: „Ekkert pláss fyrir bull“ Linda Líf best: Ekki lengur óþekkt nafn Oddaleikirnir á sitt hvorri rásinni „Lélegi leikurinn hans er sjöa“ Sagður þjást en vill enga vorkunn Sjá meira