Glímdi við kaupfíkn og fór í gjaldþrot: „Það kemur alltaf að skulda­dögum“

Hrefna Björk Sverrisdóttir og Arnar Þór Ólafsson stýra fjármálaþættinum Viltu finna milljón? sem er sýndur á Sýn+ og eru samhliða því með samnefnda hlaðvarpsþætti þar sem þau ræða við ýmiss konar fólk um ólíkar hliðar fjármála.

Lína Birgitta opnaði sig fyrst um kaupfíknina árið 2015 og ræddi þá við Sindra Sindrason í Ísland í dag. Lína var gestur Arnars og Hrefnu í öðrum þætti Viltu finna milljón? sem kom út 29. janúar síðastliðinn þar sem hún ræddi bæði um kaupfíknina sem stjórnaði lífi hennar, fyrsta gjaldþrotið hennar og hvernig hún náði að snúa við blaðinu.

„Ég áttaði mig á því að það væri vandamál því ég þurfti að versla á hverjum einasta degi,“ segir Lína Birgitta um kaupfíknina. 

„Um leið og ég var búin að kaupa eitthvað ákveðið fyllti það upp í tómarúm. Ég áttaði mig síðan á því að það var vandamál sem ég þurfti að vinna úr og ég var að reyna að fela mig bak við það að versla hluti,“ segir hún.

„Á hverjum einasta degi þurfti ég eitthvað og það skipti ekki máli hvort það voru ný rúmföt í Ikea eða eitthvað algjört rugl. Þú þarft ekkert að eiga endalaust af öllu.“

Á sínum tíma tók Lína niður heilan vegg og lét sérsmíða fyrir sig fataskáp til að koma öllum fötunum sínum fyrir. Hún lýsir því hvernig hún fór nánast aldrei heim án þess að þurfa að kíkja aftur í bílinn eftir pokum sem hún hafði verslað yfir daginn. 

„Það kemur alltaf að skuldadögum“

Lína segist hafa gert öll mistök sem hægt er að gera og til að fjármagna lífsstílinn leitaði hún í hrað- og smápeningalán sem hún nýtti í almenna neyslu, svo sem fatakaup og veitingahúsferðir.

„Þessi tími er í svo mikilli móðu hjá mér. Það var hraðpeningalán og smápeningalán, það voru einhver tvö-þrjú fyrirtæki þarna. Ég nýtti mér það og var að kaupa skó og föt og út að borða,“ segir Lína.

„Svo lendirðu á vegg,“ bætir hún við. „Það kemur alltaf að skuldadögum.“

Hún hafi ekki verið búin að átta sig á því að hún glímdi við kaupfíkn og lifði með þá möntru að allt myndi reddast og leysast. Eftir að hafa komið heim úr útlandaferð til Ítalíu og Bretlands, þar sem hún hafði tvívegis látið bankann hækka yfirdráttarheimildina sína án þess að eiga fyrir því, endaði hún á að skila kreditkortinu til bankans.

„Ég get hlegið að þessu í dag en ég var ekki hlæjandi þá,“ segir hún. „Allir sem eru peningavandræðum, sama hvort þú skuldar eða átt ekki nóg af pening út mánuðinn, finna fyrir ákveðinni skömm og þetta er ótrúlega vont. Það er erfitt að ræða þessa hluti upphátt.“

Hún segist hafa lært mikið af þessu tímabili í lífi sínu og hún lifi fyrir vikið allt öðru fjárhagslegu lífi í dag.

Gjaldþrotið mikið högg fyrir egóið

Eftir þessi bernskubrek liðu nokkur ár þar til Lína stofnaði sitt fyrsta fyrirtæki. Hún hafi verið orðin ábyrgari í fjármálunum en veiktist þá alvarlega. Skuldirnar fóru þá að safnast upp og á endanum fór fyrirtækið í þrot.

„Ég tala við mömmu, fer til hennar hágrátandi og segi: „Ég veit ekki hvað ég á að gera, er ég að fara í gjaldþrot. Er það ekki eitthvað sem fólk gerir?“,“ segir hún um viðbrögðin við stöðunni.

Lína fór þá með mömmu sinni til lögfræðings sem ráðlagði henni að lýsa sig persónulega gjaldþrota. Nokrum dögum síðar sá móðir hennar hins vegar auglýsingu hjá Umboðsmanni skuldara og fóru mæðgurnar í kjölfarið á fund þar sem hafi verið mjög dýrmætur.

„Ég sá leiðina út, loka fyrirtækinu og það fer í þrot,“ segir hún og Í dag lítur hún á þetta tímabil sem sína dýrmætustu menntun; skóla sem ekkert nám hefði getað komið í staðinn fyrir.

Reynslan hafi mótað reksturinn

Sú reynsla að hafa staðið á barmi glötunar fjárhagslega hefur mótað rekstur Define the Line að sögn Línu. Hún leggur áherslu á að fyrirtækið sé með öllu skuldlaust og hún sé nú mjög varkár með hverja krónu. 

„Skortstilfinning er eitthvað sem ég vil bara ekki finna aftur,“ útskýrir hún og bætir við að hún hafi borgað sjálfri sé lágmarkslaun í mörg ár til að byggja félagið upp á heilbrigðum grunni.

Lína segir að þeir sem eru í fjárhagserfiðleikum eigi ekki að stinga höfðinu í sandinn og skammast sín fyrir að leita sér hjálpar. Það sé alltaf leið út úr skuldunum.