„Það veit enginn hvert þessar breytingar eru að leiða okkur“

Nú ríði á að stjórnendur standi sig vel í breytingastjórnun, enda séu hraðar breytingar fram undan og það einfaldlega svo hraðar að atvinnulífið hefur aldrei upplifað þennan hraða í þróun og tækninýjungum áður. 

„Það þarf ekki annað en að sjá hversu mikið ChatGpt hefur breyst á síðasta ári til að átta sig á því hvað framfarirnar eru hraðar og í raun má gera ráð fyrir að fljótt falli úr gildi allt þetta sem við höfum hingað til talað um sem hefðbundinn lærdómsferill. Skólabókadæmi verður að hugtaki sem lifir ekki mikið lengur,“ segir Adriana og mælir með að öll verðum við dugleg að grúska og prófa okkur áfram. En gera okkur grein fyrir að það sem breytist í dag miðað við daginn í gær, getur aftur breyst áfram á morgun. 

Það veit enginn hvert þessar breytingar eru að leiða okkur. Þess vegna skiptir svo miklu máli að efla okkur í öllu sem heitir aðlögun; aðlögunarfærni, aðlögunarhæfni, hvaða nafni aðlögun hefur.“ 

Þann 10. mars munu samtök mannauðsfólks á Íslandi, Mannauður, standa fyrir ráðstefnunni HR Tech í annað sinn. Á þeirri ráðstefnu er fjallað um hvernig tækninni er beitt í mannauðsstjórnun og rekstri. 

Í tilefni ráðstefnunnar fjallar Atvinnulífið um mannauðsmálin í dag og á morgun. Dagskrá ráðstefnunnar má sjá hér. 

Allt breytist 

Adriana segir að þótt gera megi ráð fyrir að hvert einasta starf verði fyrir áhrifum tæknibreytinga næstu misseri sjái hún sjálf fyrir sér að þau áhrif muni meira felast í því að breyta störfum frekar en að þau hverfi.

 „Bókarinn heldur áfram að vera bókari. Starfið breytist hins vegar frá því að bókari sé að bóka yfir í að bókarinn sé að passa upp á að allt sé að stemma. Starf bókarins mun þannig verða að starfi greinandans, sem þýðir að styðja þarf við bókara til að efla og kenna fólki að verða góðir greinendur.“ 

Adriana segir mikilvægt að stjórnendur tileinki sér helstu kosti breytingastjórnunar. Meðal annars til að sporna við ótta starfsfólks. 

„Það er eðlilegt að sumt starfsfólk upplifi ótta eða hræðslu gagnvart breytingum og sá ótti getur líka náð til stjórnenda. Því hraðinn í dag er svo mikill og enginn sér fyrir endann á því sem koma skal,“ segir Adriana en bætir við: 

„Við þurfum samt að trúa því að þessar breytingar verði okkur öllum til góðs að mestu. Að ný tækni muni hjálpa okkur í því að taka enn betri ákvarðanir og að skila enn skilvirkari vinnu og svo framvegis.“ 

Mestu skipti að fólk átti sig á því að breytingarnar halda áfram að breytast. Gervigreindin hafi byrjað á því að sýna hvernig hún getur hjálpað okkur í að sækja og styðjast við enn betri gögn en áður en brátt muni sjálfvirknivæðingin og gervigreindin fara að ráða við enn stærri og viðameiri verkefni. 

Sama í hvaða starfi við erum, þurfum við því að hugsa: Breytingarnar eru óumflýjanlegar. 

Það er eingöngu spurning um: 

Hversu miklar verða þær?“ 

Ekki reyna að breyta smá 

Adriana segir að þótt vissulega þurfi að setja varnagla á allt sem frá gervigreindinni kemur, þurfi að horfa á tækifærin sem hún gefur okkur í að vaxa, dafna og ná samkeppnisforskoti. Ísland hafi getuna til að aðlagast þessum tæknibreytingum jafnvel hraðar en aðrar þjóðir. 

„Við sýndum það í Covid að við erum lítil þjóð sem er fljót að aðlagast breyttri veröld. Við erum lítil þjóð sem er vön að vera með marga hatta á höfði og höfum allt til þess að geta fagnað tækifærunum sem ný tækni færir okkur og þá ekki síst því að auka á samkeppnisforskotið.“ 

Adriana tekur mjög gott dæmi um það hvaða gryfjur hún telur hættulegustu gryfjuna fyrir stjórnendur og fyrirtæki að falla í næstu mánuði. En það er gryfjan: Að ætla að breyta bara smá. 

„Rifjum aðeins upp hvernig fór fyrir framleiðendum ritvéla. Sem vildu ekki trúa því að tölvan tæki yfir ritvélatæknina og brugðust því við nýrri tækni með því að breyta bara smá hjá sér,“ segir Adriana og nefnir dæmi: 

„Fyrst með því að gera ritvélina að rafmagnsritvél. Síðan með því að rafvæða tipexið þannig að fólk þyrfti ekki að taka pappírinn úr þótt það þyrfti að leiðrétta einhvern texta.“ 

Breytingarnar dugðu þó ekki til, tölvan boðaði enn meiri byltingu. 

„En þeir trúðu því ekki að tölvan myndi umbylta ritvélinni og héldu því bara áfram að breyta smá. Bættu því við að fólk gat pikkað á ritvélina texta og séð á litlum skjá á ritvélinni hvernig textinn var að vélritast.“ 

Allt kom þó fyrir ekki: Ritvélin dó á endanum og fyrirtækin sem höfðu haldið í hana fóru á hausinn.

 „Ritvélasagan er gott dæmi um fyrirtæki þar sem mótþróun við tæknibreytingarnar kom innan frá. Stjórnendur og starfsfólk voru ekki tilbúin til að fara alla leið því enginn vissi heldur þá hvert sú vegferð myndi leiða,“ segir Adriana og bætir við: 

Við þurfum því að fagna tæknibreytingunum framundan og æfa okkur í því að hugsa stórt. 

Ekki að reyna að fara bara í einhverjar smá breytingar hér og smá breytingar þar.“ 

Adriana segir mikilvægt að fyrirtæki setji sér skýra tæknistefnu. 

Til langs tíma. 

„Til þess að forða okkur frá því að verða eins og ritvélafyrirtækin þurfum við að hugsa stórt og taka ákvörðun um að fara alla leið, þótt við séum ekki viss um hvar við endum. Þetta þýðir að stafræn stefna fyrirtækja þarf að vera skýr og þar þurfum við að horfa langt fram í tímann.“ 

Ekki sé nóg að hugsa eitt ár fram í tímann eða tvö og svo framvegis. 

Byltingin sé einfaldlega svo mikil fram undan að heimurinn verður gjörbreyttur fljótlega; Fyrir allt fólk í lífi og starfi. 

„Ég veit að langtímahugsun er okkur ekki mjög töm á Íslandi. Þar þurfum við mögulega að bæta okkur. Nú er staðan hins vegar sú að við erum lögð af stað í vegferð, heimurinn er að breytast á ljóshraða og ef við ætlum að vera með í þeirri framtíð sem nú fer að taka á sig mynd gengur ekki lengur að hugsa árangur til skamms tíma. Langtímaáætlunin þarf einfaldlega að vera ríkjandi.“