Engar for­sendur fyrir því að hækkanir skili sér að fullu út í bensín­verð

Heimsmarkaðsverð olíu hefur hækkað undanfarið vegna átaka í Miðausturlöndum og Róbert Farestveit, sviðsstjóri hagfræði- og greiningasviðs hjá Alþýðusambandi Íslands, bendir á að meðalbensínverð hafi hækkað um fimm til sex prósent á milli mánaða hér á landi. Hann hafi þungar áhyggjur af stöðunni og sérstaklega með tilliti til þess að forsendur kjarasamninga verða endurskoðaðar í haust.

„Þetta mun hafa nokkur áhrif inn í verðbólgumælinguna sem kemur í lok mánaðar. Við bentum á það í byrjun árs, í samhengi við upptöku kílómetragjaldsins, að álagning olíufélaganna væri sögulega há og hún hefur hækkað síðustu ár. Þá hefur afkoman verið sterk þannig að við teljum í sjálfu sér enga forsendu fyrir því að þessum hækkunum sé hleypt af fullum þunga út í smásöluverðið,“ segir Róbert.

Í greiningu sem Vilhjálmur Hilmarsson, hagfræðingur Visku stéttarfélags, birti í gær segir að íslensku olíufélögin séu fjórfalt líklegri til að skila verðhækkunum en verðlækkunum til neytenda. Þar segir einnig að eldsneytisverð gæti verið um tuttugu krónum lægra ef olíufélögin færðu álagningu að langtímameðaltali.

Róbert segir gríðarlega mikilvægt að verðbólga hjaðni. Horfur séu dökkar á næstu misserum og framlag fyrirtækja skipti máli.

„Núna erum við auðvitað að sjá töluverðar hækkanir á olíuverði og okkur finnst þær rata of mikið í smásöluverðið.“

Runólfur Ólafsson, framkvæmdastjóri Félags íslenskra bifreiðaeigenda, gagnrýndi olíufélögin í kvöldfréttum á Sýn í gær. Hann sagði fákeppni ríkja á eldsneytismarkaði og kallaði eftir einhvers konar aðhaldi sem gæti falist í verðþaki.

Róbert segir ASÍ ekki hafa skoðað sérstaklega hugmyndir um verðþak en telur þó að mögulega þurfi einhvers konar aðkomu stjórnvalda.

„Það er svo sem ekki ný umræða um fákeppni á olíumarkaði en virk samkeppni skiptir okkur, bæði neytendur og almenning, miklu máli. Það getur verið ástæða til að grípa til aðgerða af hálfu stjórnvalda ef við sjáum það að það sé ekki virk samkeppni á markaðnum.“