Hvað gerist ef meirihlutinn segir „já“ í sumar? Jón Pétur Zimsen skrifar 14. mars 2026 07:01 Verði niðurstaðan í þjóðaratkvæðinu í sumar „já“ hefst í kjölfarið aðlögun Íslands að öllu regluverki Evrópusambandsins og stjórnsýslu þess strax í september. Þetta kemur ekki aðeins fram í öllum gögnum ESB heldur einnig í sjálfri greinargerðinni með þingsályktunartillögu Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur utanríkisráðherra um þjóðaratkvæðið þó hún hafi haldið því fram að einungis yrði um einfalt kaffispjall að ræða. Þar segir: „Á það er gjarnan bent að aðildarviðræður við ESB snúist um að ný aðildarríki lagi sig að reglum sambandsins. Má þetta til sanns vegar færa, enda væri Ísland að ganga í ríkjabandalag með fyrirliggjandi reglum.“ Kjósendur fá ekki að koma að málinu og kjósa um samning verði niðurstaðan „já“ fyrr en þetta verður orðinn hlutur. Það væri ekki verið að kíkja í pakka, pakka sem allir vita hvað er í. Heldur væri byrjað að aðlaga og breyta lögum okkar, regluverki og stjórnsýslu samhliða viðræðum. Í spurt og svarað á veg ESB segir til dæmis: „Upptaka og innleiðing regluverksins er grundvöllur viðræðnanna. […] Hversu hratt viðræðurnar ganga fyrir sig fer eftir því hversu fljótt hvert ríki kemur á umbótum og aðlagast regluverki sambandsins. […] Markmið viðræðnanna er að umsóknarríkið taki upp regluverkið eins og það leggur sig.“ Það er einnig mat ESB að íslensk stjórnsýsla sé of veikburða og hana þurfi að stórauka samhliða aðlögun frá september 2026. Þenja báknið út. Ekkert umsóknarríki hefur fengið varanlegar undanþágur frá regluverki ESB til dæmis með tilliti til landbúnaðar og sjávarútvegs. Hægt er að semja um aðlögunartíma en engar varanlegar undanþágur frá yfirstjórn ESB hversu oft sem utanríkisráðherra heldur öðru fram. Fyrri kynslóðir Íslendinga börðust með kjafti og klóm fyrir fullveldi og sjálfstæði þjóðarinnar, mestu gersemum hverrar þjóðar. Valdinu til þess að ráða eigin málum. Því vill ríkisstjórnin kasta á glæ. Helgi Hallvarðsson og Albert Jónsson, skipstjórar á varðskipum Landhelgisgæslunnar, gátu í krafti þess að Ísland er fullvalda ríki barist gegn ofureflinu með togvíraklippur einar að vopni í Þorskastríðinu. Hvað myndu þeir segja um blæti ríkistjórnarinnar fyrir því að selja fullveldið og sjálfstæðið til erlends ríkjasambands? Hvað hafa ríkin í ESB okkur að bjóða? Okkur sem erum ein ríkasta þjóð Evrópu, með tvíhliða varnarsamning við Bandaríkin og fleiri tugi fríverslunarsamninga við ríki um allan heim, bæði á eigin vegum og í gegnum Fríverslunarsamtök Evrópu (EFTA)? Í Þýskalandi er raforkuverð um fimm sinnum dýrara en á Íslandi og efnahagsleg stöðnun hefur ríkt lengi eins og víða innan ESB. Í Frakklandi fer um 14–15% af allri landsframleiðslu í lífeyriskerfið, eitt hæsta hlutfall í heimi, ríkisskuldir eru yfir 110% af landsframleiðslu og atvinnuleysi ungs fólks um 17–18%. Á Spáni er nær þriðja hver ung manneskja atvinnulaus. Um 70% ungs fólks býr enn í foreldrahúsum þrátt fyrir lægri vexti en á Íslandi enda húsnæði í Evrópu dýrt, atvinnuleysi mikið og laun lág. Lágir vextir í Evrópu eru ekki merki um sterkt hagkerfi heldur oft merki um hagkerfi sem þarf stöðugt á örvun að halda. Er það þetta sem við viljum fá í skiptum fyrir fullveldi okkar og sjálfstæði, auðlindir og gæði? Gera vandamál annarra ríkja að okkar? „Já“ í sumar mun kalla á fulla aðlögun Íslands að regluverki og stjórnsýslu ESB strax. Aðlögun væri lokið þegar þjóðin fengi að greiða atkvæði um samning sem mun ekki innihalda neitt sem ekki var vitað fyrir. Stöndum með Íslandi. Stöndum með lýðræðinu og fullveldinu. Og varðveitum það fyrir komandi kynslóðir. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Jón Pétur Zimsen Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald ESB-viðræðna Mest lesið Orð skipta máli Birgitta Þorsteinsdóttir Skoðun Aðlögun að hverju? Staða Íslands í aðildarferli Evrópusambandsins Ásta Guðrún Helgadóttir Skoðun Ísland og ESB: Horft af brúnni Þorvaldur Gylfason Skoðun Tafla á villigötum Gauti Eggertsson Skoðun Hver þorir næst? Knútur Emil Jónasson,Dagmar Ýr Stefánsdóttir,Hermann Ingi Gunnarsson,Unnur Brá Konráðsdóttir,Jóhanna Hreinsdóttir,Ásta Stefánsdóttir,Aldís Hafsteinsdóttir,Bergþór Bjarnason,Haraldur Þór Jónsson Skoðun Hvers vegna erum við enn að reyna að binda hendur fólks? María Gunnarsdóttir Skoðun Innan ESB „mun Ísland stjórna fiskveiðum í Norður-Atlantshafi“ Óli Rúnar Ástþórsson Skoðun Íslenskir kjósendur eða evrópskir embættismenn? Ólafur Hannesson Skoðun Það sem mamma og pabbi kenndu mér Gréta María Grétarsdóttir Skoðun Viðvörunarljós í evrópsku atvinnulífi Guðrún Hafsteinsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Innan ESB „mun Ísland stjórna fiskveiðum í Norður-Atlantshafi“ Óli Rúnar Ástþórsson skrifar Skoðun Hver þorir næst? Knútur Emil Jónasson,Dagmar Ýr Stefánsdóttir,Hermann Ingi Gunnarsson,Unnur Brá Konráðsdóttir,Jóhanna Hreinsdóttir,Ásta Stefánsdóttir,Aldís Hafsteinsdóttir,Bergþór Bjarnason,Haraldur Þór Jónsson skrifar Skoðun Orð skipta máli Birgitta Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Jákvæða hliðin á minkamálinu Atli Sævar Guðmundsson skrifar Skoðun Viðvörunarljós í evrópsku atvinnulífi Guðrún Hafsteinsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna erum við enn að reyna að binda hendur fólks? María Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Íslenskir kjósendur eða evrópskir embættismenn? Ólafur Hannesson skrifar Skoðun Tafla á villigötum Gauti Eggertsson skrifar Skoðun Já til að sjá er tálsýn Guðmundur Edgarsson skrifar Skoðun Það sem mamma og pabbi kenndu mér Gréta María Grétarsdóttir skrifar Skoðun Byrgjum brunninn áður en barnið dettur ofan í – eflum forvarnir í raun! Fanný Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Ísland og ESB: Horft af brúnni Þorvaldur Gylfason skrifar Skoðun Aðlögun að hverju? Staða Íslands í aðildarferli Evrópusambandsins Ásta Guðrún Helgadóttir skrifar Skoðun Umræða um dánaraðstoð krefst mannúðar og varfærni Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Heimurinn bíður ekki eftir Íslandi Birgir Orri Ásgrímsson skrifar Skoðun Leiðrétting vegna greinar um Kristrúnar í breskum hlaðvarpsþætti Guðmundur Edgarsson skrifar Skoðun Vextir á villigötum Agnar Tómas Möller skrifar Skoðun Rangfærslurnar standa enn og ekkert að þeim vikið Konráð S. Guðjónsson skrifar Skoðun Hver lygi skapar skuld við sannleikann Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Hér eru sex veigamikil rök gegn inngöngu Íslands í Evrópusambandið Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Herskylduhrakspár Haraldar skekkja raunhæfa sýn á varnarmál Svanur Sigurbjörnsson skrifar Skoðun Þegar gögn verða að upplýsingaóreiðu: Nokkrum staðleysum Halldórs Jörgens Olesen svarað Kristinn Sv. Helgason skrifar Skoðun Sigmar Guðmundsson, Bandaríkin og öryggi Íslands Hjörvar Sigurðsson skrifar Skoðun Sex ástæður fyrir JÁ-i í ágúst Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Heilbrigt starfsumhverfi Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Ísland í nýrri heimsmynd Dagur Jónsson skrifar Skoðun Fullyrðingar og raunveruleikinn Jón Frímann Jónsson skrifar Skoðun Kristrún Frostadóttir sammála nei-sinnum Guðmundur Edgarsson skrifar Skoðun Brestur í manngæsku - ESB og flóttafólk Ari Orrason skrifar Skoðun Þegar líðan stúlkna verður aukaatriði Lilja Benatov Hjartar skrifar Sjá meira
Verði niðurstaðan í þjóðaratkvæðinu í sumar „já“ hefst í kjölfarið aðlögun Íslands að öllu regluverki Evrópusambandsins og stjórnsýslu þess strax í september. Þetta kemur ekki aðeins fram í öllum gögnum ESB heldur einnig í sjálfri greinargerðinni með þingsályktunartillögu Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur utanríkisráðherra um þjóðaratkvæðið þó hún hafi haldið því fram að einungis yrði um einfalt kaffispjall að ræða. Þar segir: „Á það er gjarnan bent að aðildarviðræður við ESB snúist um að ný aðildarríki lagi sig að reglum sambandsins. Má þetta til sanns vegar færa, enda væri Ísland að ganga í ríkjabandalag með fyrirliggjandi reglum.“ Kjósendur fá ekki að koma að málinu og kjósa um samning verði niðurstaðan „já“ fyrr en þetta verður orðinn hlutur. Það væri ekki verið að kíkja í pakka, pakka sem allir vita hvað er í. Heldur væri byrjað að aðlaga og breyta lögum okkar, regluverki og stjórnsýslu samhliða viðræðum. Í spurt og svarað á veg ESB segir til dæmis: „Upptaka og innleiðing regluverksins er grundvöllur viðræðnanna. […] Hversu hratt viðræðurnar ganga fyrir sig fer eftir því hversu fljótt hvert ríki kemur á umbótum og aðlagast regluverki sambandsins. […] Markmið viðræðnanna er að umsóknarríkið taki upp regluverkið eins og það leggur sig.“ Það er einnig mat ESB að íslensk stjórnsýsla sé of veikburða og hana þurfi að stórauka samhliða aðlögun frá september 2026. Þenja báknið út. Ekkert umsóknarríki hefur fengið varanlegar undanþágur frá regluverki ESB til dæmis með tilliti til landbúnaðar og sjávarútvegs. Hægt er að semja um aðlögunartíma en engar varanlegar undanþágur frá yfirstjórn ESB hversu oft sem utanríkisráðherra heldur öðru fram. Fyrri kynslóðir Íslendinga börðust með kjafti og klóm fyrir fullveldi og sjálfstæði þjóðarinnar, mestu gersemum hverrar þjóðar. Valdinu til þess að ráða eigin málum. Því vill ríkisstjórnin kasta á glæ. Helgi Hallvarðsson og Albert Jónsson, skipstjórar á varðskipum Landhelgisgæslunnar, gátu í krafti þess að Ísland er fullvalda ríki barist gegn ofureflinu með togvíraklippur einar að vopni í Þorskastríðinu. Hvað myndu þeir segja um blæti ríkistjórnarinnar fyrir því að selja fullveldið og sjálfstæðið til erlends ríkjasambands? Hvað hafa ríkin í ESB okkur að bjóða? Okkur sem erum ein ríkasta þjóð Evrópu, með tvíhliða varnarsamning við Bandaríkin og fleiri tugi fríverslunarsamninga við ríki um allan heim, bæði á eigin vegum og í gegnum Fríverslunarsamtök Evrópu (EFTA)? Í Þýskalandi er raforkuverð um fimm sinnum dýrara en á Íslandi og efnahagsleg stöðnun hefur ríkt lengi eins og víða innan ESB. Í Frakklandi fer um 14–15% af allri landsframleiðslu í lífeyriskerfið, eitt hæsta hlutfall í heimi, ríkisskuldir eru yfir 110% af landsframleiðslu og atvinnuleysi ungs fólks um 17–18%. Á Spáni er nær þriðja hver ung manneskja atvinnulaus. Um 70% ungs fólks býr enn í foreldrahúsum þrátt fyrir lægri vexti en á Íslandi enda húsnæði í Evrópu dýrt, atvinnuleysi mikið og laun lág. Lágir vextir í Evrópu eru ekki merki um sterkt hagkerfi heldur oft merki um hagkerfi sem þarf stöðugt á örvun að halda. Er það þetta sem við viljum fá í skiptum fyrir fullveldi okkar og sjálfstæði, auðlindir og gæði? Gera vandamál annarra ríkja að okkar? „Já“ í sumar mun kalla á fulla aðlögun Íslands að regluverki og stjórnsýslu ESB strax. Aðlögun væri lokið þegar þjóðin fengi að greiða atkvæði um samning sem mun ekki innihalda neitt sem ekki var vitað fyrir. Stöndum með Íslandi. Stöndum með lýðræðinu og fullveldinu. Og varðveitum það fyrir komandi kynslóðir. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins
Hver þorir næst? Knútur Emil Jónasson,Dagmar Ýr Stefánsdóttir,Hermann Ingi Gunnarsson,Unnur Brá Konráðsdóttir,Jóhanna Hreinsdóttir,Ásta Stefánsdóttir,Aldís Hafsteinsdóttir,Bergþór Bjarnason,Haraldur Þór Jónsson Skoðun
Skoðun Hver þorir næst? Knútur Emil Jónasson,Dagmar Ýr Stefánsdóttir,Hermann Ingi Gunnarsson,Unnur Brá Konráðsdóttir,Jóhanna Hreinsdóttir,Ásta Stefánsdóttir,Aldís Hafsteinsdóttir,Bergþór Bjarnason,Haraldur Þór Jónsson skrifar
Skoðun Byrgjum brunninn áður en barnið dettur ofan í – eflum forvarnir í raun! Fanný Gunnarsdóttir skrifar
Skoðun Aðlögun að hverju? Staða Íslands í aðildarferli Evrópusambandsins Ásta Guðrún Helgadóttir skrifar
Skoðun Leiðrétting vegna greinar um Kristrúnar í breskum hlaðvarpsþætti Guðmundur Edgarsson skrifar
Skoðun Hér eru sex veigamikil rök gegn inngöngu Íslands í Evrópusambandið Eggert Sigurbergsson skrifar
Skoðun Þegar gögn verða að upplýsingaóreiðu: Nokkrum staðleysum Halldórs Jörgens Olesen svarað Kristinn Sv. Helgason skrifar
Hver þorir næst? Knútur Emil Jónasson,Dagmar Ýr Stefánsdóttir,Hermann Ingi Gunnarsson,Unnur Brá Konráðsdóttir,Jóhanna Hreinsdóttir,Ásta Stefánsdóttir,Aldís Hafsteinsdóttir,Bergþór Bjarnason,Haraldur Þór Jónsson Skoðun