Van­metin lykilfærni stjórn­enda

Fyrir um tveimur árum sótti ég um styrk hjá stéttarfélaginu mínu fyrir námskeiði í tilfinningagreind. Umsókninni var synjað á þeirri forsendu að sjálfshjálparnámskeið væru ekki styrkhæf. Mér fannst það bæði sprenghlægilegt en á sama tíma afhjúpandi, því þetta endurspeglar algengan misskilning.

Í mínum huga er tilfinningagreind ein mikilvægasta hæfnin í fari hvers stjórnanda. Hvers vegna er lítið mál að fá styrk fyrir Excel-námskeiði eða gervigreindarnámskeiði en ekki fyrir námskeiði í tilfinningagreind? Þetta var góð áminning um að það sem mér finnst eðlileg og sjálfsögð vitneskja er ekki endilega sjálfsögð fyrir alla.

Svo það er kannski ástæða til að staldra við og skoða hvað tilfinningagreind er og hvers vegna hún skiptir miklu máli á vinnustöðum, sérstaklega í fari stjórnenda.

Hvað er tilfinningagreind?

Tilfinningagreind er hæfnin til að skynja, skilja og vinna með tilfinningar, bæði hjá sjálfum sér og öðrum.

Það felur meðal annars í sér að:

• taka eftir eigin viðbrögðum og skilja hvaðan þau koma
• geta staldrað við áður en brugðist er við
• lesa í samskipti og andrúmsloft í hópi
• bregðast við aðstæðum með yfirvegun

Þetta snýst ekki um að vera alltaf rólegur, jákvæður eða „í jafnvægi“. Þetta snýst um að vera meðvitaður um það sem er að gerast og geta brugðist við á uppbyggilegan hátt.

Hvað koma tilfinningar vinnunni við?

Í vinnuumhverfi þar sem fólk vinnur saman eru tilfinningar alltaf hluti af myndinni. Þær birtast í samskiptum, í viðbrögðum við breytingum og í því hvernig fólk bregst við álagi og óvissu. Þær hafa áhrif á traust, samstarf og ákvarðanatöku.

Tilfinningar eru í raun upplýsingar. Þær segja okkur þegar eitthvað skiptir máli, þegar eitthvað er í hættu eða þegar eitthvað er ekki í lagi.

Stjórnandi sem kann að lesa þessi merki hefur miklu betri forsendur til að skilja hvað er raunverulega að gerast. Hann tekur eftir spennu áður en hún verður að ágreiningi. Hann greinir mótstöðu og getur hlustað, skilið og unnið með hana. Hann skapar öryggi fyrir aðra og hefur þannig áhrif á aðstæður og fólkið í kringum sig.

Viðbrögð stjórnenda hafa áhrif langt út fyrir þá sjálfa. Tónninn sem þeir setja í samtali og hvernig þeir mæta erfiðum aðstæðum mótar andrúmsloftið í kringum þá. Þess vegna er tilfinningagreind ein af lykilhæfni góðs leiðtoga.

Ef vinnustaður væri bara samansafn verkefna og ferla þá skiptu tilfinningar kannski ekki miklu máli. En vinnustaðir eru fyrst og fremst fólkið sem vinnur þar. Samskipti, traust, ákvarðanataka, breytingar og samstarf ráðast að stórum hluta af því hvernig fólk bregst við aðstæðum og hvert öðru. Þess vegna hefur tilfinningagreind bein áhrif á það sem gerist á vinnustaðnum … og hvort árangur næst.

Tilfinningagreind er ekki „mjúkt mál“. Hún er kjarnaatriði í rekstri.

Höfundur er mannauðsráðgjafi og markþjálfi.