Dapur­legt að fylgjast með hægri­flokkum sem sam­einast á jaðrinum

Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra tók til máls á flokksstjórnarfundi Samfylkingarinnar sem haldinn er í dag. Hún hóf ræðuna á að fara yfir tíð flokksins í ríkisstjórn og hverju þau hefðu áorkað. Þá gagnrýndi hún flokkana í stjórnarandstöðu.

Hún sagðist fagna gengi Samfylkingarinnar sem stækki sífellt á meðan flokkar til hægri hafi hlaupið frá miðjunni og út á jaðarinn.

„Frá hinum almenna manni út í hugmyndafræðilega mýri, lengst til hægri. Ég hef ekki lagt það í vana minn að segja of mikið um aðra flokka eða trufla þá á meðan þeir eru að gera mistök, en hver er munurinn á þessum flokkum í dag?“ spyr hún og uppskar hlátur úr salnum.

Hún segir flokkana til hægri, og vísar þar í Sjálfstæðisflokkinn, Framsóknarflokkinn og Miðflokkinn, vera að renna saman í einn.

„Jafnvel flokkar með glæsta sögu eins og Sjálfstæðisflokkur og Framsóknarflokkur. Merkilegri flokkar á marga lund, sem gættu þess að fara aldrei of langt frá miðju stjórnmálanna, en virðast núna sáttir með að enda í knippi með Miðflokki, alltaf á harðahlaupum á eftir því sem dreifist hraðast á TikTok þann daginn, eða því sem fær flesta þumla á Facebook, og keppast við að úthúða okkur jafnaðarfólki og útiloka jafnvel samstarf við fólk eins og okkur. Það er dapurlegt að fylgjast með þessari þróun.“

Hún minnir gesti á að gleyma ekki hvaðan flokkurinn kom, frá stofnun ASÍ og Alþýðuflokks.

„Við týndum þræðinum um stund en litum í eigin barm á síðustu árum, saman breyttum við Samfylkingunni.“

Hún minntist einnig á fyrirhugaða þjóðaratkvæðagreiðslu um áframhaldandi samrunaviðræður við Evrópusambandið. Kristrún ítrekaði orð sín um að hún myndi greiða atkvæði með tillögunni en sama hver niðurstaðan verður mun ríkisstjórnin virða vilja þjóðarinnar.

„Það er alveg á hreinu. En fróðlegt væri að vita hver afstaða þeirra flokka sem nú eru í stjórnarandstöðu er til þess og hvort að þeir flokkar muni una vilja þjóðarinnar.“

Árangur næst ekki í einu skrefi

„Ég hef verið hreinskilin varðandi efnahagsmálin og ég viðurkenni það að síðasta haust, eftir tveggja prósenta lækkun stýrivaxta á einu ári, fimm vaxtalækkanir í röð og lægstu verðbólgumælingu í fimm ár, þá vorum við vongóð. Það hefur komið á daginn að við freistuðumst til að fagna of snemma á þeim tímapunkti,“ segir Kristrún.

Verðbólgan mældist 5,2 prósent í síðustu verðbólgumælingu og í vikunni hækkaði Seðlabankinn stýrivextina um 25 punkta, úr 7,25 prósentum í 7,5 prósent.

Hún segist ekki ætla að gera lítið úr vandanum og að henni detti ekki í hug að hlaupast undir ábyrgð en minnir á að árangur vinnist ekki alltaf í einu skrefi.

„Eitt er víst, til að svara þeim sem hafa hæst í þórðargleði þessa daga. Það kemur ekki til greina að hverfa aftur til þeirrar efnahagsstjórnar sem færði okkur tíu prósenta verðbólgu og 9,25 prósenta vexti. Það kemur ekki til greina,“ segir Kristrún.

Þrenn markmið fái þau traust kjósenda

Þegar Kristrún fór yfir hverju flokkurinn hefur áorkað í tíð þeirra í ríkisstjórn nefndi hún atvinnustefnu sem kynnt verði á næstu vikum, fjárfestingu í samgöngum og fest lífeyri við laun fyrir öryrkja og eldra fólk. Hún boðaði þrjú ný samvinnuverkefni ríkis og sveitarfélaga, sem fara eigi í að loknum sveitarstjórnarkosningum fái þau traust til þess hjá kjósendum.

Í fyrsta lagi stendur til að lækka kostnað barnafólks, meðal annars með þaki á leikskólagjöldum og lögfestingu á rétti til leikskólavistar frá lokum fæðingarorlofs í skrefum. Það verði fjármagnað bæði af ríkinu og sveitarfélögunum sjálfum.

„Í öðru lagi leggur Samfylkingin áherslu á að við hlúum að fólkinu sem byggði landið. Með áframhaldandi þjóðarátaki í umönnun eldra fólks, þar sem við eyðum biðlistanum eftir hjúkrunarrýmum árið 2030, þessi sem tvöfaldaðist frá árinu 2017, og hefjumst strax handa við að stórefla þjónustu við eldra fólk í heimahúsum á fjölbreyttan hátt,“ segir Kristrún.

Þriðja verkefnið er að auðvelda rekstur og uppbyggingu á sama hátt og þau hafa þegar gert í ríkisstjórnartíð sinni.

„Hrista upp í kerfinu og ráðast í markvissa einföldun regluverks, til að liðka fyrir framtaki og verðmætasköpun,“ segir hún.