Aðför að opinberum starfsmönnum – burðarásum samfélagsins Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar 26. mars 2026 14:00 Ríkisstjórnin hefur nú boðað frumvarp þar sem lagt er til að fella niður áminningarskyldu og veikja uppsagnarvernd opinberra starfsmanna. Þetta er sett fram sem tæknileg einföldun á „mannauðsstjórnun“ ríkisins, en í raun er hér um að ræða grundvallarbreytingu á réttindum stórs hóps launafólks. Tillögurnar eiga rætur að rekja til hagræðingartillagna sem kallað var eftir strax í upphafi kjörtímabilsins. Það kom í sjálfu sér ekki á óvart að slíkar hugmyndir kæmu fram – atvinnurekendur og hægri öfl hafa lengi sótt að réttindum opinberra starfsmanna, líkt og öðrum réttindum vinnandi fólks. Það sem vekur hins vegar sérstaka athygli er að þessar breytingar skuli koma frá ríkisstjórn undir forystu Samfylkingarinnar. Slíkt hefðu fáir séð fyrir – að ráðist væri í einhliða skerðingu réttinda án samráðs við verkalýðshreyfinguna. Þetta er ekki einangrað tilvik. Fyrr í vetur ákvað ríkisstjórnin að stytta tímabil atvinnuleysisbóta þrátt fyrir skýr andmæli verkalýðshreyfingarinnar. Nú blasir við að rof hefur myndast milli hennar og stjórnmálaflokka sem hafa átt þétta samvinnu við hana í rúmlega hundrað ár. Á sama tíma er ekki að sjá að stjórnarandstaðan á Alþingi ætli að veita þessum áformum raunverulegt viðnám. Í ljósi samsetningar þingsins er því hætt við að víðtækar skerðingar á réttindum vinnandi fólks fari í gegn með breiðum stuðningi. Samhliða þessu má greina kunnuglegt stef: að gera lítið úr almannaþjónustunni og þeim sem þar starfa. Að draga úr virðingu fyrir störfum í heilbrigðiskerfi, menntakerfi, löggæslu og annarri grunnþjónustu samfélagsins. Slík orðræða er ekki saklaus. Hún undirbýr jarðveg fyrir aðgerðir sem rýrir stöðu fólks sem vinnur þessi mikilvægu störf í okkar þágu og þar með er verið að veikja opinber grunnkerfi okkar allra. Þannig er mikilvægri opinberri þjónustu ýtt í átt til einkavæðingar með umtalsverðum kostnaði, beinum og óbeinum. Vinstrihreyfingin – grænt framboð leggur ríka áherslu á að standa vörð um almannaþjónustuna og réttindi opinberra starfsmanna. Opinberir starfsmenn eru burðarás samfélagsins sem stjórnmálafólki ber að virða. Þeir halda uppi þjónustu sem við treystum á á hverjum degi – í veikindum, í menntun barna okkar, í öryggi og velferð. Það er óréttlátt að veikja stöðu þeirra og er jafnframt skaðlegt fyrir samfélagið í heild. Við í VG lýsum fullum stuðningi við samstöðu opinberra starfsmanna gegn aðför að stöðu þeirra. Það er sameiginlegt verkefni okkar allra að standa vörð um réttindi þeirra, og þar með um styrk og gæði samfélagsins sjálfs. Höfundur er formaður Vinstri hreyfingarinnar - græns framboðs. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Rekstur hins opinbera Vinnumarkaður Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Rósa Björk Brynjólfsdóttir Mest lesið Til fréttastofu RÚV um kynferðisofbeldi og pyntingar Ísraels Ingólfur Gíslason Skoðun Fáheyrðar yfirlýsingar innviðaráðherra Lilja S. Jónsdóttir,Gauti Kristmannsson Skoðun Þarf Icelandair að skipta um nafn? Jón Þór Þorvaldsson Skoðun Hildur. Borgarstjórinn okkar Hildur Sverrisdóttir Skoðun Ábyrgð sveitarfélaga varpað á aðstandendur Jóna Elísabet Ottesen Skoðun Brostnar vonir í Kópavogi Sigrún Ólöf Ingólfsdóttir Skoðun Það á að vera einfalt að búa í Reykjavík Þorvaldur Davíð Kristjánsson Skoðun Takk Hveragerði Njörður Sigurðsson Skoðun Hvar á láglaunafólk að búa? Ábyrgð sveitarfélaga Róbert Farestveit,Jana Eir Víglundsdóttir Skoðun Útborgun í íbúð eða leikskólapláss í Kópavogi? Jóna Þórey Pétursdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Fráleitar tillögur um að einkavæða orkufyrirtækin okkar Jóhann Páll Jóhannsson skrifar Skoðun Kennarar þurfa ekki skammir heldur stuðning okkar Líf Magneudóttir skrifar Skoðun Óvenju mikið í húfi Skúli Helgason skrifar Skoðun Ný Heiðmörk fyrir Reykvíkinga Sara Björg Sigurðardóttir skrifar Skoðun Gerum miðbæ Garðabæjar iðandi af lífi og menningu Vilmar Pétursson skrifar Skoðun Betri Hafnarfjörður Árni Stefán Guðjónsson skrifar Skoðun Ábyrgð sveitarfélaga varpað á aðstandendur Jóna Elísabet Ottesen skrifar Skoðun Takk Hveragerði Njörður Sigurðsson skrifar Skoðun Aukum valfrelsi foreldra í Mosfellsbæ Sóley Sævarsdóttir Meyer skrifar Skoðun Fáheyrðar yfirlýsingar innviðaráðherra Lilja S. Jónsdóttir,Gauti Kristmannsson skrifar Skoðun Heilsársbúseta er hjarta samfélagins Þorgerður Lilja Björnsdóttir skrifar Skoðun Reykjavík verður að styðja við fátæk börn í borginni Guðbjörg Ingunn Magnúsdóttir skrifar Skoðun Sjálfskapaður vandi Evrópu Einar G. Harðarson skrifar Skoðun Það á að vera einfalt að búa í Reykjavík Þorvaldur Davíð Kristjánsson skrifar Skoðun Fyrirmyndir Sigrún Steinarsdóttir skrifar Skoðun Kosningar og leikskólamál Sigríður Clausen skrifar Skoðun Hvar á láglaunafólk að búa? Ábyrgð sveitarfélaga Róbert Farestveit,Jana Eir Víglundsdóttir skrifar Skoðun Þetta gerðum við á 15 mánuðum Heiða Björg Hilmisdóttir skrifar Skoðun Fullveldið er falið í gagnaeign Hjörtur Smárason skrifar Skoðun Borgar menning sig? Jóna Hlíf Halldórsdóttir skrifar Skoðun Brostnar vonir í Kópavogi Sigrún Ólöf Ingólfsdóttir skrifar Skoðun Participation and Local Elections: A reflection from someone who cannot vote yet Gemma Fornell Parra skrifar Skoðun Hildur. Borgarstjórinn okkar Hildur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Hvar slær hjarta kjósenda? Ragnar Sigurður Kristjánsson skrifar Skoðun Afþökkum barnaskatt Samfylkingarinnar í Kópavogi Andri Steinn Hilmarsson skrifar Skoðun Leikskóladvöl í Fjarðabyggð er lúxus Ásdís Helga Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Týndi hópurinn á húsnæðismarkaði – gullnu árin Ragnar Þór Reynisson skrifar Skoðun Fólkið fyrst í Hafnarfirði Ágúst Bjarni Garðarsson skrifar Skoðun Til fréttastofu RÚV um kynferðisofbeldi og pyntingar Ísraels Ingólfur Gíslason skrifar Skoðun Þessi fortíð lofar ekki góðu Þórir Garðarsson skrifar Sjá meira
Ríkisstjórnin hefur nú boðað frumvarp þar sem lagt er til að fella niður áminningarskyldu og veikja uppsagnarvernd opinberra starfsmanna. Þetta er sett fram sem tæknileg einföldun á „mannauðsstjórnun“ ríkisins, en í raun er hér um að ræða grundvallarbreytingu á réttindum stórs hóps launafólks. Tillögurnar eiga rætur að rekja til hagræðingartillagna sem kallað var eftir strax í upphafi kjörtímabilsins. Það kom í sjálfu sér ekki á óvart að slíkar hugmyndir kæmu fram – atvinnurekendur og hægri öfl hafa lengi sótt að réttindum opinberra starfsmanna, líkt og öðrum réttindum vinnandi fólks. Það sem vekur hins vegar sérstaka athygli er að þessar breytingar skuli koma frá ríkisstjórn undir forystu Samfylkingarinnar. Slíkt hefðu fáir séð fyrir – að ráðist væri í einhliða skerðingu réttinda án samráðs við verkalýðshreyfinguna. Þetta er ekki einangrað tilvik. Fyrr í vetur ákvað ríkisstjórnin að stytta tímabil atvinnuleysisbóta þrátt fyrir skýr andmæli verkalýðshreyfingarinnar. Nú blasir við að rof hefur myndast milli hennar og stjórnmálaflokka sem hafa átt þétta samvinnu við hana í rúmlega hundrað ár. Á sama tíma er ekki að sjá að stjórnarandstaðan á Alþingi ætli að veita þessum áformum raunverulegt viðnám. Í ljósi samsetningar þingsins er því hætt við að víðtækar skerðingar á réttindum vinnandi fólks fari í gegn með breiðum stuðningi. Samhliða þessu má greina kunnuglegt stef: að gera lítið úr almannaþjónustunni og þeim sem þar starfa. Að draga úr virðingu fyrir störfum í heilbrigðiskerfi, menntakerfi, löggæslu og annarri grunnþjónustu samfélagsins. Slík orðræða er ekki saklaus. Hún undirbýr jarðveg fyrir aðgerðir sem rýrir stöðu fólks sem vinnur þessi mikilvægu störf í okkar þágu og þar með er verið að veikja opinber grunnkerfi okkar allra. Þannig er mikilvægri opinberri þjónustu ýtt í átt til einkavæðingar með umtalsverðum kostnaði, beinum og óbeinum. Vinstrihreyfingin – grænt framboð leggur ríka áherslu á að standa vörð um almannaþjónustuna og réttindi opinberra starfsmanna. Opinberir starfsmenn eru burðarás samfélagsins sem stjórnmálafólki ber að virða. Þeir halda uppi þjónustu sem við treystum á á hverjum degi – í veikindum, í menntun barna okkar, í öryggi og velferð. Það er óréttlátt að veikja stöðu þeirra og er jafnframt skaðlegt fyrir samfélagið í heild. Við í VG lýsum fullum stuðningi við samstöðu opinberra starfsmanna gegn aðför að stöðu þeirra. Það er sameiginlegt verkefni okkar allra að standa vörð um réttindi þeirra, og þar með um styrk og gæði samfélagsins sjálfs. Höfundur er formaður Vinstri hreyfingarinnar - græns framboðs.
Hvar á láglaunafólk að búa? Ábyrgð sveitarfélaga Róbert Farestveit,Jana Eir Víglundsdóttir Skoðun
Skoðun Hvar á láglaunafólk að búa? Ábyrgð sveitarfélaga Róbert Farestveit,Jana Eir Víglundsdóttir skrifar
Skoðun Participation and Local Elections: A reflection from someone who cannot vote yet Gemma Fornell Parra skrifar
Hvar á láglaunafólk að búa? Ábyrgð sveitarfélaga Róbert Farestveit,Jana Eir Víglundsdóttir Skoðun