Meitlarnir komust loks í for­gang eftir stefnu­breytingu

Málið gæti haft mikla þýðingu fyrir heitavatnsöflun inn á höfuðborgarsvæðið, ekki síst á köldum dögum þegar mikið reynir á kerfið. Orkuveitan rekur nú þegar Hellisheiðarvirkjun og Nesjavallavirkjun, þaðan sem stór hluti heita vatnsins til höfuðborgarsvæðisins kemur. 

Reynist auðlindin á Meitlum nýtanleg gæti hún styrkt þann grunn, dregið úr líkum á skerðingum og skapað meira svigrúm til frekari uppbyggingar og verðmætasköpunar. Sævar Freyr Þráinsson forstjóri Orkuveitunnar sagði í morgun að á næstu tólf árum yrði þörf á hita fyrir 110 þúsund íbúa og að auðlindin gæti jafnframt reynst verðmæt fyrir raforkuframleiðslu.

Harpa Pétursdóttir, forstöðumaður nýrra orkukosta hjá Orkuveitunni, segir niðurstöðurnar mjög jákvæðar en leggur áherslu á að endanleg mynd liggi ekki enn fyrir.

„Já, þetta eru ótrúlega jákvæðar fréttir og spennandi. Hér erum við búin að vera að bora síðastliðna mánuði og erum búin að fá upplýsingar um lofandi jarðhitaauðlind hérna undir. Þetta gæti þýtt bara nýja auðlind fyrir höfuðborgarsvæðið, fyrir samfélagið allt.“

Að hennar sögn er nú unnið úr gögnum úr holunum tveimur og þær látnar blása til að fá skýrari mynd af svæðinu. Fyrstu hugmyndir um umfang og nýtingu ættu að liggja fyrir um mitt ár. Þá verði betur hægt að meta hvort þar sé fyrst og fremst um að ræða varmaauðlind til húshitunar eða hvort svæðið geti einnig staðið undir raforkuframleiðslu. Sú sviðsmynd er ekki ósennileg, enda skilgreinir Orkustofnun háhitasvæði sem svæði þar sem hitastig ofan 1.000 metra dýpis er yfir 200 gráður og þar séu skilyrði til að reisa jarðhitavirkjanir sem framleiða rafmagn og gjarnan líka heitt vatn.

„Það er erfitt að segja til um það akkúrat á þessari stundu, en við erum að vinna úr þeim gögnum sem búið er að afla. Þegar við erum komin með þetta allt saman í einhverjar niðurstöður getum við áttað okkur á því hvort við erum hér að tala um varmaauðlind til húshitunar eða hvort tveggja, rafmagnsframleiðslu og varmaframleiðslu. Það ætti að koma í ljós á næstunni.“

Stefnubreyting ýtti verkefninu af stað

Þótt nú sé fyrst verið að tala opinberlega af meiri vissu um fundinn hefur svæðið lengi verið á ratsjá Orkuveitunnar. Sævar Freyr sagði í viðtali í morgun að undirbúningsrannsóknir hefðu staðið í um tíu ár, en að Orkuveitan hefði sett sér nýja stefnu fyrir tveimur árum og hafið markvissari rannsóknir og boranir í framhaldinu. Fyrirtækið stefnir jafnframt að mikilli sókn á þessu sviði og hefur þegar auglýst stórt borútboð með það markmið að rannsaka ný jarðhitasvæði og tryggja forða hitaveitunnar með allt að 35 nýjum rannsóknar- og vatnstökuholum fyrir lok árs 2028.

Harpa segir því um tímamót að ræða fyrir fyrirtækið.

„Þetta svæði hefur verið til skoðunar í áratugi jafnvel, en við höfum raunverulega ekki staðfest auðlindina fyrr en akkúrat núna. Og þess vegna getum við leyft okkur að segja núna með svona ágætlega óyggjandi hætti að hér sé eitthvað sem muni mögulega verða eitt af lykilsvæðum Orkuveitunnar til framtíðar.“

Sjálfstæði Íslendinga byggist á jarðhita

Ásdís Benediktsdóttir, jarðvísindakona hjá rannsóknum og nýsköpun hjá Orkuveitunni, setur fundinn í stærra samhengi við allt Hengilssvæðið. Þar sé þegar nýting norðan megin á Nesjavöllum og sunnan megin á Hellisheiði, en nú sé verið að staðfesta að ný auðlind sunnar á svæðinu geti einnig reynst nýtanleg.

„Við erum hérna stödd í Henglinum sem er eldfjall og fyrir norðan erum við að nýta Nesjavelli og hérna fyrir sunnan Hengilinn erum við að nýta Hellisheiði. Svo förum við hérna aðeins sunnar og þar er auðlind sem að var vitað og við erum núna að staðfesta að hún sé nýtanleg. Þetta er svo einstakt og við erum svo heppin Íslendingar að hafa þetta.“

Ásdís segir fundinn ekki aðeins skipta máli fyrir afhendingaröryggi heldur einnig fyrir sjálfstæði landsins í orkukerfinu. Að hennar mati talar nýting jarðhitans beint inn í viðnámsþrótt þjóðarinnar, sérstaklega á tímum þegar óvissa getur skapast á alþjóðlegum orkumörkuðum.

„Þetta aðstoðar okkur raunverulega bara í að vera sjálfstæð með okkar orku og kallar beint inn í viðnámsþrótt Íslendinga. Sérstaklega á þessum tímum þar sem kannski skortir á olíu aftur eins og á 1970. Þannig að þetta raunverulega hjálpar okkur í að vera sjálfstæð og sjálfstæði Íslendinga byggist á jarðhita.“

Fundurinn fellur þannig beint að nýrri stefnu Orkuveitunnar um aukna orkuöflun til framtíðar. Ef frekari rannsóknir staðfesta það sem fyrstu holurnar benda til gætu Meitlarnir orðið nýtt lykilsvæði í jarðvarmanýtingu fyrir höfuðborgarsvæðið, bæði til að verja þau lífsgæði sem þegar eru fyrir hendi og til að skapa svigrúm fyrir frekari sókn.