Tala dýrsins 666 og Neró keisari Atli Ísleifsson skrifar 27. apríl 2026 08:00 Frægasta mýtan um Neró er þó eldurinn mikli í Róm árið 64 e.Kr. Getty Fáir eiga sér jafn blóði drifin og skrautleg eftirmæli í mannkynssögunni og rómverski keisarinn Neró. Flestir hafa heyrt söguna af geðsjúka harðstjóranum sem lék á fiðlu á meðan Rómaborg brann til ösku. En kemur það heim og saman við staðreyndir? Í nýjasta þætti hlaðvarpsins Skuggavaldsins kafa prófessorarnir Eiríkur Bergmann og Hulda Þórisdóttir ofan í lygilegar samsæriskenningar fornaldar og rýna í manninn á bak við mýtuna. Eitraðir sveppir og banvænn lúxusbátur Leið Nerós að krúnunni var vörðuð svikum, þar sem móðir hans, hin valdamikla Júlía Agrippína, spilaði stærsta hlutverkið. Hún tryggði syni sínum völdin, hugsanlega með því að byrla eiginmanni sínum Claudíusi keisara, eitur. Þegar Neró varð eldri og vildi losna undan stjórn móður sinnar svaraði hann í sömu mynt. Eftir að gríðarlega flókið tilræði sem fólst í að reyna að drekkja henni í sérsmíðuðum lúxusbát fór út um þúfur, endaði hann einfaldlega á því að senda leigumorðingja heim til hennar. Fiðlan sem var ekki til Frægasta mýtan um Neró er þó eldurinn mikli í Róm árið 64 e.Kr. Sannleikurinn er sá að Neró spilaði í það minnsta ekki á fiðlu á svölunum á meðan þegnar hans brunnu inni. Fiðlan hafði ekki einu sinni verið fundin upp á þessum tíma og auk þess herma heimildir að keisarinn hafi verið staddur 50 kílómetrum fyrir utan borgina. Hins vegar nýtti hann sér neyðina til hins ýtrasta eftir brunann og hófst strax handa við að reisa sér yfirgengilega oflætishöll, Gullna húsið, ofan á rústunum. Þegar almenningur fór að hvísla um að keisarinn sjálfur hefði kveikt eldana til að stækka við sig, þurfti hann blóraböggul. Þann blóraböggul fann hann í nýjum, fámennum trúarsöfnuði sem fólk þekkti lítið til - kristnum mönnum. Neró beitti þá hrottalegum ofsóknum til að dreifa athyglinni og gekk svo langt að nota þá sem lifandi kyndlaí einkagörðum sínum. Valdatími Nerós var frá 54 til 68 e.Kr. Getty Iron Maiden og andkristur Í þættinum rekja Eiríkur og Hulda hvernig tala dýrsins 666 úr Opinberunarbók Jóhannesar er í raun sögulegt dulmál. Með því að nota forna talnaspeki hafa sagnfræðingar samtímans sýnt fram á að talan stendur einfaldlega fyrir nafnið „Neró Keisari“. Fyrir frumkristna menn var hann bókstaflegur holdgervingur illskunnar og andkrists. Saga sigurvegaranna Neró var á endanum yfirgefinn af öllum og stytti sér loks aldur. En alþýðan, sem dýrkaði hann meira en rómverska yfirstéttin vildi viðurkenna, neitaði að trúa því að hann væri allur og lengi vel lifði sú kenning góðu lífi að hann hefði flúið til Parþíu (núverandi Írans) og myndi snúa aftur með her. Þáttastjórnendur velta því upp að lokum hvort Neró hafi mögulega verið fórnarlamb rómverskrar ófrægingarherferðar. Þótt hann hafi verið grimmur harðstjóri, var sagan skrifuð af fjandmönnum hans. Flavíanska keisaraættin sem tók við völdum í kjölfarið þurfti að réttlæta valdarán sitt með því að mála forverann upp sem algjört skrímsli. Vespasíanus keisari gekk svo langt að fylla upp í manngerða stöðuvatnið við höll Nerós og reisa Colosseum hringleikahúsið ofan á því, gagngert til að þurrka út arfleifð hans af yfirborði jarðar. Hægt er að hlusta á þáttinn í spilaranum hér á síðunni eða á helstu hlaðvarpsveitum. Að neðan má svo heyra spjall þeirra Eiríks og Huldu í Bítinu á Bylgjunni. Skuggavaldið Ítalía Einu sinni var... Mest lesið Dregur sig í hlé: „Þessi aumingja kona er að deyja beint fyrir framan okkur“ Lífið Dó ekki ráðalaus þegar filippseyska löggan mætti Tónlist Gummi Google selur glæsihús á Grímshaga Lífið „Ég vil vera bestur í öllu“ Lífið Fyrsta platan í tuttugu ár Lífið Stjörnulífið: Heiðdís Rós komin heim Lífið Opnar sig um þunglyndi og depurð Lífið Köngulóarmaðurinn slær sögulegt met Bíó og sjónvarp Vill skapa staðinn sem sonur hennar þurfti en fann aldrei Lífið „Ég er svolítið svífandi á bleiku skýi“ Lífið Fleiri fréttir „Ég vil vera bestur í öllu“ Dregur sig í hlé: „Þessi aumingja kona er að deyja beint fyrir framan okkur“ Opnar sig um þunglyndi og depurð Gummi Google selur glæsihús á Grímshaga Fyrsta platan í tuttugu ár Stjörnulífið: Heiðdís Rós komin heim Myndaveisla: Stjörnufans fyrir norðan á Einni með öllu „Ég er svolítið svífandi á bleiku skýi“ Sló pabba út með að kasta sér yfir línuna Vill skapa staðinn sem sonur hennar þurfti en fann aldrei Innipúki er ekki það sama og fýlupúki „Við getum ekki kvartað undan veðrinu“ Klukkutíma bröns getur kostað marga daga í rúminu Krakkatía vikunnar: Hungurleikar, biskup og geirfuglinn Big Pussy er látinn Fréttatía vikunnar: Vasaþjófar, KFC og morðhótanir Fiðrildi og flugeldar í maganum í Herjólfsdal Selur aflátsbréf fyrir forsjálustu syndgara helgarinnar Loðinn laumufarþegi sníkti far frá Úlfarsfelli Þjóðhátíð sett í blíðviðri í Eyjum Hættur í Jesus Christ Superstar eftir útgáfu lags til stuðnings Ísrael Ískaldur töffari, skapstór snillingur og afkastamikill vinnuþjarkur Árið sem skytturnar fjórar kvöddu Sam Smith trúlofað Halla Hrund og uglurnar þrjár Útför Megasar Gerði sátt við aðstoðarkonuna sem sakaði hann um nauðgun „Þegar við sáum kastalann var ekki aftur snúið“ Gladiator kveikti neistann við brennuna og úr varð ódauðlegt þjóðhátíðarlag Kíkti í kaffi til kanslarans Sjá meira
Í nýjasta þætti hlaðvarpsins Skuggavaldsins kafa prófessorarnir Eiríkur Bergmann og Hulda Þórisdóttir ofan í lygilegar samsæriskenningar fornaldar og rýna í manninn á bak við mýtuna. Eitraðir sveppir og banvænn lúxusbátur Leið Nerós að krúnunni var vörðuð svikum, þar sem móðir hans, hin valdamikla Júlía Agrippína, spilaði stærsta hlutverkið. Hún tryggði syni sínum völdin, hugsanlega með því að byrla eiginmanni sínum Claudíusi keisara, eitur. Þegar Neró varð eldri og vildi losna undan stjórn móður sinnar svaraði hann í sömu mynt. Eftir að gríðarlega flókið tilræði sem fólst í að reyna að drekkja henni í sérsmíðuðum lúxusbát fór út um þúfur, endaði hann einfaldlega á því að senda leigumorðingja heim til hennar. Fiðlan sem var ekki til Frægasta mýtan um Neró er þó eldurinn mikli í Róm árið 64 e.Kr. Sannleikurinn er sá að Neró spilaði í það minnsta ekki á fiðlu á svölunum á meðan þegnar hans brunnu inni. Fiðlan hafði ekki einu sinni verið fundin upp á þessum tíma og auk þess herma heimildir að keisarinn hafi verið staddur 50 kílómetrum fyrir utan borgina. Hins vegar nýtti hann sér neyðina til hins ýtrasta eftir brunann og hófst strax handa við að reisa sér yfirgengilega oflætishöll, Gullna húsið, ofan á rústunum. Þegar almenningur fór að hvísla um að keisarinn sjálfur hefði kveikt eldana til að stækka við sig, þurfti hann blóraböggul. Þann blóraböggul fann hann í nýjum, fámennum trúarsöfnuði sem fólk þekkti lítið til - kristnum mönnum. Neró beitti þá hrottalegum ofsóknum til að dreifa athyglinni og gekk svo langt að nota þá sem lifandi kyndlaí einkagörðum sínum. Valdatími Nerós var frá 54 til 68 e.Kr. Getty Iron Maiden og andkristur Í þættinum rekja Eiríkur og Hulda hvernig tala dýrsins 666 úr Opinberunarbók Jóhannesar er í raun sögulegt dulmál. Með því að nota forna talnaspeki hafa sagnfræðingar samtímans sýnt fram á að talan stendur einfaldlega fyrir nafnið „Neró Keisari“. Fyrir frumkristna menn var hann bókstaflegur holdgervingur illskunnar og andkrists. Saga sigurvegaranna Neró var á endanum yfirgefinn af öllum og stytti sér loks aldur. En alþýðan, sem dýrkaði hann meira en rómverska yfirstéttin vildi viðurkenna, neitaði að trúa því að hann væri allur og lengi vel lifði sú kenning góðu lífi að hann hefði flúið til Parþíu (núverandi Írans) og myndi snúa aftur með her. Þáttastjórnendur velta því upp að lokum hvort Neró hafi mögulega verið fórnarlamb rómverskrar ófrægingarherferðar. Þótt hann hafi verið grimmur harðstjóri, var sagan skrifuð af fjandmönnum hans. Flavíanska keisaraættin sem tók við völdum í kjölfarið þurfti að réttlæta valdarán sitt með því að mála forverann upp sem algjört skrímsli. Vespasíanus keisari gekk svo langt að fylla upp í manngerða stöðuvatnið við höll Nerós og reisa Colosseum hringleikahúsið ofan á því, gagngert til að þurrka út arfleifð hans af yfirborði jarðar. Hægt er að hlusta á þáttinn í spilaranum hér á síðunni eða á helstu hlaðvarpsveitum. Að neðan má svo heyra spjall þeirra Eiríks og Huldu í Bítinu á Bylgjunni.
Skuggavaldið Ítalía Einu sinni var... Mest lesið Dregur sig í hlé: „Þessi aumingja kona er að deyja beint fyrir framan okkur“ Lífið Dó ekki ráðalaus þegar filippseyska löggan mætti Tónlist Gummi Google selur glæsihús á Grímshaga Lífið „Ég vil vera bestur í öllu“ Lífið Fyrsta platan í tuttugu ár Lífið Stjörnulífið: Heiðdís Rós komin heim Lífið Opnar sig um þunglyndi og depurð Lífið Köngulóarmaðurinn slær sögulegt met Bíó og sjónvarp Vill skapa staðinn sem sonur hennar þurfti en fann aldrei Lífið „Ég er svolítið svífandi á bleiku skýi“ Lífið Fleiri fréttir „Ég vil vera bestur í öllu“ Dregur sig í hlé: „Þessi aumingja kona er að deyja beint fyrir framan okkur“ Opnar sig um þunglyndi og depurð Gummi Google selur glæsihús á Grímshaga Fyrsta platan í tuttugu ár Stjörnulífið: Heiðdís Rós komin heim Myndaveisla: Stjörnufans fyrir norðan á Einni með öllu „Ég er svolítið svífandi á bleiku skýi“ Sló pabba út með að kasta sér yfir línuna Vill skapa staðinn sem sonur hennar þurfti en fann aldrei Innipúki er ekki það sama og fýlupúki „Við getum ekki kvartað undan veðrinu“ Klukkutíma bröns getur kostað marga daga í rúminu Krakkatía vikunnar: Hungurleikar, biskup og geirfuglinn Big Pussy er látinn Fréttatía vikunnar: Vasaþjófar, KFC og morðhótanir Fiðrildi og flugeldar í maganum í Herjólfsdal Selur aflátsbréf fyrir forsjálustu syndgara helgarinnar Loðinn laumufarþegi sníkti far frá Úlfarsfelli Þjóðhátíð sett í blíðviðri í Eyjum Hættur í Jesus Christ Superstar eftir útgáfu lags til stuðnings Ísrael Ískaldur töffari, skapstór snillingur og afkastamikill vinnuþjarkur Árið sem skytturnar fjórar kvöddu Sam Smith trúlofað Halla Hrund og uglurnar þrjár Útför Megasar Gerði sátt við aðstoðarkonuna sem sakaði hann um nauðgun „Þegar við sáum kastalann var ekki aftur snúið“ Gladiator kveikti neistann við brennuna og úr varð ódauðlegt þjóðhátíðarlag Kíkti í kaffi til kanslarans Sjá meira