Banvænt ósamræmi Gunnar Salvarsson skrifar 6. maí 2026 12:45 Við gangbrautir eru ýmist skilti af gangandi manni eða fullorðnum einstaklingi með barn. Engin skilti eru af vegfarendum á hjólum. Þessa dagana stendur yfir árveknisátak þar sem gulum reiðhjólum hefur verið stillt upp við gatnamót og gangbrautir til að vekja athygli á fjölgun slysa á reiðhjólafólki. Átakið snýr að vitundarvakningu bílstjóra um öryggi gangandi og hjólandi í umferðinni. Hjólum er stillt upp þar sem óhöpp eða slys hafa átt sér stað. „Átakinu er ætlað að fá bílstjóra til að láta símann eiga sig, horfa í kringum sig, vera meðvitaðir um aðra í umferðinni, keyra á löglegum hraða, stoppa á gangbrautum og rauðum ljósum”, eins og segir í kynningartexta. Athygli vekur að átakinu er einungis beint að ökumönnum, ekki reiðhjólafólki eða öðrum sem bruna hjá á rafhlaupahjólum eða öðrum tvíhjólum. Umferðakilti gefa ekki til kynna að gangbrautir séu ætlaðir reiðhjólafólki og öðrum vegfarendum á tvíhjólum en samkvæmt umferðarlögum er það heimilt, að því gefnu að hjólandi fari ekki hraðar en sem nemur venjulegum gönguhraða. Tillitssemi þarf að vera gagnkvæm. Ökumenn nálgast gangbraut með það í hug að gangandi vegfarandi vilji fara yfir á 4-6 km hraða. Það gerist hins vegar margoft að vegfarendur á tvíhjólum, reiðhjóli eða rafhjóli, komi skyndilega á 15-30 km hraða og telji sig vera í rétti að fara yfir gangbrautina. Þetta skapar slysahættu. Að mínu mati sýnir þetta banvænt ósamræmi í annars vegar umferðarlögum og hins vegar hönnun umferðarskilta. Í umferðinni getur sekúndubrot skilið á milli lífs og dauða. Hjólandi einstaklingar verða ekki síður en ökumenn að fara gætilega við gangbrautir, helst að leiða hjólin yfir gangbrautir, og stjórnvöld þurfa að breyta umferðarskiltum til samræmis við umferðarlög, þannig að öllum sé ljóst að gangbrautir eru bæði fyrir gangandi og hjólandi vegfarendur. Slík skilti eru víða til í heiminum en skortir sárlega hér á landi til að auka umferðaröryggi. Höfundur er fyrrverandi frétta- og dagskrárgerðarmaður Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Gunnar Salvarsson Hjólreiðar Umferðaröryggi Mest lesið Eineltið byrjar kannski við eldhúsborðið! Birta Róbertsdóttir Skoðun Þegar veikindaleyfi verður að fríi Gunnar Ármannsson Skoðun Icelandair undir verndarvæng ríkisins Kjartan Björgvinsson Skoðun Ég hata þessa manneskju út af lífinu! Hermann Stefánsson Skoðun Hvað kostar samfélag? Orri Jónsson Skoðun Hvaða skilaboð erum við að senda framtíðarkennurum? Eyrún Ósk Hjartardóttir Skoðun Útsæði á diskinn minn! Guðmundur Finnbogason Skoðun Er norræna módelið refsilaust fyrir seljendur vændis á Íslandi? Ari Logn,Renata Arnórsdóttir,Brynhildur Ragnarsdóttir,Guðný Þorsteinsdóttir Skoðun Við erum rétt að byrja Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir Skoðun Draumsýn menntamála Álfhildur Leifsdóttir ,Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir Skoðun Skoðun Skoðun Þegar undantekningarnar verða að stefnu Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Foreldraupplifun Sólný Pálsdóttir skrifar Skoðun Til varnar tímanum Eva Harðardóttir,Katrín Ólína Pétursdóttir skrifar Skoðun Forsætisráðherra endurskrifar söguna og snýr staðreyndum á hvolf Pétur Óskarsson skrifar Skoðun Það á að vera gott að eldast á Íslandi Ólafur Þór Gunnarsson,Regína Ásvaldsdóttir skrifar Skoðun Hver reiknar raunverulegan kostnað hagræðingar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Einkunnakvarði er ekki námsmat! Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Áframhaldandi skilningsleysi nýliða Kristín Helga Schiöth skrifar Skoðun Gervigreindin getur séð allt. En hver getur séð það sem hún sér? Júlíus Einar Júlíusson skrifar Skoðun Er að eignast barn samfélagsleg busun? Stefnir Húni Kristjánsson skrifar Skoðun Jöfn laun eiga ekki að ráðast af tilviljun Kolbrún Halldórsdóttir skrifar Skoðun Bannað að plata Ágúst Elvar Bjarnason skrifar Skoðun Kvennaknattspyrnan á Íslandi – á meðan Evrópa sækir fram stöndum við í stað Ólafur Thorarensen skrifar Skoðun Látum Loftbrúna vera Sindri S. Kristjánsson skrifar Skoðun Öryggi í umferð framtíðarinnar Jón Gunnar Jónsson skrifar Skoðun „Við“ skiptaráð Dofri Hermannsson skrifar Skoðun Bláskógaskatturinn hefur áhrif víða Sveinn Ægir Birgisson skrifar Skoðun Skrýtnir útreikningar og fjármálalæsi Ásgeir Daníelsson skrifar Skoðun Er mynstrið þitt nægilega djúpt? Ágúst Mogensen skrifar Skoðun Geimvera lendir á Íslandi Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Tvískinnungur ættjarðarástar Gunnlaugur Stefánsson skrifar Skoðun Íslenska Z-kynslóðin hefur hægt um sig Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Ég hata þessa manneskju út af lífinu! Hermann Stefánsson skrifar Skoðun Bandaríkin kjósa – en hver hefur eftirlit með forsetanum? Baldur Johnsen skrifar Skoðun Er norræna módelið refsilaust fyrir seljendur vændis á Íslandi? Ari Logn,Renata Arnórsdóttir,Brynhildur Ragnarsdóttir,Guðný Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Icelandair undir verndarvæng ríkisins Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Útsæði á diskinn minn! Guðmundur Finnbogason skrifar Skoðun Heimili á hjólum er líka heimili Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Almannaréttur er heilagur réttur Þórarinn Eyfjörð skrifar Skoðun Við erum rétt að byrja Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir skrifar Sjá meira
Við gangbrautir eru ýmist skilti af gangandi manni eða fullorðnum einstaklingi með barn. Engin skilti eru af vegfarendum á hjólum. Þessa dagana stendur yfir árveknisátak þar sem gulum reiðhjólum hefur verið stillt upp við gatnamót og gangbrautir til að vekja athygli á fjölgun slysa á reiðhjólafólki. Átakið snýr að vitundarvakningu bílstjóra um öryggi gangandi og hjólandi í umferðinni. Hjólum er stillt upp þar sem óhöpp eða slys hafa átt sér stað. „Átakinu er ætlað að fá bílstjóra til að láta símann eiga sig, horfa í kringum sig, vera meðvitaðir um aðra í umferðinni, keyra á löglegum hraða, stoppa á gangbrautum og rauðum ljósum”, eins og segir í kynningartexta. Athygli vekur að átakinu er einungis beint að ökumönnum, ekki reiðhjólafólki eða öðrum sem bruna hjá á rafhlaupahjólum eða öðrum tvíhjólum. Umferðakilti gefa ekki til kynna að gangbrautir séu ætlaðir reiðhjólafólki og öðrum vegfarendum á tvíhjólum en samkvæmt umferðarlögum er það heimilt, að því gefnu að hjólandi fari ekki hraðar en sem nemur venjulegum gönguhraða. Tillitssemi þarf að vera gagnkvæm. Ökumenn nálgast gangbraut með það í hug að gangandi vegfarandi vilji fara yfir á 4-6 km hraða. Það gerist hins vegar margoft að vegfarendur á tvíhjólum, reiðhjóli eða rafhjóli, komi skyndilega á 15-30 km hraða og telji sig vera í rétti að fara yfir gangbrautina. Þetta skapar slysahættu. Að mínu mati sýnir þetta banvænt ósamræmi í annars vegar umferðarlögum og hins vegar hönnun umferðarskilta. Í umferðinni getur sekúndubrot skilið á milli lífs og dauða. Hjólandi einstaklingar verða ekki síður en ökumenn að fara gætilega við gangbrautir, helst að leiða hjólin yfir gangbrautir, og stjórnvöld þurfa að breyta umferðarskiltum til samræmis við umferðarlög, þannig að öllum sé ljóst að gangbrautir eru bæði fyrir gangandi og hjólandi vegfarendur. Slík skilti eru víða til í heiminum en skortir sárlega hér á landi til að auka umferðaröryggi. Höfundur er fyrrverandi frétta- og dagskrárgerðarmaður
Er norræna módelið refsilaust fyrir seljendur vændis á Íslandi? Ari Logn,Renata Arnórsdóttir,Brynhildur Ragnarsdóttir,Guðný Þorsteinsdóttir Skoðun
Skoðun Gervigreindin getur séð allt. En hver getur séð það sem hún sér? Júlíus Einar Júlíusson skrifar
Skoðun Kvennaknattspyrnan á Íslandi – á meðan Evrópa sækir fram stöndum við í stað Ólafur Thorarensen skrifar
Skoðun Er norræna módelið refsilaust fyrir seljendur vændis á Íslandi? Ari Logn,Renata Arnórsdóttir,Brynhildur Ragnarsdóttir,Guðný Þorsteinsdóttir skrifar
Er norræna módelið refsilaust fyrir seljendur vændis á Íslandi? Ari Logn,Renata Arnórsdóttir,Brynhildur Ragnarsdóttir,Guðný Þorsteinsdóttir Skoðun