Einkunnir og ábyrg umræða Jóhann Skagfjörð Magnússon skrifar 10. maí 2026 17:30 Áhugi á skólamálum fer vaxandi í þjóðfélaginu og mér sýnist stærsta hreyfiaflið í þeirri umræðu vera Viðskiptaráð og Morgunblaðið. Sem skólamaður fagna ég auðvitað umræðu um skólamál, en því miður sýnist mér þó að hvorugur aðilinn nálgist umræðuna á forsendum skólastarfsins sjálfs. Umfjöllunin er einhliða og byggð á takmörkuðum skilningi á aðalnámskrá og markmiðum skólastarfs. Föstudaginn 8. maí birti Morgunblaðið umfjöllun um einkunnadreifingu í íslensku og stærðfræði í Garðaskóla. Fréttin, sem byggði á tölum úr ársskýrslum skólans, virtist ætlað að styðja áhyggjur Viðskiptaráðs af svokallaðri einkunnaverðbólgu sem blaðið fjallaði um fyrr í vikunni. Aðaláhersla greinarinnar var á hversu margir nemendur útskrifuðust með A við lok grunnskóla, miðað við hversu fá þeirra hafi fengið A í 8. og 9. bekk. Markmið mitt er ekki að taka afstöðu til þess hvort einkunnaverðbólga sé raunverulegt vandamál á landsvísu enda hef ég ekki yfirsýn yfir allt það fjölbreytta námsmat sem metur hæfni nemenda í hverjum einasta skóla. Þær upplýsingar hafa Viðskiptaráð og Morgunblaðið reyndar ekki heldur, en láta það þó ekki stoppa sig. Markmiðið er hins vegar að leiðrétta villandi framsetningu og útskýra hvers vegna svona „margir“ nemendur geta útskrifast með A frá Garðaskóla. Í umfjöllun blaðsins eru einkunnir við útskrift bornar saman við einkunnir sama árgangs í 8. og 9. bekk. Slík framsetning gefur til kynna að þegar kemur að útskrift sé skólinn örlátur á A-einkunnir, en lítur fram hjá þeirri augljósu skýringu að nemendur bæta hæfni sína markvisst með námi. Þetta er í raun staðfesting á eðlilegu og árangursríku skólastarfi og metnaðarfullum og vinnusömum nemendum. Hefði blaðamaður í staðinn borið saman lokaeinkunnir útskriftarnemenda síðust ár, gögn sem hann hafði aðgang að, hefði komið í ljós að í Garðaskóla er ekki hægt að tala um einkunnaverðbólgu. Þvert á móti mætti tala um verðhjöðnun í íslensku, líkt og sjá má á meðfylgjandi línuriti. Í Garðaskóla leggjum við metnað í að veita nemendum nám við hæfi. Til þess höfum við öfluga stoðþjónustu og bjóðum upp á markvissar leiðir fyrir nemendur sem skara fram úr. Í því samhengi höfum við um árabil átt farsælt samstarf við Fjölbrautaskólann í Garðabæ, þar sem nemendur geta lokið annars þreps framhaldsskólaáfanga í ensku, íslensku og stærðfræði samhliða námi í grunnskóla. Á síðasta skólaári vorum við t.d. með 57 nemendur í 10. bekk sem luku framhaldsskólaáfanga í ensku og var meðaleinkunn þeirra 8,95, í íslensku voru nemendurnir 27 með meðaleinkunn upp á 8,95 og í stærðfræði voru nemendurnir 55 með meðaleinkunnina 9,1. Þessir nemendur þreyttu sömu próf og nemendur í FG og prófin eru yfirfarin og metin af kennurum þar en eru kenndir af kennurum Garðaskóla. Í langflestum tilfellum útskrifast þessir nemendur með grunnskólaeinkunnina A, enda hafa þeir sýnt fram á hæfni umfram viðmið aðalnámskrár. Og þeir hafa náð að sýna fram á þessa umfram hæfni vegna þess að við bjóðum þeim upp á markvissa leið til þess. Ég ítreka að ég fagna umræðu um skólamál. Ég neita þó að taka þátt í þeirri vegferð sem mér finnst Morgunblaðið og Viðskiptaráð vera á, þar sem flókið faglegt starf skóla er einfaldað, dregnar eru ályktanir af brotakenndum gögnum og skólum og kennurum stillt upp sem vandamáli í stað þess að reynt sé að skilja það hlutverk sem þeim er falið samkvæmt aðalnámskrá. Höfundur er skólastjóri Garðaskóla. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skóla- og menntamál Mest lesið „Eigðu sjálfur þinn helvítis tjakk!“ Ólafur Hauksson Skoðun Eilífðar smáblóm... Móheiður Hlíf Geirlaugsdóttir Skoðun Reikningsdæmi handa Ögmundi Arnar Sigurðsson Skoðun Að tala tungum tveim Ingólfur Sverrisson Skoðun Virðing fyrir menntun leikskólakennara er virðing fyrir börnum Ingibjörg Ósk Sigurðardóttir,Sara Margrét Ólafsdóttir Skoðun Reykjavík er að byrja á röngum enda Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir Skoðun Komið með skólabörnin í heimsókn á gamla leikskólann Elína Hallgrímsdóttir Skoðun „Biðlisti“ Rannveig Haraldsdóttir Skoðun Huh eða ro? Freyja Rut Emilsdóttir Skoðun Húsnæðispakkinn Magnea Gná Jóhannsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Reikningsdæmi handa Ögmundi Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Eilífðar smáblóm... Móheiður Hlíf Geirlaugsdóttir skrifar Skoðun „Eigðu sjálfur þinn helvítis tjakk!“ Ólafur Hauksson skrifar Skoðun Komið með skólabörnin í heimsókn á gamla leikskólann Elína Hallgrímsdóttir skrifar Skoðun Að tala tungum tveim Ingólfur Sverrisson skrifar Skoðun Hver á íslenska fánann? Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Huh eða ro? Freyja Rut Emilsdóttir skrifar Skoðun Vaðlaheiðargöng: greiðsluvilji er allt sem þarf Hilmar Gunnlaugsson skrifar Skoðun Við erum öll í sama liði: mikilvægi þess að ræða við börn um virðingu í samskiptum Arna Hrönn Aradóttir skrifar Skoðun Verum JÁ-kvæð í ágúst Kristján Kristinsson skrifar Skoðun Nágranninn Ingibjörg Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Virðing fyrir menntun leikskólakennara er virðing fyrir börnum Ingibjörg Ósk Sigurðardóttir,Sara Margrét Ólafsdóttir skrifar Skoðun Er ESB að grafa undan eigin hagsmunum? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Landhelgisgæslan til taks - í heila öld Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Þegar ,,ríkið” yfirgaf byggðina Ragnar Sigurðsson skrifar Skoðun Húsnæðispakkinn Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Varðskipið Þór: Frá samtakamætti til upphafs Landhelgisgæslu Íslands Íris Róbertsdóttir skrifar Skoðun Lýðræðisveislan í ágúst - Upplýsingar, fullveldi og framtíðarsýn fullvalda þjóðar Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Meira íslenskt grænmeti er velferðarmál Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun „Biðlisti“ Rannveig Haraldsdóttir skrifar Skoðun Meira afl fyrir orkuna Gunnar Guðni Tómasson skrifar Skoðun Reykjavík er að byrja á röngum enda Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir skrifar Skoðun Tvær flugur í einu höggi: Einkavætt og réttarríkið vængstíft! Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Hanna Katrín Friðriksson og hvalveiðar — Frelsi eða forræðishyggja? Hjörvar Sigurðsson skrifar Skoðun Nokkur orð um samkennd Ari Allansson skrifar Skoðun Bruninn á Stuðlum, skýrsla HMS Ingibjörg Einarsdóttir skrifar Skoðun Réttur barna til tvítyngis: íslenskt táknmál og íslenska Júlía Guðný Hreinsdóttir skrifar Skoðun Öruggt ferðasumar hefst með góðum brunavörnum Methúsalem Hilmarsson skrifar Skoðun Hvernig lesum við skoðanagreinar? Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Stjórnsýsla Íslands er ekki „allt of lítil“, hún er „lítil og skilvirk“ Halldór Jörgen Olesen skrifar Sjá meira
Áhugi á skólamálum fer vaxandi í þjóðfélaginu og mér sýnist stærsta hreyfiaflið í þeirri umræðu vera Viðskiptaráð og Morgunblaðið. Sem skólamaður fagna ég auðvitað umræðu um skólamál, en því miður sýnist mér þó að hvorugur aðilinn nálgist umræðuna á forsendum skólastarfsins sjálfs. Umfjöllunin er einhliða og byggð á takmörkuðum skilningi á aðalnámskrá og markmiðum skólastarfs. Föstudaginn 8. maí birti Morgunblaðið umfjöllun um einkunnadreifingu í íslensku og stærðfræði í Garðaskóla. Fréttin, sem byggði á tölum úr ársskýrslum skólans, virtist ætlað að styðja áhyggjur Viðskiptaráðs af svokallaðri einkunnaverðbólgu sem blaðið fjallaði um fyrr í vikunni. Aðaláhersla greinarinnar var á hversu margir nemendur útskrifuðust með A við lok grunnskóla, miðað við hversu fá þeirra hafi fengið A í 8. og 9. bekk. Markmið mitt er ekki að taka afstöðu til þess hvort einkunnaverðbólga sé raunverulegt vandamál á landsvísu enda hef ég ekki yfirsýn yfir allt það fjölbreytta námsmat sem metur hæfni nemenda í hverjum einasta skóla. Þær upplýsingar hafa Viðskiptaráð og Morgunblaðið reyndar ekki heldur, en láta það þó ekki stoppa sig. Markmiðið er hins vegar að leiðrétta villandi framsetningu og útskýra hvers vegna svona „margir“ nemendur geta útskrifast með A frá Garðaskóla. Í umfjöllun blaðsins eru einkunnir við útskrift bornar saman við einkunnir sama árgangs í 8. og 9. bekk. Slík framsetning gefur til kynna að þegar kemur að útskrift sé skólinn örlátur á A-einkunnir, en lítur fram hjá þeirri augljósu skýringu að nemendur bæta hæfni sína markvisst með námi. Þetta er í raun staðfesting á eðlilegu og árangursríku skólastarfi og metnaðarfullum og vinnusömum nemendum. Hefði blaðamaður í staðinn borið saman lokaeinkunnir útskriftarnemenda síðust ár, gögn sem hann hafði aðgang að, hefði komið í ljós að í Garðaskóla er ekki hægt að tala um einkunnaverðbólgu. Þvert á móti mætti tala um verðhjöðnun í íslensku, líkt og sjá má á meðfylgjandi línuriti. Í Garðaskóla leggjum við metnað í að veita nemendum nám við hæfi. Til þess höfum við öfluga stoðþjónustu og bjóðum upp á markvissar leiðir fyrir nemendur sem skara fram úr. Í því samhengi höfum við um árabil átt farsælt samstarf við Fjölbrautaskólann í Garðabæ, þar sem nemendur geta lokið annars þreps framhaldsskólaáfanga í ensku, íslensku og stærðfræði samhliða námi í grunnskóla. Á síðasta skólaári vorum við t.d. með 57 nemendur í 10. bekk sem luku framhaldsskólaáfanga í ensku og var meðaleinkunn þeirra 8,95, í íslensku voru nemendurnir 27 með meðaleinkunn upp á 8,95 og í stærðfræði voru nemendurnir 55 með meðaleinkunnina 9,1. Þessir nemendur þreyttu sömu próf og nemendur í FG og prófin eru yfirfarin og metin af kennurum þar en eru kenndir af kennurum Garðaskóla. Í langflestum tilfellum útskrifast þessir nemendur með grunnskólaeinkunnina A, enda hafa þeir sýnt fram á hæfni umfram viðmið aðalnámskrár. Og þeir hafa náð að sýna fram á þessa umfram hæfni vegna þess að við bjóðum þeim upp á markvissa leið til þess. Ég ítreka að ég fagna umræðu um skólamál. Ég neita þó að taka þátt í þeirri vegferð sem mér finnst Morgunblaðið og Viðskiptaráð vera á, þar sem flókið faglegt starf skóla er einfaldað, dregnar eru ályktanir af brotakenndum gögnum og skólum og kennurum stillt upp sem vandamáli í stað þess að reynt sé að skilja það hlutverk sem þeim er falið samkvæmt aðalnámskrá. Höfundur er skólastjóri Garðaskóla.
Virðing fyrir menntun leikskólakennara er virðing fyrir börnum Ingibjörg Ósk Sigurðardóttir,Sara Margrét Ólafsdóttir Skoðun
Skoðun Við erum öll í sama liði: mikilvægi þess að ræða við börn um virðingu í samskiptum Arna Hrönn Aradóttir skrifar
Skoðun Virðing fyrir menntun leikskólakennara er virðing fyrir börnum Ingibjörg Ósk Sigurðardóttir,Sara Margrét Ólafsdóttir skrifar
Skoðun Varðskipið Þór: Frá samtakamætti til upphafs Landhelgisgæslu Íslands Íris Róbertsdóttir skrifar
Skoðun Lýðræðisveislan í ágúst - Upplýsingar, fullveldi og framtíðarsýn fullvalda þjóðar Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Hanna Katrín Friðriksson og hvalveiðar — Frelsi eða forræðishyggja? Hjörvar Sigurðsson skrifar
Skoðun Stjórnsýsla Íslands er ekki „allt of lítil“, hún er „lítil og skilvirk“ Halldór Jörgen Olesen skrifar
Virðing fyrir menntun leikskólakennara er virðing fyrir börnum Ingibjörg Ósk Sigurðardóttir,Sara Margrét Ólafsdóttir Skoðun